Του Παναγιώτη Αλιμήση*

Οι Ηνωμένες Πολιτείες τον τελευταίο χρόνο έχουν μπει σε μια περίοδο αναπροσαρμογής της εξωτερικής τους πολιτικής, με κύριο μέλημα την αντιμετώπιση της αυξανόμενης στρατιωτικής ισχύος της Ρωσίας και της Κίνας.

Η Ρωσία, ο δεύτερος πόλος της παγκόσμιας ισχύος, σε αντίθεση με την Κίνα ήταν από τα χώρες που αρχικά πίστεψε πως οι ΗΠΑ του Τραμπ δημιουργούσαν τις προϋποθέσεις για επαναπροσέγγιση και σταδιακή άρση του εμπάργκο που επιβλήθηκε στην Μόσχα με αφορμή την ανάκτηση της Κριμαίας. Το επιτελείο του Πούτιν εκτιμούσε πως ο νέος Αμερικανός Πρόεδρος, αν και ανήμπορος να πάρει μόνος του σημαντικές πρωτοβουλίες, θα εφάρμοζε τη δική του «ρωσική πολιτική» αψηφώντας τις εσωτερικές πιέσεις από την ασφυκτική αντιπολίτευση.

Η πραγματικότητα όμως ήταν διαφορετική. Στην ουσία οι αμερικανο-ρωσικές σχέσεις χειροτέρεψαν περισσότερο από τότε που ανέλαβε ο Τραμπ. Στα τέλη του 2017, ο Τραμπ εξήγγειλε την Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας χαρακτηρίζοντας ρητά τη Ρωσία ως στρατηγικό αντίπαλο, αναιρώντας όσο έλεγε ένα χρόνο πριν. Αποκορύφωση αυτή της μεταστροφής, ήταν η πώληση αντιαρματικών και αντιαεροπορικών πυραύλων στην φιλοαμερικανική κυβέρνηση της Ουκρανίας. Επιπλέον, ο σκληροπυρηνικός υπουργός των Εξωτερικών των ΗΠΑ Ρεξ Τίλερσον, ανακοίνωσε σε πρόσφατη ομιλία του πως ο αμερικανικός στρατός θα παραμείνει στη Συρία και μάλιστα με περισσότερες δυνάμεις. Στη Μόσχα πιστεύουν πως το επιτελείο εθνικής ασφάλειας της νέας αμερικανικής κυβέρνησης ελέγχεται από «αντι-ρώσους» συντηρητικούς που θέλουν αναστήσουν την σκληρή εξωτερική πολιτική Μπους που είχε «κοιμηθεί» την περίοδο του Ομπάμα. Τα νέα «γεράκια» πιστεύουν πως τα τελευταία οκτώ χρόνια τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα κέρδισαν έδαφος στην παγκόσμια σκακιέρα ένεκα της αμερικανικής «εσωστρέφειας» που εφάρμοζε η προηγούμενη ηγεσία.

Με βάση αυτές τις εξελίξεις, οι αμερικανο-ρωσικές σχέσεις μπαίνουν σε επικίνδυνες ατραπούς. Ήδη στις αρχές Ιανουαρίου, η αμερικανική ηγεσία παρουσίασε στο Κογκρέσο ένα κατάλογο ισχυρών Ρώσων επιχειρηματιών που πρόσκεινται στον Πούτιν και στους οποίους θα επιβληθεί μια νέα σειρά οικονομικών κυρώσεων. Στόχος είναι να πληγούν οι πλούσιοι επιχειρηματίες που χρηματοδοτούν πολλά από τα προγράμματα του ρωσικού στρατού. Επιπλέον, σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, η δικαιοσύνη θα ανοίξει εκ νέου τον φάκελο σχετικά με την ανάμειξη του Πούτιν στην ήττα της Χίλαρι Κλίντον στις προεδρικές εκλογές…

Η συγκρουσιακή σχέση των δυο υπερδυνάμεων, αναμένεται να κορυφωθεί με φόντο τη Συρία όπως και άλλα πεδία γεωστρατηγικού ενδιαφέροντος. Εκτός από την Ανατολική Ευρώπη, τον Καύκασο και την Μέση Ανατολή, ο Βόρειος Αρκτικός κύκλος και η περιοχή της Γροιλανδίας είναι το νέο πεδίο ανταγωνισμού των δυο υπερδυνάμεων αφού εκεί βρίσκονται πολλά ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αντιπροσωπίες των Αμερικανών και των Ρώσων στο Συμβούλιο Ασφαλείας συγκρούονται το τελευταίο διάστημα με λόγια και φράσεις που απηχούν τον Ψυχρό Πόλεμο.

Τι φοβίζει τους Αμερικανούς

Οι τεχνολογικές πρόοδοι του ρωσικού στρατού και οι εξαγωγικές του επιτυχίες είναι αναμφισβήτητα ο κυριότερος λόγος αυτής της νέας σύγκρουσης. Ήδη η Μόσχα άρχισε την παράδοση του πυραυλικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 στην Κίνα, ενώ είναι βέβαιο πως οι Κινέζοι θα εφαρμόσουν την πάγια τακτική της «αντιγραφής» των συστημάτων του όπλου, γνωστή ως reverse engineering.

Αυτό καθιστά την Κίνα -μετά την Τουρκία- την πρώτη χώρα αποδέκτη των περίφημων αντιαεροπορικών πυραύλων S-400. Παράλληλα, η κινεζική πολεμική αεροπορία αγόρασε τα προηγμένα καταδιωκτικά S-35 τα οποία είναι τα πρώτα ρωσικά αεροσκάφη αεροπορικής υπεροχής με χαρακτηριστικά στέλθ. Αυτό όμως που φέρνει εφιάλτες στην Ουάσιγκτον είναι η προοπτική ρωσο-κινεζικής συνεργασίας στο διάστημα και την πυρηνική τεχνολογία. Η Βρετανική εφημερίδα Financial Times, αποκάλυψε σε εκτενές άρθρο πως η εταιρεία διαστημικών εκτοξεύσεων της Κίνας βρίσκεται εδώ και πολύ καιρό σε διαπραγμάτευση με την ρωσική κατασκευάστρια πυραύλων «NPO Energomash» με σκοπό την συνεργασία αν όχι και την συμπαραγωγή συστημάτων.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, ο υπερκινητήρας RD-180 της Energomash είναι τόσο προηγμένος ώστε χρησιμοποιείται ακόμα και από τις ΗΠΑ για εκτοξεύσεις δορυφόρων και διαστημοσυσκευών. Οι Αμερικανοί έχουν θορυβηθεί καθώς ο συγκεκριμένος κινητήρας αναβαθμίζεται και ίσως χρησιμοποιηθεί για την νέα γενιά βαλλιστικών πυραύλων της Κίνας, που αναπτύσσονται με σκοπό να εξουδετερώνουν τα πυρηνικά αεροπλανοφόρα των ΗΠΑ, παρακάμπτοντας ταυτόχρονα τα αντιβαλλιστικά συστήματα. Η εταιρία China Aerospace Science and Technology Company, η μεγαλύτερη κινεζική βιομηχανία ανάπτυξης και παραγωγής διηπειρωτικών πυραύλων, φιλοδοξεί να καταστεί το κέντρο ανάπτυξης βαλλιστικής τεχνολογίας που θα ξεπεράσει τα δυτικά επιτεύγματα.

Η πυρηνική επιλογή

Σύμφωνα με πληροφορίες το αμερικανικό Πεντάγωνο θα υιοθετήσει το προσεχές διάστημα μια περισσότερο επιθετική στάση εναντίον της Κίνας και της Ρωσίας που ίσως εγκαινιάσει και επίσημα την «δεύτερη φάση» του νέου Ψυχρού Πολέμου.

Δεν μπορεί να μην ληφθεί υπ όψη δημοσίευμα του περιοδικού Newsweek το οποίο έκανε λόγο για κατασκευή από την πλευρά των ΗΠΑ νέων πυρηνικών όπλων «χαμηλής-ισχύως» τα οποία όπως λέει, μεταξύ άλλων θα αυξήσουν τις επιλογές προληπτικής χρήσεως αποτροπής. Με απλά λόγια, οι Αμερικανοί ως αντιστάθμισμα θα εγκαινιάσουν μια νέα πυρηνική στρατηγική σε επίπεδο τακτικών όπλων!

Εν κατακλείδι, οι «απώλειες» των ΗΠΑ σε γεωστρατηγικό επίπεδο, ίσως υποχρεώσουν την ηγεσία Τραμπ να αυξήσει τα στρατιωτικά κονδύλια και ακολούθως την προβολή ισχύος της χώρας με κύριο άξονα την επιθετική πυρηνική ισχύ, βάζοντας έτσι σε δεύτερο ρόλο την αμυντική αντιβαλλιστική αποτροπή.

*Ο Παναγιώτης Αλιμήσης είναι δημοσιογράφος. Έχει σπουδάσει Σύγχρονη Ιστορία και Διεθνείς Σχέσεις στο πανεπιστήμιο Metropolitan του Λονδίνου

Share on Facebook

Tweet