Όταν ο Θουκυδίδης έγραφε την Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου, δύσκολα θα φανταζόταν ότι δυόμισι χιλιετίες αργότερα ένας κινέζος γραμματέας Κομμουνιστικού Κόμματος θα τον μνημόνευε. Και όμως, σε μια εποχή όπου οι διεθνείς ισορροπίες μεταβάλλονται ραγδαία και ο ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων οξύνεται, η αρχαία ελληνική σκέψη αποδεικνύεται πιο επίκαιρη από ποτέ.

Η ανάλυση του Θουκυδίδη για τα αίτια του Πελοποννησιακού Πολέμου φαίνεται να αποτελεί ένα διαχρονικό εργαλείο κατανόησης της παγκόσμιας πολιτικής. Η «παγίδα του Θουκυδίδη», για την οποία μίλησε ο Σι Τζινπίνγκ στον Ντόναλντ Τραμπ, δείχνει πως η πανάρχαια ελληνική ιστορική πείρα συνεχίζει να φωτίζει τα διλήμματα και τους κινδύνους του σύγχρονου κόσμου.

Ενας χαοτικός πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η ένταση στην Ταϊβάν ήταν τα ζητήματα που όλοι περίμεναν να κυριαρχήσουν στις συνομιλίες των ηγετών των δύο υπερδυνάμεων, όταν συναντήθηκαν στο Πεκίνο αυτή την εβδομάδα. Ωστόσο, γράφει ο Guardian, ο κινέζος ηγέτης επέλεξε να φέρει στο προσκήνιο έναν διαφορετικό, πολύ παλαιότερο πόλεμο.

Στις εναρκτήριες δηλώσεις του, την Πέμπτη (14.05), ο Σι αναφέρθηκε στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, τη μακρόχρονη σύγκρουση μεταξύ Αθήνας και Σπάρτης, που ξέσπασε το 431 π.Χ. Με έναν σαφή υπαινιγμό για τον ανταγωνισμό ισχύος, έθεσε το ερώτημα αν η Κίνα και οι ΗΠΑ μπορούν να ξεπεράσουν τη λεγόμενη «παγίδα του Θουκυδίδη» και να διαμορφώσουν ένα νέο πλαίσιο σχέσεων μεταξύ μεγάλων δυνάμεων.

Η παγίδα του Θουκυδίδη είναι ευρέως γνωστή στη διεθνή πολιτική ανάλυση, σημειώνει ο Guardian. Αναφέρεται στην ιδέα ότι όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να εκτοπίσει μια ήδη κυρίαρχη, η ένταση που δημιουργείται συχνά οδηγεί σε σύγκρουση. Ο Θουκυδίδης είχε γράψει ότι η άνοδος της Αθήνας και ο φόβος που προκάλεσε στη Σπάρτη κατέστησαν τον πόλεμο αναπόφευκτο.

Κατ’ αναλογία, η αυξανόμενη ισχύς της Κίνας θεωρείται ότι προκαλεί ανησυχία στις ΗΠΑ και ενδέχεται να οδηγήσει σε αντιπαράθεση. Ο Σι έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα τον όρο τα τελευταία χρόνια, γράφει ο Guardian, ωστόσο πολλοί εξέλαβαν τη συγκεκριμένη αναφορά κατά την επίσκεψη του Τραμπ ως έμμεσο μήνυμα για τη στάση των ΗΠΑ στο ζήτημα της Ταϊβάν.

Ο ίδιος ο κινέζος ηγέτης το επιβεβαίωσε λίγο αργότερα, όταν προειδοποίησε ότι λανθασμένοι χειρισμοί στο θέμα της Ταϊβάν θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις δύο χώρες σε αντιπαράθεση. Τόνισε ότι πρόκειται για το σημαντικότερο ζήτημα στις διμερείς σχέσεις και ότι μια κακή διαχείριση θα μπορούσε να επιφέρει ακόμη και σύγκρουση, θέτοντας σε σοβαρό κίνδυνο τη σχέση Πεκίνου και Ουάσινγκτον.

Παρά τις αυστηρές αυτές επισημάνσεις, σε επίσημο δείπνο αργότερα την ίδια ημέρα, ο Σι υιοθέτησε πιο συμφιλιωτικό τόνο. Υποστήριξε, σύμφωνα με τον Guardian, ότι, παρά τις αναπόφευκτες τριβές, οι δύο χώρες μπορούν να συνυπάρξουν και να συνεργαστούν. Οπως είπε, η αναζωογόνηση της κινεζικής εθνικής ισχύος και η ενίσχυση της Αμερικής δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά μπορούν να προχωρήσουν παράλληλα προς όφελος ολόκληρου του κόσμου.

Από την πλευρά του, ο Τραμπ αντέδρασε μέσω κοινωνικών δικτύων, σχολιάζοντας ότι ο Σι αναφέρθηκε με ιδιαίτερα κομψό τρόπο στις ΗΠΑ ως μια χώρα σε σχετική παρακμή. Και έσπευσε να διευκρινίσει ότι αυτό δεν αφορά τη δική του περίοδο διακυβέρνησης. Σε μεταγενέστερη ανάρτησή του, υποστήριξε ότι πριν από δύο χρόνια η χώρα βρισκόταν πράγματι σε καθοδική πορεία, αλλά πλέον έχει ανακτήσει τη δυναμική της και εξέφρασε την αισιοδοξία ότι οι σχέσεις με την Κίνα θα γίνουν ισχυρότερες και πιο παραγωγικές στο μέλλον.

Πηγή: Protagon.gr

Share on Facebook

Tweet