Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους, με άμεσο αντίκτυπο τόσο στους δανειολήπτες όσο και στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, φέρνουν δύο νέες νομοθετικές παρεμβάσεις που προωθούνται κατά τη συζήτηση του σχετικού νομοσχεδίου και τις οποίες ανακοίνωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η διατήρηση χαμηλού επιτοκίου για συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών που εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό, αλλά και η αυστηροποίηση των κυρώσεων σε βάρος των servicers που παραβιάζουν τις υποχρεώσεις τους.

Ειδικότερα, προβλέπεται η καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% για ολόκληρη την περίοδο αποπληρωμής των ρυθμισμένων οφειλών, για τους δικαιούχους που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια. Παράλληλα, το ανώτατο χρηματικό πρόστιμο που έχει τη δυνατότητα να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων αυξάνεται από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ.

Οι δύο παρεμβάσεις αποσκοπούν αφενός στη συγκράτηση του κόστους εξυπηρέτησης των χρεών και στην αποφυγή απρόβλεπτων αυξήσεων στις μηνιαίες δόσεις και αφετέρου στην ενίσχυση της εποπτείας των servicers, με αυστηρότερες συνέπειες για όσους δεν τηρούν το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Σταθερό επιτόκιο 3% μέχρι την πλήρη αποπληρωμή των οφειλών

Η πρώτη αλλαγή αφορά τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών και εισάγεται μέσω προσθήκης νέας παραγράφου στο άρθρο 14 του νόμου 4738/2020. Βάσει της τροπολογίας, στις συμβάσεις αναδιάρθρωσης χρεών προς χρηματοδοτικούς φορείς θα προβλέπεται ετήσιο σταθερό επιτόκιο 3%, το οποίο δεν θα μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια της συμφωνημένης αποπληρωμής.

Το μέτρο δεν αφορά το σύνολο των οφειλετών, αλλά δύο συγκεκριμένες κατηγορίες:

• Ευάλωτοι οφειλέτες: Πρόκειται για όσους πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια και έχουν εξασφαλίσει τη σχετική βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη.
• Επιλέξιμοι οφειλέτες: Αφορά όσους εντάσσονται στην κατηγορία που περιγράφεται στο άρθρο 14 του νόμου 4738/2020, στην οποία, σύμφωνα με την ανακοίνωση, περιλαμβάνονται και πολίτες της μεσαίας τάξης.
  Βασικό χαρακτηριστικό της νέας διάταξης είναι ότι το επιτόκιο δεν θα διαφοροποιείται ανάλογα με το εάν το χρέος συνοδεύεται από εμπράγματες εξασφαλίσεις, ούτε ανάλογα με το είδος του χρηματοδοτικού φορέα προς τον οποίο υπάρχουν οι οφειλές.

Επιπλέον, η εφαρμογή του συγκεκριμένου επιτοκίου θα είναι υποχρεωτική και θα αποτελεί αναπόσπαστο όρο της σύμβασης αναδιάρθρωσης. Η έναρξη ισχύος της ρύθμισης τοποθετείται χρονικά στην 1η Δεκεμβρίου 2026, ημερομηνία από την οποία προβλέπεται να εφαρμοστεί στις καταβολές.

Πώς διαμορφώνονται σήμερα τα επιτόκια στον εξωδικαστικό μηχανισμό

Η νέα παρέμβαση διαφοροποιεί σημαντικά το ισχύον καθεστώς, καθώς σήμερα το επιτόκιο των ρυθμίσεων μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού παραμένει σταθερό μόνο κατά την πρώτη τριετία και στη συνέχεια μετατρέπεται σε κυμαινόμενο.

Συγκεκριμένα, για τα πρώτα τρία χρόνια εφαρμόζονται τα εξής:

• Για οφειλές που καλύπτονται από εμπράγματες εξασφαλίσεις, το επιτόκιο ανέρχεται σε 3%.
• Για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, το επιτόκιο διαμορφώνεται σε 4%.
  Μετά την παρέλευση των πρώτων 36 μηνών, το επιτόκιο συνδέεται με το Euribor τριμήνου, στο οποίο προστίθεται προσαύξηση 2,5 ποσοστιαίων μονάδων για την πρώτη κατηγορία και 3 μονάδων για τη δεύτερη.

Εφόσον ληφθεί υπόψη το Euribor στο 2,67%, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, η επιβάρυνση μετά την πρώτη τριετία θα διαμορφωνόταν περίπου ως εξής:

• 5,17% για χρέη με εμπράγματες εξασφαλίσεις.
• 5,67% για χρέη χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Με τη νέα διάταξη, οι οφειλέτες που πληρούν τις προϋποθέσεις θα απαλλάσσονται από αυτή τη μεταβολή. Το επιτόκιο θα παραμένει στο 3% από την έναρξη της ρύθμισης έως την ολοκλήρωση της αποπληρωμής, χωρίς να επηρεάζεται από τις διακυμάνσεις του Euribor και ενδεχόμενες μελλοντικές αυξήσεις του.

Πόσο μειώνονται οι μηνιαίες δόσεις – Δύο παραδείγματα για χρέος 100.000 ευρώ

Το οικονομικό όφελος από τη συγκεκριμένη αλλαγή αποτυπώνεται σε δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα που περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση. Και στις δύο περιπτώσεις εξετάζεται οφειλή ύψους 100.000 ευρώ, η οποία αποπληρώνεται σε χρονικό διάστημα 20 ετών, δηλαδή σε 240 μηνιαίες δόσεις, χωρίς να υπολογίζεται η εφαρμογή του μηχανισμού step-up.

Πρώτη περίπτωση: Δάνειο 100.000 ευρώ με εμπράγματη εξασφάλιση

Με βάση το υφιστάμενο σύστημα, ο οφειλέτης καταβάλλει για τα πρώτα τρία χρόνια δόση 554,60 ευρώ, καθώς το επιτόκιο παραμένει στο 3%.

Ωστόσο, μετά την ολοκλήρωση της πρώτης τριετίας, το επιτόκιο αυξάνεται στο 5,176%, με αποτέλεσμα η μηνιαία καταβολή για τους υπόλοιπους 204 μήνες να διαμορφώνεται στα 653,50 ευρώ.

Αντίθετα, με τη νέα ρύθμιση, το επιτόκιο θα παραμένει αμετάβλητο στο 3% για ολόκληρη την εικοσαετία. Έτσι, η μηνιαία δόση δεν θα αυξάνεται και θα διατηρείται στα 554,60 ευρώ μέχρι την πλήρη εξόφληση.

Η διαφορά γίνεται αισθητή μετά την πρώτη τριετία, καθώς ο δανειολήπτης θα πληρώνει 98,90 ευρώ λιγότερα κάθε μήνα. Σε ολόκληρη τη διάρκεια της ρύθμισης, το συνολικό οικονομικό όφελος υπολογίζεται περίπου σε 20.200 ευρώ.

Δεύτερη περίπτωση: Δάνειο 100.000 ευρώ χωρίς εμπράγματη εξασφάλιση

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η διαφορά στο δεύτερο παράδειγμα, που αφορά οφειλή ίδιου ύψους χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Σήμερα, κατά τους πρώτους 36 μήνες εφαρμόζεται επιτόκιο 4%, με αποτέλεσμα η μηνιαία δόση να ανέρχεται σε 605,98 ευρώ. Μετά την πρώτη τριετία, το επιτόκιο αυξάνεται στο 5,676% και η μηνιαία καταβολή φτάνει στα 685,56 ευρώ.

Με την προτεινόμενη αλλαγή, το επιτόκιο θα καθορίζεται στο 3% και θα παραμένει σταθερό μέχρι την τελευταία δόση. Αυτό σημαίνει ότι η μηνιαία επιβάρυνση θα περιορίζεται στα 554,60 ευρώ για όλη την περίοδο των 20 ετών.

Συγκρίνοντας τα δύο καθεστώτα, η μηνιαία δόση μειώνεται κατά 51,38 ευρώ κατά την πρώτη τριετία, ενώ μετά την παρέλευσή της η διαφορά διευρύνεται στα 130,96 ευρώ κάθε μήνα.

Το συνολικό όφελος για τον συγκεκριμένο δανειολήπτη εκτιμάται ότι θα φτάσει περίπου τα 28.600 ευρώ.

Όπως επισημαίνεται, οι υπολογισμοί στα δύο παραδείγματα βασίζονται στις παραδοχές της ανακοίνωσης, αναφορικά με το ύψος του χρέους, τη διάρκεια της αποπληρωμής και τα επιτόκια που χρησιμοποιούνται για τη σύγκριση.

Αυξάνεται από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ το ανώτατο πρόστιμο στους servicers

Η δεύτερη νομοθετική παρέμβαση επικεντρώνεται στον έλεγχο των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων και στην αυστηρότερη αντιμετώπιση περιπτώσεων κατά τις οποίες παραβιάζονται οι υποχρεώσεις τους απέναντι στους δανειολήπτες.

Ειδικότερα, με την προτεινόμενη τροπολογία προβλέπεται δεκαπλασιασμός του ανώτατου προστίμου που έχει δικαίωμα να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος. Από το σημερινό όριο των 500.000 ευρώ, το ποσό αυξάνεται στα 5 εκατ. ευρώ.

Η αλλαγή αφορά τις διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 27 του νόμου 5072/2023 και αποσκοπεί στην ενίσχυση της εποπτικής δυνατότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, ώστε οι εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με τη νομοθεσία να αντιμετωπίζουν πολύ αυστηρότερες οικονομικές συνέπειες.

Οι παραβάσεις για τις οποίες μπορούν να επιβληθούν κυρώσεις καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων των servicers, από τον τρόπο λειτουργίας τους και τη συνεργασία τους με τους αγοραστές πιστώσεων μέχρι την εξυπηρέτηση των δανειοληπτών και την προστασία των προσωπικών τους δεδομένων.

Μεταξύ των περιπτώσεων που μπορούν να οδηγήσουν στην επιβολή προστίμων περιλαμβάνονται:

• Η μη τήρηση των κανόνων που καθορίζουν τις συμβατικές σχέσεις μεταξύ των εταιρειών διαχείρισης και των αγοραστών πιστώσεων.
• Η παράνομη ανάθεση δραστηριοτήτων διαχείρισης πιστώσεων σε εξωτερικούς συνεργάτες, καθώς και οι σοβαρές παραβάσεις από τους παρόχους στους οποίους ανατίθενται οι συγκεκριμένες εργασίες.
• Η απουσία επαρκών συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και εταιρικής διακυβέρνησης, όταν αυτό έχει ως συνέπεια την ανεπαρκή προστασία των δικαιωμάτων των οφειλετών και των προσωπικών τους δεδομένων.
• Η πλημμελής αντιμετώπιση των δανειοληπτών, όταν οι πρακτικές και οι εσωτερικές πολιτικές των εταιρειών δεν συμβαδίζουν με όσα προβλέπει η νομοθεσία.
• Η έλλειψη κατάλληλων διαδικασιών για την καταγραφή, την εξέταση και τη διαχείριση των παραπόνων που υποβάλλουν οι δανειολήπτες.
• Η μη έγκαιρη ή ελλιπής ενημέρωση των αρμόδιων αρχών για τον ορισμό διαχειριστών πιστώσεων ή για τη μεταβίβαση απαιτήσεων.
• Η παράβαση των νόμιμων υποχρεώσεων από τους αγοραστές πιστώσεων.
• Η μη τήρηση των κανόνων που διέπουν την κατοχή και τη διαχείριση χρηματικών ποσών από τις εταιρείες διαχείρισης.
• Η παραβίαση του θεσμικού πλαισίου που ρυθμίζει τις σχέσεις των servicers με τους δανειολήπτες.
  Πρόσθετα πρόστιμα έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη
  Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι τα αυξημένα πρόστιμα της Τράπεζας της Ελλάδος δεν αντικαθιστούν άλλες κυρώσεις που προβλέπονται στο υπό ψήφιση νομοσχέδιο, αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά.

Συγκεκριμένα, το άρθρο 15 του νομοσχεδίου περιλαμβάνει ένα ξεχωριστό πλαίσιο κυρώσεων, με χρηματικά πρόστιμα που κυμαίνονται από 50.000 έως 500.000 ευρώ για κάθε δανειολήπτη. Την αρμοδιότητα επιβολής τους θα έχει η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.

Οι συγκεκριμένες κυρώσεις αφορούν περιπτώσεις στις οποίες πραγματοποιούνται ενέργειες είσπραξης οφειλών σε βάρος δύο κατηγοριών δανειοληπτών:

• Δανειολήπτες που εξυπηρετούν κανονικά τις υποχρεώσεις τους, χωρίς να έχουν καθυστερήσει τις προβλεπόμενες καταβολές.
• Οφειλέτες που δεν μπορούν να πληρώσουν συγκεκριμένες δόσεις, επειδή ο πιστωτής ή η εταιρεία διαχείρισης δεν τους έχει διαθέσει τα απαραίτητα στοιχεία για την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών τους.

Με τις δύο τροπολογίες επιχειρείται να διαμορφωθεί ένα αυστηρότερο πλαίσιο προστασίας για όσους βρίσκονται σε διαδικασία ρύθμισης των χρεών τους. Από τη μία πλευρά, το σταθερό επιτόκιο 3% αναμένεται να περιορίσει τις οικονομικές πιέσεις στα νοικοκυριά και στους επιλέξιμους οφειλέτες, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια ως προς το ύψος των μηνιαίων δόσεων.

Από την άλλη, η σημαντική αύξηση των προστίμων και η διατήρηση των πρόσθετων κυρώσεων ενισχύουν το πλαίσιο ελέγχου των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, με στόχο την αποτροπή παράνομων ή καταχρηστικών πρακτικών σε βάρος των δανειοληπτών.

Πηγή: Newsbeast.gr

Share on Facebook

Tweet