Του:Αρμάνδου Σκαραγκά

Η αντίληψη ότι όλα όσα υπάρχουν στον κόσμο είναι συνειδητά φτιαγμένα από κάποια θεϊκή οντότητα (θεϊσμός) ή το μυαλό του σύμπαντος (κεκαλυμμένος θεϊσμός/new age) δημιουργεί μια «καθαρολογία» (purism) που μπορεί να οδηγήσει στο φόβο για το διαφορετικό, στον ρατσισμό και τις κοινωνικές ανισότητες.

Όταν θέτουμε οποιοδήποτε πρόσωπο – είτε πραγματικό, είτε φανταστικό – ως την απόλυτη αυθεντία, θεωρούμε πώς οτιδήποτε λέει ή έχει σχεδιάσει βρίσκεται σε καθαρή μορφή, με άλλα λόγια «το φυσιολογικό». Συνεπώς οτιδήποτε παρεκκλίνει από τη μορφή αυτή θεωρείται μολυσμένο, βρώμικο και ατελές.

Όμως αυτό που είναι πραγματικά βρώμικο είναι η παράλογη, σκληρή και επικίνδυνη ιδέα της καθαρότητας και της μονο-μορφίας. Όπου με βάση τις επιταγές της Απόλυτης Αυθεντίας νομιμοποιείται μια ψευδής κανονικότητα.

Ζούμε σήμερα τον απόηχο της θρησκευτικής σκέψης που διάβρωσε κάθε τομέα της ανθρώπινης ζωής και κοινωνίας. Επί χιλιάδες χρόνια αποτέλεσε μία πυξίδα για κάθε είδους σκέψη και οργάνωση. Μια πυξίδα μαζικής ύπνωσης. Μια πυξίδα εργοστασιακά προβληματική.

Η καθαρότητα μπορεί να αναφέρεται στη σωματική διάπλαση («αρτιμέλεια του σώματος»), στη νόηση («καθαρό μυαλό»), στην εθνοτική καταγωγή («καθαρότητα της φυλής») ή στην καταστολή φυσικών ανθρώπινων σωματικών αναγκών («αγνή γυναίκα»).

Στις θρησκείες οφείλεται το ότι οι κοινωνίες προσδοκούν από τα μέλη τους συγκεκριμένους απαράβατους ρόλους και συμπεριφορές. Έτσι ώστε να είναι άξιοι μπροστά στα μάτια του δημιουργού-πατέρα-ηγέτη-απόλυτης αυθεντίας.

Τόσο ευρωπαϊκές όσο και αφρικανικές θρησκείες πρέσβευαν ότι το σώμα πρέπει να ζήσει και να πεθάνει αρτιμελές. Συνεπώς, αρνούνται για τους ίδιους και τα παιδιά τους τη μετάγγιση αίματος, τη μεταμόσχευση οργάνων ή κάποιον αναγκαίο ακρωτηριασμό.

Επίσης θεωρούν μίασμα όποιον γεννηθεί με σωματικές διαφορές από τους στατιστικά περισσότερους.

Η κατώτατη κάστα της Ινδίας ονομαζόταν «οι αθίγγανοι» (ανέγγιχτοι). Ο κόσμος πίστευε ότι ακόμα και η σκιά τους μπορεί να σε μολύνει (εσένα τον καθαρό και αμόλυντο). Επί αιώνες, πληθυσμοί και φυλές θεωρούσαν η μία την άλλη κατώτερη εξαιτίας των θρησκευτικά ορμώμενων ιδεών τους περί του τι θεωρείται «άγιο», δηλαδή καθαρό.

Εις το όνομα της καθαρότητας της φυλής έγιναν χιλιάδες πόλεμοι, με πιο πρόσφατο τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο. Εις το όνομα της γενετικής καθαρότητας του πληθυσμού εδραιώθηκαν νόμοι που υποχρέωναν τη στείρωση σε φυλετικές, οικονομικές και σεξουαλικές μειονότητες, οι οποίες αυθαίρετα θεωρήθηκαν από τις αρχές ως ανεπιθύμητες για να υπάρχουν στην κοινωνία και να παράγουν απογόνους.

Η καθαρολογία έχει διαποτίσει ουκ ολίγες φορές ακόμα και την επιστημονική κοινότητα. Στην Αμερική του 19ου αιώνα, ο ψυχίατρος Samuel Cartwright επινόησε την ψυχική ασθένεια της «Δραπετομανίας». Δηλαδή την έμφυτη τάση των μαύρων δούλων για απόδραση από τους δεσμώτες τους.

Κατά τον Cartwright, ο οποίος στήριξε της ιδέες του στην Αγία Γραφή, οι μαύροι ήταν εκ φύσεως υποτακτικοί και δούλοι των «καθαρών» λευκών. Αυτή ήταν η απαρχή του επιστημονικού ρατσισμού.

Λίγο αργότερα στη βικτωριανή Αγγλία, οι θρησκευτικές ιδέες της καθαρότητας μετατράπηκαν από τον μαθηματικό Sir Francis Galton – πατέρα της Ευγονικής – στην ψευδοεπιστημονική έννοια της βιολογικής καθαρότητας.

Εις το όνομα αυτής της καθαρότητας ακολούθησαν εφιαλτικοί νόμοι υποχρεωτικών στειρώσεων σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική.

Ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος δεν ξεκίνησε εξαιτίας κάποιων τρελών ναζί που άρχισαν να μιλάνε ξαφνικά για μια «επίλεκτη φυλή» εν κενώ. O ψυχίατρος και ναζί Ernst Rüdin χρησιμοποίησε την Ευγονική ως αιτιολόγηση των φυλετικών πολιτικών γραμμών της ναζιστικής Γερμανίας. Επιπλέον, ο ίδιος ο Χίτλερ στο βιβλίο του «Ο Αγών Μου» δικαιολόγησε την Αρεία του Φυλή ως επίλεκτη φυλή του Θεού του Αβραάμ και την υποστήριξε μέσω της Αγίας Γραφής.

Φτάνοντας στο σήμερα, μέχρι τη δεκαετία του 1980, φυσιολογικές ανθρώπινες σεξουαλικές ταυτότητες θεωρούνταν ασθένειες. Όχι λόγω κάποιου εγγενούς τους στοιχείου, αλλά διότι η κοινωνία δεν μπορούσε να δεχθεί ότι οι στατιστικά σπανιότερες ταυτότητες ήταν φυσιολογικές ακριβώς επειδή μόλυναν την «καθαρότητα» της συνηθισμένης.

Επιπλέον, αντί να αντιμετωπίζουμε κάποιες μεταλλάξεις -όπως τα σύνδρομα Turner και Klinefelter- ως ποικιλομορφία, τις αντιμετωπίζουμε ως θόρυβο. Ξεχνάμε ότι η εξαρχής στατιστική κανονικότητα (καμπύλη του Gauss) σε οποιονδήποτε πληθυσμό προέκυψε και συνεχώς προκύπτει κι εκείνη από νέες, τυχαίες μεταλλάξεις. Το τρίτο ή ενδιάμεσο βιολογικό φύλο (intersex) αντιμετωπίζεται και σήμερα με περισσή αυθαιρεσία ως δυσλειτουργία ακόμα κι όταν τα άτομα αυτά δεν έχουν κανένα πρόβλημα στην υγεία τους.

Καμία αντικειμενική επιστημονική μέθοδος δεν θεωρεί ένα άτομο ως μη-φυσιολογικό, εκτός αν έχει μια κατάσταση που του μειώνει το προσδόκιμο ζωής ή του προκαλεί ένα μόνιμο πρόβλημα υγείας.

Συνεπώς το θέμα βγαίνει από την επιστημονική σφαίρα και γίνεται καθαρά θέμα αξιών και ερμηνείας. Το σημαντικότερο είναι ότι ο ρατσισμός λόγω φυλετικής καθαρότητας παραμένει. Τόσο στην Ευρώπη, όσο και στην Αμερική, στη Μέση Ανατολή και σε χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας, ανθούν ιδέες και κινήματα που βασίζονται στη διατήρηση μιας αυθαίρετης εθνικο-θρησκευτικής καθαρότητας που ουδέποτε υπήρξε. Κινήματα ολοκληρωτισμού που οπλίζουν τους ανθρώπους με μίσος ενάντια φανταστικών εχθρών που θα τους αλλοτριώσουν την πατρίδα και τη θρησκεία τους. Μας θυμίζει κάτι; Όλα απομεινάρια χιλιάδων ετών θρησκευτικής μαζικής ύπνωσης, «καθαρολογίας» και ψευδεπίγραφης κανονικότητας. Βασισμένα σε μια απόλυτη αυθεντία που αποτελεί τον παντεπόπτη και αυστηρό κριτή των πάντων.

Δεν υπάρχουν όμως αυθεντίες. Ούτε η ίδια η φύση είναι αυθεντία, καθώς οτιδήποτε υπάρχει στο σύμπαν δεν είναι αποτέλεσμα συνειδητού σχεδιασμού, αλλά θέμα τύχης, δηλαδή σχέσεων χάους υπό συνθήκες που συνεχώς μεταβάλλονται.

Δεν υπάρχει κανένας θεός να τις μεταβάλει, ούτε να τις δημιουργήσει. Κάθε κανονικότητα αλλά και διαφορετικότητα είναι προσωρινά προϊόντα των μεταβαλλόμενων συνθηκών και ανήκουν σε ένα φάσμα που κι αυτό μεταβάλλεται.

Τίποτα δεν έχει προδιαγεγραμμένη πορεία και τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί καθαρό, αμιγές, αγνό και ανόθευτο. Ούτε εσύ, ούτε η “φυλή” σου, ούτε το πώς θα διαμορφωθείς, ούτε ο πλανήτης που ζεις, αλλά ούτε οι ίδιοι οι φυσικοί νόμοι (σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες κοσμολογικές θεωρίες Χορδών και κβαντικής βαρύτητας).

Η ανθρωπότητα φαίνεται ότι ξεκίνησε αργά-αργά να το αντιλαμβάνεται αυτό από τα τέλη του 20ου αιώνα και να γίνεται μια ροή νέων ιδεών που εκπαραθυρώνουν τα παλιά στεγανά. Αν η αφύπνιση ορίζεται ως η συνειδητοποίηση του χάους και η αποκόλληση από ψυχολογικές ανάγκες ομαδοποίησης, τότε την αφύπνιση τη βλέπω δύσκολη και χρονοβόρα. Όμως αξίζει τον κόπο.

Αnixneuseis.gr

Share on Facebook

Tweet