ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΣΤΑ ΣΚΟΠΙΑ ΕΝΤΕΙΝΕΙ ΤΟΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ

Του Παναγιώτη Αλιμήση*

Μέσα σε παραλήρημα αλλά με την πεποίθηση ότι στο τέλος οι έξωθεν σύμμαχοί του δεν θα τον αφήσουν μόνο του, ο Σκοπιανός πρωθυπουργός Ζόραν Ζάεφ, προσπάθησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις μετά το φιάσκο του δημοψηφίσματος τονίζοντας πως είχε… συμβουλευτικό χαρακτήρα και πως ο λαός των «Μακεδόνων» μίλησε στη κάλπη!!!…

Μετά το δημοψήφισμα φιάσκο, Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον κατά πάσα πιθανότητα θα ξεκινήσουν μια «δεύτερη» καμπάνια υπέρ τη συμφωνίας των Πρεσπών, με σκοπό να πειστεί το συντομότερο δυνατόν η σλαβόφωνη εθνικιστική αντιπολίτευση. Άμεση προτεραιότητα τους είναι η κύρωση της συμφωνίας από την Βουλή των Σκοπίων άσχετα με το αν και πότε θα γίνουν εκλογές, διαφορετικά, αν η συμφωνία δεν κυρωθεί, ο ίδιος ο Ζάεφ που είναι ένας από τους βασικούς μοχλούς της πολιτικής των ΗΠΑ στα Βαλκάνια κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με τη λαϊκή κατακραυγή και με κατηγορίες για ‘καταπάτηση’ του συντάγματος κ.α.

Άλλωστε, ο Σκοπιανός πρωθυπουργός ήταν αυτός που -σύμφωνα με όσα υποστηρίζουν πολιτικοί κύκλοι των Σκοπίων-, πρωτοστάτησε με την βοήθεια των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ στην πτώση του «φιλορώσου» εθνικιστή Γκρουέφσκι, αποκαλύπτοντας τα σκάνδαλα του VMRO. Θα ήταν έτσι, ένα πολύ αρνητικό μήνυμα προς τις άλλες φιλοαμερικανικές κυβερνήσεις των Βαλκανίων αν οι ΗΠΑ άφηναν στο έλεος των εθνικιστών τον Ζάεφ. Συνεπώς, η Δύση (ΗΠΑ-ΕΕ) δεν θέλει να βρεθεί προ εκπλήξεων σε περίπτωση που στο γειτονικό κρατίδιο επικρατήσουν οι εθνικιστές, οι οποίοι το μόνο όνομα που δέχονται είναι σκέτο «Μακεδονία», ενώ διατηρούν άριστους οικονομικούς δεσμούς με τη Μόσχα.

Τυχόν αποτυχία της συμφωνίας και πτώση της φιλοαμερικανικής ηγεσίας στα Σκόπια, θα φέρει τα εξής δυσάρεστα για τους Δυτικούς: Πρώτον, θα ανοίξει τον δρόμο στη Ρωσία να ανακάμψει την επιρροή της στα Βαλκάνια και δεύτερον, θα στείλει λάθος μηνύματα στις υποψήφιες για ένταξη στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ χώρες.

Πάση θυσία συμφωνία… και για την Αλβανία

Η είσοδος του γειτονικού μορφώματος στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, επιτρέπει στις ΗΠΑ να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για την υλοποίηση της μεγάλης Αλβανίας. Η συμφωνία των Πρεσπών που μετατρέπει την Μακεδονική γεωγραφική έννοια σε εθνική για τους Σκοπιανούς, ενώ παράλληλα μετονομάζει τα σερβοβουλγάρικα σε «μακεδονική γλώσσα», αποτελεί το όχημα επιβίωσης του κρατιδίου για το μέλλον, αν οι Αλβανοί τελικά αποσχιστούν. Η δεύτερη μεγαλύτερη εθνότητα -και σε λίγο πλειοψηφεία-, ποτέ δεν εγκατέλειψε το όραμά της να ενωθεί με τους «αλύτρωτους αδελφούς». Η αλβανική μειονότητα των Σκοπίων, μπαίνοντας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, μαζί με την Αλβανία και το Κόσοβο, στην ουσία ‘καταργούν’ τα σύνορα, και έτσι δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μια μελλοντική τους ένωση σε ένα ευρύτερο αλβανικό κράτος, ενώ παράλληλα οι ΗΠΑ αποκτούν έναν σύμμαχο προτεκτοράτο.

Αυτό το σενάριο που έχει πολλές πιθανότητες υλοποίησης, δεν καταστρέφει το υπόλοιπο κράτος των Σκοπίων όπως πολλοί ισχυρίζονται. Το σλαβικό κομμάτι θα παραμείνει ακέραιο καθώς θα έχει σφυρηλατηθεί το αίσθημα του «μακεδονισμού» στους Σλάβους από την συμφωνία των Πρεσπών, και έτσι δεν θα κινδυνεύουν να απορροφηθούν ως ‘υπόλοιπο’ από την Βουλγαρία. Κάθε άλλο, η αλλαγή συνόρων στα Βαλκάνια, αν γίνει, ίσως ωφελήσει τους Σκοπιανούς, καθώς αφενός θα σχηματίσουν αμιγώς εθνικό κράτος, αφετέρου, ίσως στραφούν αλλού για την… αναπλήρωση των εδαφικών απωλειών…

Ο τουρκικός παράγοντας

Το επιχείρημα πως με την συμφωνία των Πρεσπών η «φιλορωσική» Τουρκία δεν θα έχει πια λόγο στα Βαλκάνια, δεν ευσταθεί καθώς πολλοί Σκοπιανοί και Αλβανοί σπουδάζουν σε τουρκικές στρατιωτικές και πανεπιστημιακές σχολές, ενώ η Άγκυρα κατέχει υψηλό ποσοστό επενδύσεων στις χώρες των Βαλκανίων. Για παράδειγμα, η Αλβανία, ενώ μπήκε στο ΝΑΤΟ με τη βοήθεια της Ελλάδας, έδωσε το πράσινο φώς στους Τούρκους να δημιουργήσουν στρατιωτικές βάσεις στη Βόρεια Ήπειρο!… Μη ξεχνάμε άλλωστε κάτι βασικό. Η Δύση στοχεύει να επαναφέρει την Τουρκία στις δυτικές δομές, αντί να τη δει να μετατρέπεται σε ρωσικό βραχίονα στην Ανατολική Μεσόγειο. Άρα, η τουρκική επιρροή στα Σκόπια και την Αλβανία όχι μόνο δεν θα εκλείψει, αλλά αναμένεται να αναβαθμιστεί μετά την ολοκλήρωση –αν γίνει- την ένταξης των Σκοπίων σε ΝΑΤΟ και ΕΕ.

*Ο Παναγιώτης Αλιμήσης είναι Ιστορικός και Διεθνολόγος