ΣΤΡΟΦΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΔΕΞΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΛΑΟ

Γράφει ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος*

Οι βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν πριν λίγες μέρες στην Κύπρο αποτελούν ίσως τις σημαντικότερες των τελευταίων ετών, και μάλιστα έλαβαν χώρα σε μια περίοδο που η κυπριακή δημοκρατία ασκεί την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι εκλογές διεξήχθηκαν τη στιγμή που στην Μέση Ανατολή διεξάγεται πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ απέναντι στο Ιράν. Μια σύρραξη που επηρέασε άμεσα και την Κύπρο. Υπενθυμίζεται ότι στις αρχές Μαρτίου οι βρετανικές βάσεις δέχτηκαν επίθεση με ιρανικά drones, συμβάν το οποίο ενίσχυσε την ανασφάλεια που επικρατούσε σε πολλά τμήματα της κυπριακής κοινωνίας.

Ποια κόμματα έλαβαν μέρος στις εκλογές και ποιές οι βασικές θέσεις τους.

Σε αυτό λοιπόν το ταραγμένο κλίμα, οι πολίτες της Κύπρου κλήθηκαν να εκλέξουν τους εκπροσώπους τους στο κοινοβούλιο. Τα κυριότερα κόμματα που έλαβαν μέρος σε αυτή την εκλογική μάχη ήταν: ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΕΛΑΜ, ΕΔΕΚ, ΔΗΚΟ, Οικολόγοι, Άμεση Δημοκρατία , το καθένα με συγκεκριμένες προτεραιότητες και απόψεις: ΔΗΣΥ και ΕΛΑΜ συμφωνούσαν σε μια αρκετά αυστηρή μεταναστευτική πολιτική ,ωστόσο διαφωνούσαν έντονα για το Κυπριακό , με το ΕΛΑΜ να αποκλείει οποιαδήποτε συζήτηση για ομοσπονδοποίηση. Παράλληλα, έντονη διάσταση απόψεων βλέπουμε μεταξύ ΔΗΣΥ και ΕΛΑΜ και στο θέμα της Ουκρανίας. Το κόμμα της Αννίτας Δημητρίου και η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη υποστηρίζουν ενεργά την Ουκρανία. Αντίθετα, ΑΚΕΛ και ΕΛΑΜ τάσσονται κατά της υποστήριξης προς την Ουκρανία, με το ΑΚΕΛ να έχει εκφράσει την ενόχληση του από το 2022, λόγω της ενεργής
συμμετοχής ακροδεξιών ομάδων στον ουκρανικό κρατικό μηχανισμό.

Όλα τα κόμματα πάντως συμφωνούσαν ότι ο κόσμος έπρεπε να πάει να ψηφίσει καθώς οι εκλογές του 2026 θεωρούνταν οι σημαντικότερες των τελευταίων ετών και συνεπώς η αποχή δεν αποτελούσε την κατάλληλη επιλογή.

Οι τηλεοπτικές μονομαχίες της προεκλογικής εκστρατείας.

Για να κατανοήσουμε το πώς κινήθηκε η προεκλογική περίοδος θα κάνουμε μία σύντομη ακτινογραφία των πολυσυζητημένων ντιμπέιτ που έλαβαν χώρα λίγες μέρες πριν τις εκλογές. Κύρια θέματα του Ντιμπέιτ ήταν τα ακόλουθα :

1) η καθημερινότητα του Κυπριακού λαού, 2) τοΚυπριακό, 3) οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή .

Οι τηλεοπτικές μονομαχίες διεξήχθησαν σε ήπιο κλίμα, με τα κόμματα να καθιστούν σαφείς τις θέσεις τους χωρίς να επιδιώκουν να δημιουργήσουν πόλωση. Παρόλα αυτά, όπως άλλωστε και στις προεκλογικές συγκεντρώσεις , ο κύπριος πολίτης δεν άκουσε κάτι πιο συγκεκριμένο, ειδικά για το πώς θα αντιμετωπιστούν η οικονομική και η μεταναστευτική κρίση.

Ο Δημοκρατικός Συναγερμός, μέσω της προέδρου του Αννίτας Δημητρίου, σε κάθε δημόσια τοποθέτηση της τόνιζε συνεχώς την ανάγκη για πολιτική –οικονομική σταθερότητα στην χώρα, καθώς έβλεπε ότι μεγάλο μέρος του κυπριακού λαού έκανε στροφή προς την άκρα δεξιά. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ήταν ένα τεστ για την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη και για τον Δημοκρατικό Συναγερμό που την στηρίζει. Το γεγονός ότι η Κύπρος διαχειρίστηκε αποτελεσματικά αυτήν την κρίση ενίσχυσε την προώθηση του διλλήματος «σταθερότητα ή χάος». Παράλληλα ο Δημοκρατικός Συναγερμός στράφηκε προς τις ευάλωτες κοινωνικά ομάδες ( ΛΟΑΤΚΙ).

Ο Στέφανος Στεφάνου, επικεφαλής του ΑΚΕΛ, έθεσε ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση των ανισοτήτων λέγοντας χαρακτηριστικά πως «Το ΑΚΕΛ θα υπερασπιστεί την κοινωνία». Ο πρόεδρος Στεφάνου θεωρεί ότι η ακρίβεια και η φτώχεια των πολιτών οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση ανατολή. Ιδιαίτερα ο πόλεμος της Ουκρανίας έχει αυξήσει κατά πολύ τις τιμές των προϊόντων ιδιαίτερα αυτών που έχουν σιτάρι ( ζυμαρικά) καθώς δεν υπάρχει ελεύθερη προώθηση του ουκρανικού σιταριού προς τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης.

Απαντώντας επίσης στο Κίνημα της Άμεσης Δημοκρατίας (Φειδίας Παναγιώτου) που έχει ως μια από τις προτεραιότητες του την τεχνολογική ανάπτυξη της Κύπρου, ο κύριος Στεφάνου εξήγησε πως «η τεχνολογία από μόνη της δεν λύνει προβλήματα – πρέπει να συνοδεύεται και από συγκεκριμένες προτάσεις», ενώ άφησε αιχμές και για τον τέως γενικό ελεγκτή.

Το ΕΛΑΜ από την άλλη έβλεπε μια κοινωνία βαθιά προβληματισμένη για το που στρέφεται η χώρα, κυρίως απέναντι στην Τουρκία όσον αφορά το Κυπριακό ,αλλά και το Μεταναστευτικό. Κάλεσε τους πολίτες «να ενισχύσουν εκείνους που διαθέτουν όραμα, σχέδιο και στρατηγική». Ο πρόεδρος του ΕΛΑΜ Χρίστος Χρίστου, σε ένα από τα ντιμπέιτ, ήρθε σε αντιπαράθεση με τους εκπροσώπους των υπόλοιπων κομμάτων για τις θέσεις του κινήματος του στο Κυπριακό. O Πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νίκος Παπαδόπουλος τον ρώτησε μάλιστα ευθέως αν επιθυμεί την κατάργηση του συντάγματος του 60. Ο κύριος Χρίστου τάχθηκε υπέρ της ύπαρξης μιας κυβέρνησης, αλλά εναντίον οποιασδήποτε ομοσπονδοποίησης. Μάλιστα στη συζήτηση επενέβη και η Αννίτα Δημητρίου τονίζοντας ότι η βάση
βιώσιμης λύσης είναι η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία.

Η κατοχύρωση του δικομματισμού στην Κύπρο οι δηλώσεις των πρωταγωνιστών και η επόμενη μέρα.

Οι εκλογές έγιναν την Κυριακή 24 Μαίου 2026 , και συνολικά ψήφισαν 380.851 ελληνοκύπριοι πολίτες, με την αποχή να φτάνει στο αξιοσημείωτο 33%. Τα αποτελέσματα ήταν περίπου τα αναμενόμενα, αν και φάνηκε ότι μία σημαντική μερίδα ψηφοφόρων στράφηκε προς την άκρα δεξιά. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός έκοψε το νήμα πρώτος, λαμβάνοντας ποσοστό 27,1% , περίπου το ίδιο που έλαβε και στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές. Το ΑΚΕΛ αύξησε τα ποσοστά του κατά 1,3% , αλλά την πιο αξιόλογη άνοδο την σημείωσε το ΕΛΑΜ που έλαβε ποσοστό 10,4%, αυξάνοντας τη δυναμική του κατά 4%. Η άνοδος του ΕΛΑΜ δείχνει ότι το ακροδεξιό κόμμα έχει ενταχθεί ενεργά στο πολιτικό σύστημα της Μεγαλονήσου .

Η πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού, μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, τόνισε ότι ο λαός της Κύπρου έστειλε ένα σαφές μήνυμα : Eπιθυμεί σταθερότητα και όχι λύσεις οι οποίες ενδεχομένως να έβαζαν σε περιπέτειες τον τόπο. Παράλληλα, κράτησε κλειστά τα χαρτιά της για το αν θα είναι υποψήφια πρόεδρος της βουλής. Πανηγυρικό κλίμα υπήρχε και στο ΑΚΕΛ, με το γενικό γραμματέα του κόμματος Στέφανο Στεφάνου να κάνει λόγο για μεγάλη επιτυχία του κινήματος :

“Το ΑΚΕΛ είναι εδώ, ενωμένο δυνατό στη βουλή και στο λαό” δήλωσε χαρακτηριστικά ο κύριος Στεφάνου. Ο γενικός γραμματέας του Κινήματος τόνισε ότι το αποτέλεσμα των εκλογών δείχνει ότι αποκαθίσταται σταδιακά η εμπιστοσύνη του κόσμου προς το ΑΚΕΛ.

Θριαμβευτικές ήταν και οι δηλώσεις του αρχηγού του ΕΛΑΜ Χρίστου Χρίστου, ο οποίος τόνισε ότι το αποτέλεσμα των εκλογών αυξάνει τις ευθύνες του ΕΛΑΜ. Παράλληλα, ο κύριος Χρίστου ξεκαθάρισε ότι το ΕΛΑΜ δε πρόκειται να στηρίξει ενδεχόμενη υποψηφιότητα της Αννίτας Δημητρίου για την προεδρία της βουλής.

Σχετική έκπληξη των εκλογών ήταν η, έστω και δύσκολη, είσοδος του κινήματος της Άμεσης Δημοκρατίας με πρόεδρο τον Φειδία Παναγιώτου . Ο πρόεδρος της άμεσης δημοκρατίας δήλωσε χαρακτηριστικά “Τώρα ξεκινά η ζωή της Άμεσης Δημοκρατίας. Τώρα γεννήθηκε επίσημα”. Ο κύριος Παναγιώτου απέφυγε να δώσει υποσχέσεις, διαβεβαίωσε όμως ότι θα κάνει ότι μπορεί για να βελτιώσει τις συνθήκες ζωής του Κυπριακού λαού.

Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι στο Κυπριακό πολιτικό σύστημα κυριαρχεί ένας ισχυρός δικομματισμός, καθώς οι διεθνείς εξελίξεις κινητοποίησαν του ψηφοφόρους ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ. Το εκλογικό αποτέλεσμα είναι αρνητικό για την κυβέρνηση, γιατί η ΕΔΕΚ που είχε στηρίξει στις προεδρικές εκλογές τον κύριο Χριστοδουλίδη έμεινε εκτός βουλής. Συνεπώς ο κύπριος πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα πρέπει να αλλάξει την στρατηγική του και να επιδιώξει νέες συμμαχίες ώστε να κατορθώσει να διεκδικήσει, εφόσον το αποφασίσει, με αξιώσεις την Προεδρία της Δημοκρατίας το 2028.

Δηλώσεις

https://www.offsite.com.cy/eidiseis/politiki/ti-kratame-apo-debate-ton-politikon-arhigon
https://www.dw.com/el/%CE%BA%CF%8D%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-
%CE%B5%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AD%CF%82-%CE%BC%CE%B5-
%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%80%CE%AE-%CF%84%CE%BF%CF%85-
%CE%BA%CE%BF%CE%BC%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%8D-
%CF%87%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B7/a-77266186
https://www.dw.com/el/%CE%BA%CF%8D%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-
%CE%BD%CE%AF%CE%BA%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CF%83%CF%85-
%CF%83%CF%84%CE%B9%CF%82-
%CE%B2%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82-
%CE%B5%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AD%CF%82/a-77281926
https://www.offsite.com.cy/eidiseis/politiki/ti-kratame-apo-debate-ton-politikon-arhigon
https://vouli.tv/christou-elam-kathares-theseis-vouleftikes-2026-lefkosia/
https://www.youtube.com/watch?v=YK8zVe6BOf4

https://www.iefimerida.gr/kosmos/oi-ekloges-stin-kypro-i-pos-nikise-i-statherotita
https://live.elections.moi.gov.cy/
https://www.ant1live.com/kypros/koinonia/681883_apo-tin-proeklogiki-ritoriki-stin-politiki-eythyni-i-
nea-exakommatiki-boyli
https://disy.org.cy/dilwseis-annitas-dimitriou-prin-tin-anakiriksi-twn-newn-vouleftwn/
https://thriassio.gr/kypros-akel-stefanou-anoigoume-nea-selida/

∗ Ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος είναι Δημοσιογράφος και Γεωστρατηγικός Αναλυτής