Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΟΣΧΟΛΙΟΥ

«Ποδαρικό» με αλλαγές στο Ασφαλιστικό κάνει η νέα χρονιά, καθώς έρχονται ανατροπές στα όρια ηλικίας και δημιουργείται νέο τοπίο στην Επικουρική Ασφάλιση. Μία σειρά ευνοϊκών ρυθμίσεων, όπως οι μειωμένες ασφαλιστικές εισφορές στον ιδιωτικό τομέα, παρατείνονται, ενώ ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την έκδοση της δικαστικής απόφασης που θα κρίνει τα αναδρομικά από τις μνημονιακές περικοπές σε επικουρικές συντάξεις και Δώρα.

Οι κεντρικές ρυθμίσεις που θα τεθούν σε εφαρμογή σε 20 ημέρες, είναι οι εξής:

1. Κλείνουν τα παράθυρα πρόωρης εξόδου, και πλήρης σύνταξη θα καταβάλλεται με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας ή εναλλακτικά του 62ου έτους αλλά με 40 έτη ασφάλισης. Εκτός κινδύνου είναι όσοι έχουν ήδη θεμελιώσει ή θα θεμελιώσουν εντός του έτους συνταξιοδοτικό δικαίωμα, που μπορούν να αποχωρήσουν ανά πάσα στιγμή

2. Διατηρείται και τη νέα χρόνια η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες στον ιδιωτικό τομέα. Πρόκειται για μία ευνοϊκή διάταξη που ουσιαστικά οδηγεί σε αύξηση των μισθών, ενώ εκκρεμεί και ένα πρόσθετο «ψαλίδι» στις εισφορές.

3. Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την έκδοση της δικαστικής απόφασης που θα κρίνει τα αναδρομικά σε επικουρικές συντάξεις και Δώρα (από τις περικοπές στη μνημονιακή περίοδο). Περισσότεροι από δύο εκατ. συνταξιούχοι κάθονται σε «αναμμένα κάρβουνα», καθώς πρόκειται για μία κομβική απόφαση από την οποία εξαρτάται η επιστροφή σχεδόν 2,5 δισ. ευρώ.

4. Μπαίνει σε εφαρμογή το νέο σύστημα επικουρικής ασφάλισης, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία ατομικών κουμπαράδων για τους νέους ασφαλισμένους. To Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ) έχει συσταθεί με το νόμο 4826/2021 και το νέο σύστημα κάνει… πρεμιέρα το 2022.

Έκθεση ΟΑΣΑ: Εκτιμά αύξηση των ορίων ηλικίας το 2050 (K2)

Σήμα για αύξηση των ορίων ηλικίας στην Ελλάδα κατά τα επόμενα έτη αποστέλλει ο ΟΑΣΑ. Σε έκθεσή του για τα συνταξιοδοτικά συστήματα των χωρών-μελών του, ο Οργανισμός για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη, αναφερόμενος στη χώρα μας, κάνει την εκτίμηση ότι ίσως μέχρι το 2050, λόγω βελτίωσης του προσδόκιμου ζωής, θα πρέπει να αυξηθούν τα όρια ηλικίας κατά 2,8 έτη.

Η αναπροσαρμογή αυτή θα προκύψει σε σχέση με το 62ο έτος ηλικίας (και 40 έτη ασφάλισης), που είναι ένα εκ των δύο ορίων που έχει θέσει το ισχύον ασφαλιστικό σύστημα στη χώρα (το άλλο είναι το 67ο έτος με 15 χρόνια ασφάλισης).

Όσον αφορά τις δημογραφικές εξελίξεις και το συνταξιοδοτικό σύστημα της χώρας μας, η έκθεση επαναλαμβάνει ότι τα επόμενα χρόνια θα είναι δύσκολα. Έως το 2050 θα διπλασιαστεί ο αριθμός των συνταξιούχων που αντιστοιχούν σε κάθε 100 εργαζόμενους.

Καταβολή συντάξεων Ιανουαρίου

Το χρονοδιάγραμμα της καταβολής των συντάξεων του Ιανουαρίου ανακοίνωσε ο e-ΕΦΚΑ. Ειδικότερα:

– Στις 20 Δεκεμβρίου θα καταβληθούν οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις των μη-μισθωτών (δηλαδή των συνταξιούχων που προέρχονται από τους τέως φορείς ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ).

– Στις 21 Δεκεμβρίου θα καταβληθούν οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις των μισθωτών (δηλαδή των συνταξιούχων που προέρχονται από το τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τις Τράπεζες και τον ΟΤΕ) που το ΑΜΚΑ τους λήγει σε 1, 3, 5, 7, 9.

– Στις 22 Δεκεμβρίου θα καταβληθούν οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις των μισθωτών (δηλαδή των συνταξιούχων που προέρχονται από το τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τις Τράπεζες και τον ΟΤΕ) που το ΑΜΚΑ τους λήγει σε 0, 2, 4, 6, 8.

– Στις 23 Δεκεμβρίου 2021 θα καταβληθούν οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου, του τ. ΝΑΤ, τ. ΕΤΑΤ, τ. ΕΤΑΠ-ΜΜΕ και ΔΕΗ.

Να σημειωθεί πως ο ΟΠΕΚΑ ανακοίνωσε ότι στις 15 Δεκεμβρίου θα καταβληθεί η προσαύξηση της εισοδηματικής ενίσχυσης των ωφελούμενων του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (ΕΕΕ). Υπενθυμίζεται, τέλος, πως η καταβολή της τακτικής μηνιαίας εισοδηματικής ενίσχυσης θα πραγματοποιηθεί την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Δεκεμβρίου.

 Αποφασίζει το ΣτΕ για Δώρα – επικουρικές

Στην… αναμονή είναι πάνω από δύο εκατ. συνταξιούχοι, καθώς εκκρεμεί η έκδοση της δικαστικής απόφασης για τα αναδρομικά σε επικουρικές συντάξεις και Δώρα (από τις περικοπές στη μνημονιακή περίοδο). Ειδικότερα στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έχει ήδη δικαστεί η προσφυγή συνταξιουχικών οργανώσεων και, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι στην τελική ευθεία η έκδοση της σχετικής απόφασης.

Σε περίπτωση θετικής έκβασης η καταβολή των χρημάτων αναμένεται να γίνει το 2022, καθώς πρόκειται για ένα ποσό που προσεγγίζει τα 2,5 δισ. ευρώ. Υπενθυμίζεται εδώ πως πριν από ένα χρόνο είχαν καταβληθεί τα αναδρομικά στις κύριες συντάξεις, μετά από θετική δικαστική απόφαση.

Εισφορές: Μειωμένες και τη νέα χρονιά

Παράταση πήρε και τη νέα χρονιά η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες στον ιδιωτικό τομέα. Μάλιστα, ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο περαιτέρω «ψαλιδίσματος» των εισφορών, προκειμένου μέχρι το 2023 η ελάφρυνση του μη μισθολογικού κόστους της μισθωτής απασχόλησης να φτάσει σωρευτικά στις πέντε ποσοστιαίες μονάδες.

Σήμερα οι συνολικές ασφαλιστικές εισφορές των μισθωτών –εργοδοτικές και εργατικές– είναι στο 36,66%. Ειδικότερα, στο 20% είναι το υποχρεωτικό ασφάλιστρο της κύριας σύνταξης, 7,10% υπέρ Υγείας, 6,5% για Επικουρική Ασφάλιση και 3,06% για ανεργία και άλλους συνεισπραττόμενους κλάδους υπέρ ΟΑΕΔ.

Το «ψαλίδι» στις ασφαλιστικές εισφορές οδηγεί και ουσιαστικά στην ενίσχυση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα. Ενδεικτικά αναφέρονται δύο παραδείγματα:

Μεικτός μισθός 1.000 ευρώ. Ο καθαρός μισθός (προ φόρων) πριν από τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών ήταν 847 ευρώ. Ο καθαρός μισθός (προ φόρων) μετά τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών είναι 859 ευρώ.

Μεικτός μισθός 1.200 ευρώ. Ο καθαρός μισθός (προ φόρων) πριν από τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών ήταν 1.016 ευρώ. Ο καθαρός μισθός (προ φόρων) μετά τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών είναι 1.031 ευρώ.

Τι προβλέπει το νέο σύστημα Επικουρικής Ασφάλισης

Σε εφαρμογή μπαίνει το 2022 το νέο σύστημα στην Επικουρική Ασφάλιση, που προβλέπει τη δημιουργία «ατομικών κουμπαράδων». Ουσιαστικά, οι εισφορές για την Επικουρική Ασφάλιση δεν θα κατευθύνονται σε ένα γενικό «κορβανά» αλλά θα πηγαίνουν σε ατομικούς λογαριασμούς. Στους λογαριασμούς αυτούς, θα αποταμιεύονται και θα επενδύονται, δημιουργώντας ένα αποθεματικό, από το οποίο θα πληρώνονται οι μελλοντικές συντάξεις.

Ειδικότερα, προβλέπονται τα εξής:

1. Από την 1η Ιανουαρίου όλοι όσοι μπαίνουν στην αγορά εργασίας για πρώτη φορά (ανεξαρτήτως ηλικίας), θα υπάγονται στο ΤΕΚΑ για την Επικουρική Ασφάλισή τους, εφόσον απασχολούνται σε κλάδο για τον οποίο υπάρχει υποχρεωτικότητα Επικουρικής Ασφάλισης. Αφορά, δηλαδή, μισθωτούς δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, μηχανικούς και δικηγόρους.

2. Από την 1η Ιανουαρίου 2023 θα υπάρχει δυνατότητα να υπαχθούν προαιρετικά στην ασφάλιση του ΤΕΚΑ:

*Ασφαλισμένοι στον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ (πρώην ΕΤΕΑΕΠ) που έχουν γεννηθεί από 1/1/1987 και μετά και οι οποίοι επιθυμούν να μεταβούν από τον προαναφερόμενο Κλάδο στο ΤΕΚΑ. Η συγκεκριμένη κατηγορία ασφαλισμένων μπορεί να ασκήσει το δικαίωμά της για υπαγωγή στην ασφάλιση του ΤΕΚΑ μέχρι τις 31.12.2023.

*Εργαζόμενοι που απασχολούνται σε κλάδους για τους οποίους δεν υπάρχει υποχρέωση υπαγωγής στην Επικουρική Ασφάλιση (π.χ. ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες, αυτοαπασχολούμενοι υγειονομικοί), και οι οποίοι διατηρούν το δικαίωμα ένταξης στο ΤΕΚΑ μέχρι να συμπληρώσουν το 35ο έτος της ηλικίας τους.

Να σημειωθεί πως προϋπόθεση θεμελίωσης δικαιώματος μηνιαίας επικουρικής σύνταξης είναι:

– Η έκδοση κύριας σύνταξης, και

– η συμπλήρωση 15 ετών Επικουρικής Ασφάλισης. 

Σημαντική καινοτομία του νόμου 4826/2021 αποτελεί το γεγονός ότι στις περιπτώσεις που δεν θεμελιώνεται δικαίωμα μηνιαίας επικουρικής σύνταξης οι καταβληθείσες εισφορές επιστρέφονται σε πραγματική αξία στον ασφαλισμένο κατά τη συμπλήρωση του γενικού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, κάτι που δεν ισχύει σήμερα.

Τα SOS του «κουμπαρά»

Τα «μυστικά» των αλλαγών στην Επικουρική Ασφάλιση που πρέπει να γνωρίζουν οι ασφαλισμένοι είναι τα εξής:

– Υπάρχει ρητή πρόβλεψη ότι το κράτος εγγυάται την καταβολή ελάχιστης ανταποδοτικής μηνιαίας επικουρικής σύνταξης, η οποία υπολογίζεται στη βάση του ύψους της πραγματικής αξίας των εισφορών που κατέβαλαν οι ασφαλισμένοι. Κατά συνέπεια, απονέμεται επικουρική σύνταξη, τουλάχιστον ίση με αυτή που αντιστοιχεί στις εισφορές τις οποίες κατέβαλαν, λαμβανομένου υπόψη και του πληθωρισμού (δηλαδή το κράτος εγγυάται μη αρνητικές αποδόσεις).

– Ο ασφαλισμένος θα μπορεί να έχει πρόσβαση στον ατομικό λογαριασμό του μέσω site και εφαρμογής για κινητά τηλέφωνα, καθώς και μέσω άλλων φορητών ηλεκτρονικών συσκευών εντός του 2022. 

– Οι εισφορές Επικουρικής Ασφάλισης θα συλλέγονται από τον e-ΕΦΚΑ και θα πιστώνονται στους ατομικούς λογαριασμούς των ασφαλισμένων. Το ύψος των εισφορών δεν διαφοροποιείται από εκείνο του ισχύοντος συστήματος, διαμορφώνεται δηλαδή σε ποσοστό 3,25% για τον εργοδότη και 3,25% για τον εργαζόμενο μέχρι και τον Μάιο του 2022, και σε 3% για τον καθένα εφεξής.

– Οι εισφορές των ασφαλισμένων θα επενδύονται σε ευρέως διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια μετοχικών, ομολογιακών και καταθετικών επενδυτικών προϊόντων. 

– Στους ασφαλισμένους του ΤΕΚΑ θα προσφέρεται ένα βασικό συνταξιοδοτικό – επενδυτικό προϊόν (default), που θα συνδυάζει το κατάλληλο μείγμα κινδύνου, απόδοσης και ασφάλειας, για όλη τη διάρκεια του εργασιακού βίου. Το χαρτοφυλάκιο αυτό, θα έχει δομή κύκλου ζωής. Δηλαδή, η σύνθεσή του θα διαφοροποιείται ανάλογα με την ηλικία του κάθε ασφαλισμένου (με υψηλότερο ρίσκο για τους νεότερους σε ηλικία ασφαλισμένους, το οποίο βαθμιαία θα μειώνεται, καθώς ο ασφαλισμένος πλησιάζει στην ηλικία συνταξιοδότησης).

Ποιοι δεν κινδυνεύουν από τα νέα όρια ηλικίας

Τίτλοι τέλους πέφτουν τη νέα χρονιά σε μία σειρά ευνοϊκών διατάξεων που επιτρέπουν την ταχύτερη έξοδο στη σύνταξη. Ειδικότερα, από την 1η Ιανουαρίου, για πλήρη σύνταξη απαιτείται η συμπλήρωση του 67ου έτους ή εναλλακτικά του 62ου έτους αλλά με 40 έτη ασφάλισης. Να σημειωθεί εδώ πως οι νέες ρυθμίσεις είναι ενιαίες για όλους τους ασφαλισμένους, δηλαδή ισχύουν για μισθωτούς δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες.

Πάντως, εκτός κινδύνου είναι όσοι έχουν ήδη θεμελιώσει ή θα θεμελιώσουν μέσα στις επόμενες είκοσι ημέρες συνταξιοδοτικό δικαίωμα, οι οποίοι μπορούν ανά πάσα στιγμή να ανοίξουν την πόρτα εξόδου. Επομένως, οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να παρατείνουν την παραμονή τους στην αγορά εργασίας χωρίς να ανησυχούν πως θα εγκλωβιστούν.

Παράδειγμα 1

Γυναίκες και άνδρες ασφαλισμένοι στο Δημόσιο, που είχαν τουλάχιστον 25 έτη ασφάλισης το 2012. Οι ασφαλισμένοι αυτής της κατηγορίας μπορούν να ανοίξουν την πόρτα εξόδου σε ηλικία 58 ετών με μειωμένη σύνταξη. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή, καθώς πρέπει να έχουν πιάσει το συγκεκριμένο όριο μέχρι το τέλος του έτους.

Παράδειγμα 2 

Οι μητέρες και οι χήροι πατέρες του ΙΚΑ και των Ταμείων των ΔΕΚΟ και των Τραπεζών με 5.500 ημέρες ασφάλισης και ταυτόχρονα ανηλικότητα τέκνου, θα πρέπει οπωσδήποτε να έχουν συμπληρώσει το όριο ηλικίας κατοχύρωσης πριν από τη 18η Αυγούστου του 2015. Στην πορεία το όριο ηλικίας για τις περιπτώσεις των γονέων, αυξάνεται.

Τα μυστικά για ταχύτερη έξοδο

Με δύο κινήσεις στην… ασφαλιστική σκακιέρα οι υποψήφιοι συνταξιούχοι μπορούν να ανοίξουν ταχύτερα την πόρτα εξόδου από την αγορά εργασίας. Τα «κλειδιά» για την ταχύτερη συνταξιοδότηση είναι τα εξής:

1. Αναγνώριση πλασματικών ετών, όπως για παράδειγμα ο χρόνος για τα τέκνα, τις σπουδές, τα κενά ασφάλισης αλλά και η στρατιωτική θητεία των ανδρών. Μεγάλες κερδισμένες είναι οι μητέρες που –υπό προϋποθέσεις– μπορούν να ανοίξουν την πόρτα εξόδου έως 9 χρόνια νωρίτερα, ενώ οι άνδρες αποχωρούν μέχρι και 6,5 χρόνια ταχύτερα

Προσοχή: το μηνιαίο κόστος εξαγοράς για τον κλάδο κύριας ασφάλισης όλων των πλασματικών χρόνων προσδιορίζεται σε ποσοστό 20% επί των αποδοχών του ασφαλισμένου κατά τον τελευταίο μήνα πλήρους απασχόλησης πριν από την υποβολή του αιτήματος. Παρέχεται, δε, έκπτωση 2% για κάθε αναγνωριζόμενο έτος σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης του συνολικού ποσού εξαγοράς.

2. Αξιοποίηση των διατάξεων για την έξοδο στη σύνταξη και για οφειλέτες. Πιο συγκεκριμένα, ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, που έχουν οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ –από κάθε είδους ασφαλιστικές εισφορές, από αναγνώριση πλασματικού χρόνου ασφάλισης, πρόσθετα τέλη και λοιπές επιβαρύνσεις– μέχρι το ποσό των 20.000 ευρώ μπορούν, πλέον, να καταθέσουν αίτηση συνταξιοδότησης. Προσοχή: ειδικό καθεστώς ισχύει για τους ασφαλισμένους που προέρχονται από τον τέως ΟΓΑ, οι οποίοι μπορούν να καταθέσουν αίτηση συνταξιοδότησης εάν οφείλουν συνολικό ποσό έως 6.000 ευρώ.

Το συνολικό ποσό της οφειλής μέχρι των ανωτέρω ορίων κατά περίπτωση παρακρατείται τμηματικά σε έως και 60 δόσεις από τη σύνταξη. Οι υποψήφιοι συνταξιούχοι πρέπει να γνωρίζουν ότι το ποσό της κάθε δόσης:

– Δεν μπορεί να είναι μικρότερο από 50 ευρώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αυτοαπασχολούμενους – επιστήμονες κ.λπ., και

– δεν μπορεί να υπολείπεται των 30 ευρώ για τους αγρότες.

Πηγή: Vradini.gr

Share on Facebook

Tweet