Toυ Κώστα Υφαντή*

Τα πρόσφατα γεγονότα δείχνουν πως ένα μεγάλο μέρος του τουρκικού πολιτικού συστήματος έχει συνολικά μετακινηθεί προς την εθνικιστική ακροδεξιά. Είναι ένα φυσιολογικό αποτέλεσμα της ανάγκης επιβίωσης του Ερντογάν και της εξάρτησης του από το ακραίο κόμμα της Εθνικιστικής Δράσης. Ο Τούρκος πρόεδρος έχει επιλέξει να εμφανίζεται ως υπέρμαχος ενός ακραίου εθνικιστικού αφηγήματος.

Η τρέχουσα πολιτική συγκυρία οριοθετείται από το καλοκαίρι του 2015, όταν για πρώτη φορά μπήκε από τον Ταγίπ Ερντογάν τόσο έντονα το ζήτημα της ασφάλειας στο εσωτερικό της Τουρκίας, έτσι ώστε να κερδίσει τις επερχόμενες επαναληπτικές εκλογές του φθινοπώρου.

Η απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 ενέτεινε την ανασφάλεια του Τούρκου προέδρου. Σήμερα, μετά από πολλά χρόνια, το φάσμα της ήττας του διαφαίνεται ως μία ρεαλιστική πιθανότητα.

Η βεντάλια των τουρκικών επιλογών, με τις NAVTEX και τα ωκεανογραφικά πλοία στο Αιγαίο, στέλνουν ένα μήνυμα προς την ελληνική πλευρά. Βλέπουμε το περαιτέρω άνοιγμα της παραλίας των Βαρωσίων, κατά παράβαση των ψηφισμάτων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, αναμένουμε ενδεχομένως παραβιάσεις της κυπριακής ΑΟΖ και σιγά-σιγά την επέκταση των παραβιάσεων και των υπερπτήσεων σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Εχουμε μπροστά μας όλη την παλέτα των τουρκικών κινήσεων, όπως την έχουμε ζήσει τα τελευταία χρόνια.

Ωστόσο η πιθανότητα ενός επεισοδίου δεν είναι ούτε μικρότερη, ούτε μεγαλύτερη από ό,τι στο παρελθόν. Η Τουρκία δεν θα προκαλέσει η ίδια ή τουλάχιστον δεν θα κλιμακώσει πρώτη, μέχρι του σημείου της χρήσης βίας. Αντίθετα, θα περιμένει να πέσουμε εμείς στην παγίδα της, να χάσουμε την ψυχραιμία μας και να αντιδράσουμε με έναν τρόπο που θα εκμεταλλευτεί.

Υπαρκτά και τα σενάρια για το μεταναστευτικό που εντάσσεται ξανά στην τουρκική εργαλειοθήκη, για απόπειρες γεωτρήσεων στα νότια του Καστελόριζου και για παρενοχλήσεις μετακίνησης στρατιωτικών στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

Αυτά μπορεί να αποσταθεροποιούν την ελληνική πολιτική συζήτηση, διότι πάντα θα υπάρχουν εκείνοι που θα αναπαράγουν συνθήματα τύπου «Βυθίσατε το Χώρα», ξεχνώντας ότι σε αυτή την περίπτωση, η Ελλάδα θα είναι εκείνη που θα βρεθεί εν αδίκω.

Τώρα όμως είμαστε προετοιμασμένοι για όλα. Δεν υπάρχει κάποια έκπληξη όσον αφορά την αύξηση της έντασης από το τουρκικό καθεστώς. Η Τουρκία δεν μπορεί πλέον να μας αιφνιδιάσει. Αν υπήρχε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, δεν θα έκανε αυτή την ομιλία στο Κογκρέσο ο πρωθυπουργός, ούτε θα συζητούσε για τα μαχητικά αεροσκάφη F-35. Κανένας εφησυχασμός δεν υπάρχει πια στην ελληνική κυβέρνηση, κάθε βήμα γίνεται εν γνώσει των πιθανών μελλοντικών κινήσεων του Ερντογάν.

*Ο Δρ. Κώστας Υφαντής είναι αντιπρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και αναπληρωτής διευθυντής του Jean Monnet Centre of Excellence του Πανεπιστημίου Αθηνών. Σπούδασε νομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Διεθνείς Σχέσεις στο Πανεπιστήμιο Bradford της Αγγλίας, όπου του απονεμήθηκε ο διδακτορικός τίτλος. Υπήρξε λέκτορας Διεθνούς και Ευρωπαϊκής Πολιτικής στα Πανεπιστήμια Bradford και Portsmouth της Αγγλίας (1991-1995) και εργάστηκε στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών ως Ειδικός Σύμβουλος σε θέματα Ευρωπαϊκής Αμυντικής Πολιτικής (1997-1998). Το καλοκαίρι του 1998, εργάστηκε ως Research Fellow στο Κέντρο Πολιτικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, και το 2002, ως υπότροφος του Fulbright στο John F. Kennedy School of Government του Πανεπιστημίου Harvard. Από το Μάρτιο 2002, είναι μέλος του Groupe de Reflexion Europeen, του Conseil Economique de la Defense (CED) του γαλλικού Υπουργείου Άμυνας και τον Οκτώβριο 2004, διορίστηκε Διευθυντής Έρευνας στο Κέντρο Ανάλυσης και Σχεδιασμού του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών. Έχει συγγράψει και επιμεληθεί βιβλία, και μελέτες του έχουν συμπεριληφθεί σε συλλογικούς τόμους και επιστημονικές

Πηγή: Liberal.gr

Share on Facebook

Tweet