Αν εξαιρέσουμε τον Κολοκοτρώνη, του οποίου όχι μόνο η στρατηγική ευφυΐα αλλά και η πολιτική και εθνική διορατικότητα ήταν εντυπωσιακές, το πρώτο μόρφωμα του ελληνικού κράτους δεν είχε και μεγάλες φιλοδοξίες. Τις διεύρυνε λίγο ο ιδεαλισμός του Όθωνα, αλλά τα όνειρα διαλύθηκαν μετά τον Κριμαϊκό Πόλεμο.

Ο Κωλέττης συνέλαβε τη Μεγάλη Ιδέα και χρειάστηκε η διπλωματική οξύνοια του Βενιζέλου για την προσπάθεια υλοποίησής της. Κατέρρευσε όμως λόγω του επάρατου διχασμού.Σε πολύ μεγάλη σχηματοποίηση, τρεις αντιλήψεις απασχόλησαν τον ελληνισμό από τη δημιουργία του ελληνικού κράτους ως και σήμερα:

• Η μία είναι η δημιουργία ενός εθνικού κράτους σαν και αυτό που δημιουργήθηκε. Μια κατάσταση που δεν μπορεί να προχωρήσει. Έχει κολλήσει στον αυτοβαυκαλισμό της πρωτεύουσάς του και ενός ευνουχισμένου, ιδιοτελούς και χωρίς εθνικό όραμα κατεστημένου.
• Η άλλη ήταν η αποτυχημένη προσπάθεια του Βενιζέλου – που δεν γνωρίζουμε πώς την οραματιζόταν. Τι μορφής κράτος θα ήταν μία Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών;
• Υπάρχει και μια τρίτη, η οποία διατυπώθηκε από τον Ίωνα Δραγούμη: Μια ελληνοτουρκική συνεργασία υπό ελληνική ηγεμονία.

 

 

Η άλλη είναι πως την ελλάδα δεν τη συμφέρουν ούτε ο διαμελισμός, ούτε η απομόνωση της τουρκίας – πολιτικές που θα μπορούσαν να μειώσουν τον τουρκικό κίνδυνο.

Ο τουρκισμός ως ιδεολογία, βασίζεται και στο ιδεολογικό στερεότυπο του εχθρού Έλληνα.Η Τουρκία δεν είναι ένα ομοιογενές εθνικά, φυλετικά, πολιτισμικά και μορφωτικά κράτος. Υπάρχουν πολλοί Τούρκοι στραμμένοι δυτικά, με τους οποίους η Ελλάδα ως κράτος και ο ελληνισμός ως πολιτισμική υπόσταση μπορούν να έρθουν σε επαφή και σε διάλογο.Η παρουσία του Ερντογάν που κατεδίωξε αυτούς τους ανθρώπους (τους οποίους αποκαλεί «Λευκούς Τούρκους») διευκολύνει αυτή τη συνεννόηση. Διότι με τις διώξεις συνειδητοποίησαν και οι ίδιοι το δικό τους αδιέξοδο. Το αδιέξοδο της χώρας τους.Η επαφή τους δε με ευρωπαϊκούς λαούς –μεταξύ των οποίων και ο ελληνικός– τους έδωσε να καταλάβουν πόσο σαθρά είναι τα θεμέλια του τουρκισμού.Όσοι από αυτούς βρίσκονται στο εξωτερικό μπορούν να έρθουν σε επαφή με ομοϊδεάτες τους και να τους επηρεάσουν. Αρκεί να τους δοθεί η δυνατότητα να το κάνουν.Μέσα από αυτή τη διαδικασία δεν περιμένει κανείς να αποδομηθεί το τουρκικό κράτος. Δεν είμαστε σίγουροι και αν το θέλουμε. Στην ιδεολογία του τουρκισμού αποσκοπούμε.Μέσα από αυτή τη διαδικασία θα δημιουργηθούν θύλακες που θα αμφισβητήσουν το ιδεολόγημα του τουρκισμού, θα συνειδητοποιήσουν πως ο Έλληνας δεν είναι εξ ορισμού εχθρός, θα εκφραστούν με τις δικές τους αγωνίες, και μπορεί πολλοί εξ αυτών να αποκτήσουν και μια συνείδηση εθνικής διαφορετικότητας από αυτή που τους επέβαλε αναγκαστικά ο τουρκισμός.Με απλά λόγια χρειάζονται δύο πράγματα:

1. Σκληρή ισχύς για να αντιμετωπίζεται η τουρκική επιθετικότητα, και
2. άνοιγμα στους Λευκούς Τούρκους με κοινό στόχο την αποδόμηση μιας ολοκληρωτικής φασιστικής ιδεολογίας: του τουρκισμού.

Χρειάζεται, βεβαίως, σύνθετη ελληνική πολιτική γι’ αυτό.Δεν είμαι σίγουρος πως το παρηκμασμένο αθηναϊκό σύστημα μπορεί να την πετύχει.Ε, αυτό είναι το ελληνικό αδιέξοδο.