BREXIT, ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ

Παρακολουθήσαμε την ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου 13-16 Ιανουαρίου 2020, η οποία επικεντρώθηκε στο Brexit, την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και την Διάσκεψη για το μέλλον της Ευρώπης. Ας δούμε αναλυτικά τι συζητήθηκε κατά την ολομέλεια.

Brexit: Tο Ευρωκοινοβούλιο προειδοποιεί για τα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών

Αυτή ήταν η τελευταία ολομέλεια των 28 αφού στις 31 Ιανουαρίου, το Ηνωμένο Βασίλειο (ΗΒ) αποχωρεί από την ΕΕ. Αρχίζει δηλαδή, η διαδικασία αποχώρησης που θα λήξει στα τέλη του 2020, κατά τη οποία θα ρυθμιστεί η μελλοντική σχέση ΗΒ και ΕΕ. Σε αυτή τη μεταβατική περίοδο, το ΗΒ θα δεσμεύεται από το ευρωπαϊκό δίκαιο αλλά δε θα συμμετέχει στους ευρωπαϊκούς θεσμούς ούτε στη λήψη αποφάσεων.

Σε ψήφισμα που υιοθετήθηκε την Τετάρτη με 610 ψήφους υπέρ, 29 κατά και 68 αποχές, οι Ευρωβουλευτές εξέτασαν το ζήτημα των δικαιωμάτων των πολιτών στο πλαίσια του Brexit και τόνισαν ότι η συγκατάθεσή τους για της Συμφωνία Αποχώρησης θα λάβει υπόψη «την πείρα που αποκτήθηκε και τις διαβεβαιώσεις που δόθηκαν» σχετικά με την προστασία τους.

Η Συμφωνία Αποχώρησης προστατεύει τους Ευρωπαίους πολίτες στο ΗΒ και τους Βρετανούς πολίτες στην ΕΕ και τις οικογένειές τους. Σύμφωνα με τις πρόνοιες της Συμφωνίας, όλα τα δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης που υπάγονται στο ευρωπαϊκό δίκαιο θα διατηρηθούν. Όλες οι σχετικές διοικητικές διαδικασίες πρέπει να είναι διαφανείς, ομαλές και αποτελεσματικές. Η εφαρμογή και υλοποίηση των όρων αυτών θα εποπτεύεται από μια ανεξάρτητη αρχή με αρμοδιότητες αντίστοιχες με αυτές της Επιτροπής.

Οι Ευρωβουλευτές αμφισβήτησαν τη σύσταση και την αυτονομία της «Ανεξάρτητης Αρχής του ΗΒ», δηλώνοντας ότι θα χαιρέτιζαν την κατάρτιση μιας κοινής εποπτικής δομής μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Βρετανικού Κοινοβουλίου.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε την ανησυχία του για την ελεύθερη μετακίνηση των πολιτών στο ΗΒ αλλά και για το σύστημα εγκατάστασης των πολιτών της ΕΕ στο ΗΒ (EU Settlement Scheme), και ειδικότερα για τη μη έκδοση επίσημων εγγράφων για την απόδειξη του δικαιώματός εγκατάστασης των Ευρωπαίων πολιτών στο ΗΒ. Να τονίσουμε εδώ ότι το Υπουργείο Εσωτερικών του ΗΒ στέλνει μόνο ένα email αποδοχής ή απόρριψης της αίτησης. Το σύστημα εγκατάστασης δημιουργεί αβεβαιότητα, ειδικά σε όσους εισέλθουν στο ΗΒ μετά το τέλος Ιανουαρίου. Όπως μας είπε η Ευρωβουλευτής Άννα Μισέλ Ασημακοπούλου, όσοι Ευρωπαίοι πολίτες εισέλθουν από εδώ και πέρα στο ΗΒ θα έχουν πρόβλημα στην παραμονή τους στο ΗΒ καθώς δεν ξέρουμε τι θα ισχύσει.

Δεδομένης της αβεβαιότητας στη διαδικασία εγκατάστασης, ο Συντονιστής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το Brexit, Γκι Φερχόφσταντ ζήτησε αυτόματη αναγνώριση για τα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών. Όπως είπε: «Η κυβέρνηση των Συντηρητικών λέει ότι θέλει λιγότερη γραφειοκρατία. Ορίστε λοιπόν, μειώστε τη γραφειοκρατία! Η αυτόματη αναγνώριση είναι ο καλύτερος τρόπος για να γίνει αυτό». Πάντως, ο Φερχόφστατ συναντήθηκε με τον υπουργό του Brexit, Στίβεν Μπάρκλεϊ, και έλαβε διαβεβαιώσεις πως θα υπάρξει μια περίοδος χάριτος για όσους δεν έχουν κάνει αίτηση να υπαχθούν στο «καθεστώς εγκατάστασης» (settled status) της Βρετανίας έως την προθεσμία του Ιουνίου του 2021.

Επίσης, το κείμενο που υιοθετήθηκε ζητά να πραγματοποιηθούν ενημερωτικές εκστρατείες για να προετοιμαστούν οι πολίτες και παροτρύνει τις κυβερνήσεις των 27 κρατών μελών της ΕΕ να υιοθετήσουν μια συνεπή προσέγγιση ώστε να υπάρξει ασφάλεια δικαίου για τους Βρετανούς πολίτες που διαμένουν στο έδαφός τους.

Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (EU Green Deal)

Την Τετάρτη, το ΕΚ υιοθέτησε ψήφισμα με τις θέσεις του σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία με 482 ψήφους υπέρ, 136 κατά και 95 αποχές.

Οι Ευρωβουλευτές στηρίζουν ένα φιλόδοξο επενδυτικό σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης που θα συμβάλει στην εξάλειψη του χρηματοδοτικού κενού στον τομέα των επενδύσεων ενώ ζητούν επίσης έναν επαρκώς χρηματοδοτούμενο μηχανισμό δίκαιης μετάβασης.

Το ΕΚ επιθυμεί να συμπεριληφθούν στον επικείμενο «Ευρωπαϊκό Νόμο για το Κλίμα» πιο φιλόδοξοι στόχοι για τη μείωση των εκπομπών στην ΕΕ μέχρι το 2030. Η ΕΕ πρέπει να υιοθετήσει αυτούς τους στόχους πολύ πριν από τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος το Νοέμβριο.

Οι Ευρωβουλευτές τονίζουν ότι θα τροποποιήσουν τις όποιες νομοθετικές προτάσεις υποβληθούν στην κατεύθυνση της ευθυγράμμισης με τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας. Προσθέτουν δε ότι, μέχρι τον Ιούνιο του 2021, χρειάζονται πιο φιλόδοξοι στόχοι για την ενεργειακή απόδοση και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, για τις οποίες θα συμπεριλαμβάνονται δεσμευτικοί στόχοι για κάθε κράτος-μέλος της ΕΕ, καθώς και αναθεώρηση άλλων νομικών πλαισίων της ΕΕ στον τομέα του κλίματος και της ενέργειας.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος του ΕΚ, Pascal Canfin δήλωσε ότι: «Το Κοινοβούλιο υποστήριξε με συντριπτική πλειοψηφία την πρόταση της Επιτροπής για την Πράσινη Συμφωνία και χαιρετίζει την συνοχή μεταξύ των διαφόρων πολιτικών της Ένωσης και των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας. Η αγροτική, η εμπορική και η οικονομική πολιτική της ΕΕ και άλλοι τομείς πρέπει τώρα να εξεταστούν και να αναλυθούν στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας».

Οι Ευρωβουλευτές Μαρία Σπυράκη και Πέτρος Κόκκαλης μας είπαν ότι το περιβάλλον θα κυριαρχήσει στην ευρωπαϊκή ατζέντα και ότι το στοίχημα της ΕΕ είναι να έχει μια οικονομία με μηδενικό αποτύπωμα άνθρακα μέχρι το 2050. Η Ευρωβουλευτής Άννα Μισέλ Ασημακοπούλου είπε ότι επειδη η Ελλάδα τωρα ξεκιναει στην κυκλικη οικονομία, θα μπορέσει πιο ευκολα να προσαρμοστει στην νεα κλιματικη πολιτικη. Όπως έιπε η νέα κυβενρηση έχει ήδη δωσει προτεραι΄τοητα στην κλιαμτική αλλαγή.

Διάσκεψη για το μέλλον της Eυρώπης

Μετά τη σχετική συζήτηση με την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής για τη Δημοκρατία και τη Δημογραφία Dubravka Šuica, και τη εκ μέρους της Προεδρίας της Κροατίας, Nikolina Brnjac, το Κοινοβούλιο υιοθέτησε ψήφισμα με τις θέσεις του για την επερχόμενη Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης με 494 ψήφους υπέρ, 147 κατά και 49 αποχές. Το Κοινοβούλιο είναι ο πρώτος από τους τρεις κύριους θεσμούς της ΕΕ που υιοθετεί θέσεις σχετικά με τη σύσταση και το αντικείμενο της επερχόμενης Διάσκεψης.

Η Διάσκεψη για το μέλλον της Ευρώπης αναμένεται να ξεκινήσει την στις 9 Μαΐου, Ημέρα της Ευρώπης και θα διαρκέσει μέχρι το 2022 υπό την αιγίδα του Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, ώστε να διασφαλιστεί η ανάληψη σχετικής δράσης μετά την ολοκλήρωσή της. Το ΕΚ θέλει οι Ευρωπαίοι πολίτες να βρεθούν στο επίκεντρο ενός διαλόγου εφ’ όλης της ύλης για το πώς θα αντιμετωπιστούν εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις οι οποίες δεν είχαν προβλεφθεί την εποχή της Συνθήκης της Λισαβόνας. Άνθρωποι όλων των κοινωνικών ομάδων, εκπρόσωποι των της κοινωνίας των πολιτών και ενδιαφερόμενα μέρη σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο θα πρέπει να εμπλακούν στον καθορισμό των προτεραιοτήτων της ΕΕ σε συνάρτηση με τις ανησυχίες των πολιτών, μέσω μιας προσέγγισης από τη βάση χωρίς αποκλεισμούς.

Η προσέγγιση του Ευρωκοινοβουλίου αντικατοπτρίζει τα πλέον πρόσφατα δημοκοπικά ευρήματα του Ευρωβαρομέτρου (Νοέμβριος 2019), σύμφωνα με τα οποία, 83% των ερωτηθέντων θέλουν «η φωνή των πολιτών της ΕΕ να λαμβάνεται περισσότερο υπόψη στις αποφάσεις για το μέλλον της Ευρώπης».

Ο Πρόεδρος του ΕΚ David Sassoli δήλωσε κατά την έναρξη της συζήτησης ότι «θα πρέπει να επανεξετάσουμε όλους τους μηχανισμούς δημοκρατικής διακυβέρνησης σε συνέχεια των θετικών αποτελεσμάτων των Ευρωπαϊκών Εκλογών. Αυτή θα πρέπει να συμβεί σε συνεργασία με τους εθνικούς θεσμούς και με τη συμμετοχή των πολιτών της Ευρώπης. Ανατέλλει μια καινούρια εποχή μεταρρυθμίσεων».

Όπως μας είπε ο Ευρωβουλευτής Πέτρος Κόκκαλης, η Διάσκεψη για το μέλλον της Ευρώπης θα είναι μια ευκαιρία αναθεώρησης των Συνθηκών, 10 χρόνια μετά τη Λισσαβώνα, και η ΕΕ να μπορέσει να αποκτήσει μεγαλύτερη εξωστρέφεια.

Η Ευρώπη αλλάζει συνολικά και ξεκαθαρίζεται το τοπίο καθώς το Brexit πλέον ολοκληρώνεται. Η αποχώρηση του ΗΒ θα πρέπει όμως να αντισταθμιστεί από την εμβάθυνση της πολιτικής ολοκλήρωσης με περισσότερη συνοχή και αλληλεγγύη. Θα πρέπει να προσχωρήσει και η ολοκλήρωση στην εξωτερική και αμυντική πολιτική της ΕΕ ώστε να έχει μια ενιαία φωνή στον κόσμο. Βεβαίως, υπάρχει και η επικείμενη διεύρυνση στα Δυτικά Βαλκάνια που επίσης θα είναι θετική εξέλιξη. Η διετής Διάσκεψη για το μέλλον την Ευρώπης θα εξετάσει όλα αυτά τα θέματα και θα θέσει το νέο πολυετές θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της ΕΕ των 27 στο μέλλον. Θα γίνει έτσι η απαραίτητη διαβούλευση για μια πιο δημοκρατική και συνεκτική Ευρώπη κοντά στους πολίτες της.

Ρεπορτάζ: Παναγιώτης Σφαέλος