Η πρωθυπουργός της Γαλλίας Ελιζαμπέτ Μπορν παρουσίασε την Τρίτη τις λεπτομέρειες μιας νέας συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης , με την οποία θα αυξηθεί η νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης από τα 62 στα 64 έτη, εν μέσω σημαντικών αντιδράσεων από τα συνδικάτα. Η πολιτική σταθερότητα της κυβέρνησης διακυβεύεται και οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες.

Η «μητέρα όλων των μεταρρυθμίσεων», η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος αποτελεί πηγή μεγάλων κοινωνικών εντάσεων και αναταραχών από τότε που προέκυψαν οι συζητήσεις για την αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης στις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Τα πράγματα είναι εξίσου τεταμένα και αυτή τη φορά και η κυβέρνηση προετοιμάζεται για μάχη, καθώς η Μπορν παρουσίασε την Τρίτη (10 Ιανουαρίου) τις λεπτομέρειες του νέου νομοσχεδίου.

Η μεταρρύθμιση θα προβλέπει την αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης στα 64 έτη έως το 2030, από την 1η Σεπτεμβρίου 2023. Οι εργαζόμενοι θα συνεχίσουν να απολαμβάνουν πλήρη σύνταξη, ανεξαρτήτως ηλικίας, μετά τα 67 έτη.

«Αυτή η μεταρρύθμιση υπάρχει για να εξασφαλίσει την οικονομική σταθερότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος» μακροπρόθεσμα, δήλωσε η Μπορν στους δημοσιογράφους, υποστηρίζοντας ότι το νομοσχέδιο είναι ένα νομοσχέδιο «δικαιοσύνης, οικονομικής σταθερότητας και κοινωνικής προόδου».

Ο εποπτικός φορέας συντάξεων είχε διαπιστώσει σε έκθεσή του τον περασμένο Σεπτέμβριο ότι η μεσοπρόθεσμη σταθερότητα του συστήματος κινδύνευε.

Μέσω μιας τέτοιας μεταρρύθμισης, η Γαλλία αντικατοπτρίζει πολλούς από τους ομολόγους της στην ΕΕ: η νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης πλησιάζει τα 65 έτη κατά μέσο όρο σε όλη την Ένωση.

Στο νέο νομοσχέδιο κατοχυρώνονται συγκεκριμένες αλλαγές πολιτικής, έπειτα από αρκετούς γύρους διαπραγματεύσεων με τις ενώσεις επιχειρήσεων και τα συνδικάτα, οι οποίες εστιάζουν ειδικά στους πιο ευάλωτους. Το ελάχιστο συνταξιοδοτικό εισόδημα για το φτωχότερο τμήμα των εργαζομένων θα αυξηθεί στα 1.200 ευρώ, δηλαδή στο 85% του εθνικού κατώτατου μισθού.

Θα γίνουν επίσης περισσότερα για τη διατήρηση των ηλικιωμένων εργαζομένων στο εργατικό δυναμικό: «Η Γαλλία έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης ηλικιωμένων στην Ευρώπη», δήλωσε η Μπορν, κάνοντας λόγο για εταιρείες που δείχνουν προληπτικά την πόρτα στους ηλικιωμένους πριν φτάσουν στη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης. Θα δημιουργηθεί ένας «δείκτης ηλικιωμένων» που θα παρακολουθεί πόσο καλές είναι οι επιχειρήσεις στη διατήρηση των ηλικιωμένων μελών του προσωπικού.

Τα στοιχεία του 2021 από τη γαλλική στατιστική υπηρεσία Dares διαπίστωσαν ότι το 56% των ηλικιών 55-64 ετών εργάζεται, σε αντίθεση με τον μέσο όρο του 60% στην ΕΕ. Ωστόσο, οι αριθμοί μειώνονται δραστικά μετά τα 60 έτη, στο 35,5%. Το 8,6% εργάζεται μεταξύ των ηλικιών 64 και 69 ετών.

Μπορεί ο Μακρόν να τα καταφέρει να περάσει αλώβητος;

Ο Μακρόν είχε κάνει αυτή τη μεταρρύθμιση προεκλογική υπόσχεση, νωρίτερα το 2022 – αλλά το οικονομικό πλαίσιο έχει αλλάξει ριζικά από τότε.

Ο πληθωρισμός βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο του, φτάνοντας το 5,9% τον Δεκέμβριο του 2022 σε ετήσια βάση – ενώ οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 12,9% στο ίδιο χρονικό διάστημα. Οι τιμές της ενέργειας έχουν αυξηθεί κατά 15,1%.
Ο Μακρόν ανακοίνωσε αρχικά ότι η ηλικία συνταξιοδότησης θα αυξηθεί στα 65 έτη, αλλά αναγκάστηκε να μαλακώσει τη στάση του λόγω των αναμενόμενων αντιδράσεων.

«Λέω στην πρωθυπουργό: να είναι πολύ προσεκτική. Υπάρχουν τόσο βαριές κοινωνικές εντάσεις, υπάρχει τόση αγωνία και αρνητικότητα» για τη μεταρρύθμιση, δήλωσε ο κεντροαριστερός συνδικαλιστής της CFDT Λορέν Μπεργκέ. Το 79% των Γάλλων τάσσεται κατά της αύξησης της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης, σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο (7 Ιανουαρίου).

Τελικά, όλα τα συνδικάτα, ακόμη και τα πιο ρεφορμιστικά, ανακοίνωσαν ότι θα κατέβουν στους δρόμους στις 19 Ιανουαρίου, σε μια σπάνια επίδειξη ενότητας. «Τίποτα δεν δικαιολογεί μια τόσο βάναυση μεταρρύθμιση», έγραψαν σε κοινή δήλωση που δημοσιεύθηκε λίγο μετά την ανακοίνωση.

Πολιτικοί ηγέτες, όπως ο ριζοσπαστικός αριστερός Ζαν-Λικ Μελανσόν, υποστήριξαν επίσης τα συνδικάτα, μιλώντας για «κοινωνική οπισθοδρόμηση». Ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας της ριζοσπαστικής αριστεράς La France Insoumise δήλωσε νωρίτερα χτες στους δημοσιογράφους ότι σηματοδοτεί την έναρξη ενός «κοινωνικού πολέμου».

«Ο Μακρόν θέλει μια σύγκρουση και ελπίζει ότι τα συνδικάτα θα αγωνιστούν να κινητοποιηθούν», δήλωσε ανώτερος συνδικαλιστής στη EURACTIV.

Οι συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις έχουν τις περισσότερες φορές καταλήξει σε σημαντικές κοινωνικές αναταραχές όλα αυτά τα χρόνια. Ήδη από το 1995, μια μεταρρύθμιση που στόχευε στις συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων έθεσε τη χώρα σε ουσιαστικό αδιέξοδο για πάνω από τρεις εβδομάδες, προτού η κυβέρνηση αποσύρει τα πιο αμφιλεγόμενα μέτρα της.

Ομοίως, το 2019, ο Μακρόν προσπάθησε να θεσπίσει μια μεταρρύθμιση με βάση τα σημεία, η οποία έκανε τους εργαζόμενους να βγουν μαζικά στους δρόμους. Το νομοσχέδιο τελικά μπήκε στο συρτάρι καθώς χτύπησε η πανδημία.

Η κυβέρνηση έλαβε ρητή υποστήριξη από τον ηγέτη του δεξιού κόμματος Les Républicains την Κυριακή (8 Ιανουαρίου) – δίνοντας στο κόμμα Αναγέννηση του Μακρόν την απλή πλειοψηφία που χρειάζεται στην Εθνοσυνέλευση για την ψηφοφορία. Η έκταση και η ισχύς των αντιδράσεων των συνδικάτων θα εξεταστούν προσεκτικά από την κυβέρνηση.

Το νομοσχέδιο αναμένεται να παρουσιαστεί επίσημα στις 23 Ιανουαρίου, πριν ξεκινήσουν οι κοινοβουλευτικές συζητήσεις στις αρχές Φεβρουαρίου. Θα περιοριστούν σε 20 ημέρες ακριβώς, ρίχνοντας λάδι στη φωτιά της αντιπολίτευσης ότι η πρόθεση της κυβέρνησης είναι να «πνίξει» τις συζητήσεις, έγραψε στο twitter ο ριζοσπάστης αριστερός βουλευτής Μανουέλ Μπομπάρντ.

Από Theo Bourgery-Gonse | EurActiv.fr | Μεταφρασμένο από Σπύρος Σιδέρης

Photo: «Αυτή η μεταρρύθμιση υπάρχει για να εξασφαλίσει την οικονομική σταθερότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος» μακροπρόθεσμα, δήλωσε η Μπορν. [EPA-EFE/BERTRAND GUAY]