Του Δημοσθενη Δαββέτα∗
Παρακολουθώντας τις συνεχείς αλλαγές της Αμερικής σε σχέση με την πολιτική της στο Ιράν, μοιάζει σαν να εγκατέλειψε αυτή κάθε διπλωματικό διάλογο με το καθεστώς των μουλάδων. Ενώ όλοι περίμεναν η πυρηνική συμφωνία στις 14 Ιουλίου του 2015 να οδηγήσει στην επανέναρξη των διπλωματικών σχέσεων ΗΠΑ – Τεχεράνης, ο Ντόναλντ Τραμπ ακύρωσε μονομερως την συμφωνία (είχε υπογραψει με τα 5 μέλη του συμβουλίου ασφαλείας συν της Γερμανία και το Ιράν).
Ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν έμεινε μόνο εκεί. Κατηγορώντας τον Όμπάμα για κακή συμφωνία, απείλησε όλες τις δυτικές επιχειρήσεις που θα αγόραζαν πετρέλαιο από την Περσική χώρα χτίζοντας έτσι ένα μπλόκο εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο Αμερικανός υπουργός εξωτερικών Μάικλ Πομπέο πρόσφατα μιλώντας στην Καλιφόρνια απεκάλεσε την ιρανική κυβέρνηση “μαφία”. Και ανακοίνωσε το άνοιγμα ενός τηλεοπτικού μέσου στα Περσικά χρηματοδοτούμενου από την Αμερικανική κυβέρνηση. Κάτι που μας θυμίζει δράσεις όπως αυτές του ψυχρού πολέμου με την ΕΣΣΔ.
Τι σημαίνει αυτό; Μήπως οι ΗΠΑ “αποφάσισαν” την πολιτική αλλαγή του συστήματος στο Ιράν; Μήπως είναι και πάλι μια από τις συνήθεις τακτικές του Τραμπ να μπλοφάρει ή να πιέζει ψυχολογικά πριν καταλήξει σε μια νέα συμφωνία που θα μοιάζει μ’αυτην της Βόρειας Κορέας;
Αν συμβαίνει το δεύτερο θα πρέπει να σημειωθεί ότι το Ιράν δεν είναι στην ίδια θέση με την Β. Κορέα. Γιατί αυτή έχει πολύ καλές σχέσεις με την Κίνα την οποία οι ΗΠΑ θεωρούν υπεράριθμο ένα οικονομικό τους εχθρό. Και οποιαδήποτε αποδοχή αποπυρηνικοποίησης της θα γίνει με σοβαρά ανταλλάγματα από την Ουάσιγκτον . Επίσης υπάρχει και η Ρωσική στήριξη στην Β.Κορεα.
Το Ιράν όμως βρίσκεται σε διαφορετική κατάσταση πιο αδύναμη . Η Ιρανική νεολαία δουλεμένη με δυτικά πρότυπα και το Ίντερνετ δείχνει ν’αντιδρα έντονα στην κυβέρνηση των μουλάδων. Αλλά και σ’επιπεδο εξωτερικής πολιτικής η Ρωσία προτιμά το Ισραήλ με το οποίο έχει ιστορικούς πολιτισμικούς δεσμούς , δεσμούς καρδιάς ,παρότι σε κάποιους περιπτώσεις όπως στην περίπτωση της Συρίας, Μόσχα και Τεχεράνη συνεργάστηκαν για να σώσουν τον Άσαντ. Άλλωστε η συνεχής παρουσία Ισραηλινών αξιωματούχων κι αντιστρόφως στις χώρες τους για γεωπολιτικά ζητήματα, επιβεβαιώνει και στην πράξη την Ρωσοισραηλινη Φιλία. Αλλά και οι στρατιωτικές συμμαχίες τους στην Μέση Ανατολή που επιβεβαιώνονται με μια ρωσική ουδετερότητα σε ισραηλινες επιθέσεις σε ιρανικες βάσεις σε Συριακές περιοχές επίσης το επαληθεύουν. Κι ακόμη: η Ρωσία φαίνεται να μην ενθαρρύνει τον Σιιτικό άξονα που θα πηγαίνει από Τεχεράνη ως την Μεσόγειο μιας και δεν θέλει να κόψει τις σχέσεις της με τους ανά τον κόσμο ισχυρούς διεθνώς Σουνίτες. Στηλιτεύοντας συχνά την φίλο-ιρανική Λιβανική οργάνωση Χεζμπολά και τους Ιρανούς συμβούλους της, ο Πρόεδρος Πούτιν συχνά κάλεσε “όλες τις ξένες δυνάμεις ” να εγκαταλείψουν το Συριακό έδαφος.
Από την πλευρά του ο Ιρανός Πρόεδρος, απείλησε απαντήσει στην οικονομική επίθεση της Αμερικής με το να κλείσει το πέρασμα του Ορμούζ, από το οποίο περνά το 30% της διακίνησης πετρελαίου. Αν κάνει κάτι τέτοιο τότε αυτό ισοδυναμεί με πράξη πολέμου. Και δεν θα μείνει αναπάντητη. Το Ναυτικό του Ιράν δεν είναι τόσο ισχυρό για να τα βάλει με το Αμερικανικό. Η δήλωση λοιπόν του Ιρανού Προέδρου, όντας περισσότερο για εσωτερική κατανάλωση, έδωσε μια ακόμη αφορμή στους Αμερικανούς που ψάχνουν το παραμικρό ώστε να συνεχίσουν αυτό το πολεμικό κλίμα που ξεκίνησαν. Ας μην ξεχνάμε, με την ως τώρα διακυβέρνηση του, ότι ο Τραμ θωρακίζει την εξωτερική του πολιτική με βάση τα κέρδη που θα χει σε σχέση με την εσωτερική του εικόνα. Λέει ότι δεν θέλει πόλεμο με Ιράν αλλά οποιαδήποτε εντύπωση νίκης εναντίον των μουλάδων ξέρει ότι θα ενίσχυε αποφασιστικά την θέση του για τις ενδιάμεσες βουλευτικές εκλογές που έρχονται. Όπως είχε συμβεί το 1982 όπου η νίκη της Θάτσερ στα νησιά Μαλουίν εναντίον της Αργεντινής δικτατορίας ενίσχυσε την εσωτερική της εικόνα στην Μ. Βρετανία. Αναμένουμε λοιπόν στην γεωπολιτική σκακιέρα με ενδιαφερον τις επερχόμενες εξελίξεις.
∗ Ο Δημοσθένης Δαββέτας είναι Καθηγητής Φιλοσοφίας της Τέχνης, Ποιητής και Εικαστικός
Το άρθρο έχει δημοσιευτεί και στον Ελευθερο Τύπο 16/8/2018
Το άρθρο εκφράζει προσωπικές απόψεις και εκτιμήσεις
Leave a comment