KΟΡΩΝΟΪΟΣ, ΤΟ ΠΑΓΕΡΟ ΦΑΣΜΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ!

Tου Benoît Couëtoux du Tertre

[Και να που, την ώρα που ο Ευρωπαίος πολίτης κατάστρωνε σχέδια για τις θερινές του διακοπές, βρέθηκε αντιμέτωπος με το φάσμα του θανάτου λόγω της εισβολής του κορωνοϊού. Ηταν τέτοιος ο αιφνιδιασμός και ο φόβος για τον επικείμενο θάνατο που ολόκληρος ο κόσμος υποτάχτηκε στα κελεύσματα της Εξουσίας και κλείστηκε αδιαμαρτύρητα στο σπίτι του. Τότε ήταν που πάνω στο «ο σώζων εαυτόν σωθείτω» ακόμα και οι κυβερνώντες εγκατέλειψαν τους γέροντες στο έλεος της πανδημίας, γράφοντας μια ακόμα μαύρη σελίδα στην ευρωπαϊκή ιστορία…

Για να επαναφέρει στη νοόσφαιρα των Γάλλων τη «μνήμη θανάτου», ο φιλόσοφος Ρομπέρ Ρεντεκέρ έγραψε το βιβλίο του Η έκλειψη του θανάτου, με αφορμή τα αθώα θύματα της ισλαμιστικής τρομοκρατίας. Αυτή τη «μνήμη θανάτου» των Ορθόδοξων μοναχών που τόσο ευεργετικά – ουδέν κακόν αμιγές καλού -ήρθε να μας υπενθυμίσει ο κορωνοϊός…Ε.Δ.Ν.]

Ο θάνατος έχει γίνει αόρατος σήμερα, έχει εξαφανιστεί από τη συλλογική μας ύπαρξη, έχει πεταχτεί έξω από τα τείχη της πόλης, έχει απωθηθεί από τον κόσμο των ζωντανών. Σε μια θρυμματισμένη κοινωνία, όλες οι τελετουργίες της κοινότητας και ο συμβολισμός που συνόδευαν το θάνατο εξαφανίστηκαν σήμερα. Θαμμένες, οι επικήδειες τελετουργίες που συνόδευσαν το πένθος, ανύπαρκτη η σύγκρουση με την Αγρια και τη σκληρή Φύση, ξεχασμένος ο ηρωικός θάνατος κάτω από τις χαλύβδινες καταιγίδες. Δημόσιο γεγονός άλλοτε, ο θάνατος βρίσκεται τώρα απωθημένος στην πιο ενδόμυχη ιδιωτική σφαίρα.

Ωστόσο, οι εικόνες του θανάτου δεν ήταν ποτέ τόσο παρούσες σε όλες τις οθόνες, σε θέματα ψυχαγωγίας και ειδήσεων – “αυτών των δύο μαστών της αποχαύνωσης”. Αυτή η πληθώρα εικόνων, θεωρεί ο φιλόσοφος, αποσυμβολίζει το θάνατο, δηλαδή του στερεί νόημα, “ανάγοντάς τον έτσι από ένα σύμπαν τριών ή τεσσάρων διαστάσεων (το νοηματοδοτικό σύμπαν) σε ένα δισδιάστατο σύμπαν, αυτό της οθόνης ». Η εισβολή του θανάτου στην πόλη με τη μορφή της ισλαμικής τρομοκρατίας είναι μέρος αυτού του αποσυμβολισμού. Οι τζιχαντιστές που λένε «αγαπούμε τον θάνατο» τον υποβαθμίζουν σε μια περιπέτεια βιντεοπαιχνιδιού, εντάσσονται πλήρως στο θέαμα της νεωτερικότητας, επιβεβαιώνουν ότι ο θάνατος δεν σημαίνει πλέον τίποτα για αυτούς.

Αυτό το τηλεοπτικό θέαμα του θανάτου, έτσι σκηνοθετημένο στη μεγάλη οθόνη, «αφαιρεί το πραγματικό από την πραγματικότητα και μετατρέπει το πλήρες σε κενό», καθώς αυτός ο πολλαπλασιασμός των εικόνων συνδυάζεται με μια σπανιότητα του συμβολικού. Όπως και ο Nietzsche, ο Robert Redeker θεωρεί ότι “η έρημος μεγαλώνει”, αντικαθιστώντας έναν κόσμο γεμάτο νόημα με μια εποχή κενού …

Το βασίλειο του «τελευταίου ανθρώπου»

Και κάτω από αυτόν τον σιωπηλό στο εξής ουρανό, στερημένο από όλες τις πνευματικές αξίες, το μοναδικό ατομικό και συλλογικό μέλημα των συγχρόνων μας συνίσταται στη βελτίωση, τη διαφύλαξη, την παράταση της ζωής, αναγόμενης στη μοναδική της βιολογική διάσταση και στην ικανοποίηση υλικών αναγκών.

Δεν αποκρύβεται μόνο ο θάνατος: ο αγγελιοφόρος του, τα γηρατειά, πρέπει και αυτά να απωθούνται. Γυμναστήριο, τζόκινγκ, viagra, botox και άλλη αποκαταστατική ιατρική, στην εποχή του homo trottinettus, [άνθρωπος ηλεκτρικό πατίνι, σ.τ.μ.]η γηραιά Δύση γεμίζει με αιώνιους νέους που αρνούνται να γεράσουν … Τώρα “αυτή η ανάπλαση, η οποία ξεκινά με τα γυναικεία καλλυντικά μεταξύ των δύο ηλικιών αλλά των οποίων η κατάληξη εκπληρώνεται στη διαγραφή του θανάτου, είναι ο εχθρός της γενιάς, της νεολαίας του κόσμου” εκτιμά ο Robert Redeker. Εάν ο Νίτσε φοβόταν ότι θα δει να πολλαπλασιάζονται οι γενιές παιδιών με «γκρίζα μαλλιά», ο φιλόσοφος ανησυχεί περισσότερο για αυτά τα γηρατειά τα μακιγιαρισμένα σε αιώνια νεότητα, εξαφανίζοντας έτσι την πραγματική νεότητα, σπάζοντας την αλυσίδα της διαδοχής, αποκρύπτοντας τη διαφορά μεταξύ παρελθόντος και παρόντος και υποθηκεύοντας το μέλλον.

Αυτή η «παρωδία της αθανασίας» δεν συνιστά παρά την «ατέλειωτη συνέχιση της συνηθισμένης σωματικής απόλαυσης». Ο σύγχρονος άνθρωπος περιορίζεται πλέον μόνο σε ένα είδος “εγώ-σώμα”, αναγόμενο στη μοναδική βιολογική του διάσταση, “το οποίο ξεχνάει ότι θα πεθάνει και του οποίου η διασκέδαση είναι η ατμόσφαιρα και ο στόχος της ζωής”, σαν τον «τελευταίο άνθρωπο» του Νίτσε, «τον διψασμένο για μια εφήμερη αθανασία που, και γι’ αυτή, δεν είναι άξιος.”

Στη σκιά των τάφων

«Όλα ξεκινούν από το τέλος» συνοψίζει ωστόσο ο φιλόσοφος, υπενθυμίζοντας ότι οι χώροι ταφής είναι τα πρώτα ιερά. «Ενταφιάζω σημαίνει εξανθρωπίζω», καθώς ο τάφος αντιπροσωπεύει την αφετηρία της ανθρωπότητας. Απέναντι στη φύση που θέλει τη λήθη ώστε να μπορούν να αναπτυχθούν νέες γενιές, η ταφή λειτουργεί ως εμπόδιο, θεσπίζει τη μνήμη και, πέρα από τη μνήμη και την ψυχή, θεωρεί ότι τα ανθρώπινα λείψανα αποτειθέμενα στη γη αξίζουν να μείνουν. Εκτός από το ότι η λατρεία των νεκρών δίνει νόημα μέσω των τελετών και των συμβόλων της, ο Ρομπέρ Ρεντεκέρ υπογραμμίζει τους δύο λόγους, μεταφυσικό και πολιτικό, οι οποίοι παρακινούν αυτή τη λατρεία από τα βάθη των εποχών: διατηρούν τους νεκρούς στην ανθρωπότητα και επιτρέπουν τη διακυβέρνηση των ζωντανών μέσω των νεκρών.

Αλλά σήμερα, θρηνεί ο συγγραφέας, ονειρευόμαστε να εξελιχθούμε σε μια κοινωνία χωρίς πτώματα και χωρίς προγόνους. Η ανάπτυξη της αποτέφρωσης που ξεχωρίζει από τις αρχαίες αποτεφρώσεις απεικονίζει αυτήν την ψευδαίσθηση. Η σύγχρονη αποτέφρωση μετατρέπει τον θάνατο σε μια κενή αφαίρεση, καταργεί το λείψανο που αντιπροσωπεύει την ενσάρκωση του θανάτου. Σε μια υγειονολογική προοπτική, ο Ρομπέρ Ρεντεκέρ παραλληλίζει αποτέφρωση και ευθανασία, αποκρύβοντας με ένα σεμνό πέπλο αυτό που οι σύγχρονοι μας προσπαθούν επιμελώς να αποφύγουν: τον πόνο και το φόβο μπροστά στο ψυχορράγημα και τον σωματικό θάνατο.

Ο θάνατος, η μητέρα μας

Αλλά τότε, τι είναι ο θάνατος; Λοιπόν, ο θάνατος ως απλό βιολογικό γεγονός δεν είναι τίποτα, απαντά ο φιλόσοφος. Πάνω απ ‘όλα, είναι ένα καθαρά ανθρώπινο αίσθημα, αυτό του «υψηλότερου φόβου». Αλλά ο φόβος του θανάτου εξανθρωπίζει όταν είναι γόνιμη, δημιουργική, συνείδηση του θανάτου και απανθρωποποιεί όταν τον αποφεύγουμε, τον ξεχνούμε …

Σύμφωνα με τον Χάιντεγκερ, ο άνθρωπος «είναι προ του θανάτου». Πρέπει να αποδεχτεί την τραγωδία της ύπαρξης, δηλαδή τον ερχόμενο θάνατό του, βιούμενο ως μύηση: “η σκέψη που δεν ξεχνά το θάνατο κάνει τον άνθρωπο να ανακαλύψει την αξία της ζωής (…) μετατρέποντάς την σε περιπέτεια, αποστολή. «Μας διδάσκει πρώτα απ’ όλα την απάρνηση του εγώ, αυτό το «μάταιο εγώ», αυτό το αξιοκαταφρόνητο εγώ, ταυτόχρονα παραφουσκωμένο και κενό, που πρέπει να καταστρέψουμε για να ελευθερώσουμε την ψυχή. Με λόγια που θυμίζουν το τελευταίο γράμμα του Dominique Venner την ημέρα της εθελοντικής θυσίας του, ο Robert Redeker μάς διδάσκει ότι γνωρίζοντας ότι θα πεθάνουμε θα μπορέσουμε να ζήσουμε.

Εναντι στην κυριαρχία του εικονικού και του κενού, ακόμα κι αν αποκρύπτεται, «ο θάνατος παραμένει η πραγματικότητα, καθώς αντιστέκεται στη διασκέδαση, αντιπροσωπεύοντας το έσχατο καταφύγιο της σοβαρότητας της ύπαρξης».

Χωρίς θάνατο, ο χρόνος δεν είναι πλέον αισθητός, δεν είναι πλέον διάρκεια, είναι πλέον μόνο αριθμοί, που μας μαρμαρώνουν σε ένα αιώνιο παρόν χωρίς βάθος. Να γιατί η άρνηση του θανάτου αναγγέλλει τη βασιλεία των «απόκληρων» σύμφωνα με την έκφραση του Renaud Camus, επειδή «ο θάνατος είναι η sine qua non οντολογική προϋπόθεση της κληρονομιάς, της μετάδοσης, της εκπαίδευσης». Στον μεγάλο τροχό των γενεών, για να αφήσουμε μια κληρονομιά, πρέπει να ξέρουμε πώς να πεθαίνουμε όπως άλλοι πέθαναν πριν από εμάς για να μας μεταδώσουν την κληρονομιά τους. Πεθαίνοντας “δίνουμε αυτό που ήμασταν, αυτό που αγαπήσαμε και πάνω απ’ όλα, αυτό που κληρονομήσαμε”. Ο θάνατος είναι ένα δώρο που αντιπροσωπεύει “μια από τις πιο πολύτιμες ομορφιές της ύπαρξης”. Έτσι μέσω αυτής, το τραγικό μπορεί να γίνει ηθικό και αισθητικό.

Αυτό το βιβλίο, τόσο σύντομο και τόσο πυκνό, πρέπει να διαβαστεί και να μελετηθεί σε αυτόν τον μήνα των νεκρών όπου μπαίνουμε στη σκοτεινή εποχή, στις μέρες που το φως χαμηλώνει και στολίζουμε τους τάφους των προγόνων. Εκείνοι που πιστεύουν στον ουρανό καθώς και εκείνοι που δεν πιστεύουν σ’ αυτόν θα βρουν τροφή για σκέψη. Με την προϋπόθεση να αρνηθούν τον κόσμο της χίμαιρας που θέλουν να δημιουργήσουν μαθητευόμενοι μάγοι. Με την προϋπόθεση επίσης του σεβασμού και της μετάδοσης με τη σειρά μας, όταν έρθει η μέρα, της κληρονομιάς των προγόνων.

Μετάφραση: Ευάγγελος Δ. Νιάνιος

https://institut-iliade.com/leclipse-de-la-mort-de-robert-redeker/(Εδώ)

(Το άρθρο εκφράζει αποκλειστικά προσωπικές απόψεις και εκτιμήσεις του συντάκτη)

Πηγή: Institut-Ιliade.com