ΠΟΛΕΙΣ: ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΠΕΔΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ

Toυ Αλέξανδρου Νίκλαν*

Στην Ελλάδα έχουμε μείνει σε ένα παλαιολιθικό πλαίσιο εκπαίδευσης ασφάλειας και συγκρούσεων που διαδραματίζεται σε δάση, βουνά και πεδία που γενικά πλέον, είναι εύκολο να ισοπεδωθούν από ανεπτυγμένα οπλικά συστήματα σε σημείο που να μην μείνει παρά μια λακκούβα εκεί που πριν ήταν βουνό.

Τα μοντέρνα πεδία συγκρούσεων και μαχών όμως είναι οι πόλεις. Και πιο συγκεκριμένα τα αστικά κέντρα και οι περιαστικές περιοχές. Εκεί που οι μάχιμες δυνάμεις είναι ανάμεικτες με πολίτες, το πεδίο έχει φυσικό και ψηφιακό στοιχείο, ενώ παράλληλα κανένα οπλικό σύστημα δεν μπορεί με ορθό τρόπο να διαχωρίσει τον πραγματικό στόχο από τον αθώο.

Σε αυτά τα πεδία, οι αντίπαλοι δεν φορούν στολές και δεν είναι σε αμυντικά πόστα ανά ομάδες πάντα, αλλά μπορεί να κινούνται με ταχύτητα μέσα στα αστικά πεδία που γνωρίζουν, προκαλώντας φθορές απέναντι σε πολύ ισχυρότερους στρατούς, που δεν μπορούν όμως να κάνουν χρήση τακτικών διότι μοιραία αυτές θα προκαλέσουν ζημιά σε αθώους.

Τα βλέπουμε ήδη στην Μ.Ανατολή, το είδαμε στην Ουκρανία, θα το δούμε ξανά σε πολλά πεδία συγκρούσεων στο μέλλον δυστυχώς. Δεν μπορείς λοιπόν να μένει σε ένα απαρχαιωμένο πλαίσιο εκπαιδεύσεων που δεν αγγίζει καν το ζήτημα αυτό.

Πώς, όμως, θα αναπτύξεις μια ομάδα σε εχθρικό περιβάλλον στον αστικό ιστό ξένης χώρας; Πώς θα προσεγγίσεις την πόλη για S&C (Search and Clear) με ασφαλή τρόπο για τις δικές σου μονάδες αλλά και τους κατοίκους εκεί; Πώς θα διαχειριστείς καταστάσεις logistics; Πώς θα διαχειριστείς απειλές που δεν έχεις λογαριάσει, ακόμα όπως την χρήση μολυσμένων τροφών αλλά και δυναμικές μεν αντιδράσεις πολιτών, αλλά χωρίς όπλα δε; (βλ. τις περιπτώσεις Παλαιστίνης και Ισραήλ).

Τα πράγματα δεν είναι όπως τα νομίζουμε. Τα οπλικά συστήματα μπορεί να παίξουν σημαντικό ρόλο στην πρώτη φάση συγκρούσεων μεταξύ δυνάμεων, αλλά η έκβαση της σύγκρουσης θα οριστεί μετά, όταν η μπότα πατήσει στο έδαφος, εντός δηλαδή των πόλεων όπου η μαζικότητα και ισχύ πυρός θα παίζουν πλέον μικρότερο ρόλο.

Χαρακτηριστικοί παράδειγμα αποτελούν οι Εσθονοί. Ανέπτυξαν το παραπάνω ως αμυντικό δόγμα απέναντι σε εχθρικές δυνάμεις πολύ ισχυρότερες από αυτούς. Μαθαίνουν να αμύνονται ακόμα και με παράδοξο τρόπο με αντικείμενα που είναι στην κουζίνα του καθενός! Πώς ακριβώς ένα στρατιωτικό σώμα μπορεί να αντιμετωπίσει κάτι τέτοιο;

Σε ποια ακριβώς άσκηση και σε ποιό ακριβώς σενάριο, οι Ελληνικές ΕΔ έχουν αναπτύξει στρατηγική και τακτικές για urban warfare; Σε ποιες ακριβώς ασκήσεις έγιναν χρήσεις πολιτικών μέσων (βλ. ψαράδικα για Π.Ν. για παράδειγμα και ιδιωτικών αεροσκαφών για Π.Α.) που θα έπαιζαν τον ρόλο τους σε παραλιακά αστικά κέντρα;

Ο Πόλεμος θα υπάρχει πάντα αν και η μορφή του μπορεί να είναι διαφορετική όπως περιγράφει ο Κονδύλης με άλλα λόγια, ακολουθώντας το σκεπτικό Κλαούσεβιτζ. Ήδη άλλαξε λοιπόν.

Το βίντεο που ακολουθεί είναι παλαιότερο. Και αποτελεί ένα μικρό δείγμα σε ό,τι περιγράφεται παραπάνω. Δόθηκε στην δημοσιότητα από την ηλεκτρονική έκδοση ειδήσεων Intercept. Πρόκειται για ένα βίντεο διάρκειας 5 λεπτών που πρόβαλλε το Πεντάγωνο πριν από δυο χρόνια στο Joint Special Operations University.

«Megacities: Urban Future, η αναδυόμενη πολυπλοκότητα» είναι ο τίτλος του. Όπως φαίνεται ξεκάθαρα το μέλλον των μεγαλουπόλεων θα είναι ένα αμάλγαμα σκηνών από τις ταινίες «Escape from New York» και «Robocop» – με ισχυρές δόσεις από «Divergent» καθώς οι αστικές περιοχές θα αποτελούνται από συμμορίες νεολαίας-άγριων, ανθυγιεινών υποκλάδων, εγκληματικών συνδικάτων και ζωνών κακόβουλων hackers.

* Ο Αλέξανδρος Νίκλαν είναι σύμβουλος θεμάτων ασφαλείας με πολυετή εμπειρία στον χώρο της ηλεκτρονικής ασφάλειας και ανάλυσης πληροφορίας. Γεννήθηκε το 1972 στην Κωνσταντινούπολη και είναι πατέρας ενός παιδιού. Σπούδασε πληροφορική και βασικά στοιχεία προγραμματισμού το 1991 ως και το 1992 (Control Data – IBM). Έχει εκπαίδευση και εξειδίκευση με πιστοποιήσεις (CISSP, CHFI, CEH, CWSP, IDM-AC expert) στον χώρο ασφαλείας ηλεκτρονικής πληροφορίας και κυβερνοχώρου. Έχει εκπαίδευση στο θέμα της τρομοκρατίας και κυβερνο-τρομοκρατίας μέσω προγραμμάτων του Maryland (START) University και του Leiden University σε θέματα ανάλυσης συγκρούσεων και διεθνούς ασφαλείας καθώς και αντίστοιχη εκπαίδευση μέσω προγράμματος του Tel-Aviv University για θέματα ιστορίας της Μέσης Ανατολής. Μετέχει εθελοντικά ως συντονιστής σε ηλεκτρονικά σεμινάρια επιμόρφωσης για το κοινό από το Leiden University σε θέματα τρομοκρατίας. Εργάστηκε από το 1992 ως το 2012, στον ιδιωτικό τομέα επιχειρήσεων ως στέλεχος σε πολυεθνικές εταιρίες σε τομείς ασφάλειας, σε Ελλάδα και εξωτερικό. Από το 2012 εργάζεται ως ανεξάρτητος σύμβουλος ασφάλειας και ανάλυσης ηλεκτρονικών δεδομένων. Έχει πλήθος δημοσιεύσεων και συμμετοχές σε εκδηλώσεις για θέματα εσωτερικής και διεθνούς ασφάλειας καθώς και δημοσιεύσεις σε ξένο και Ελληνικό Τύπο. Είναι ενεργός εθελοντής δασοπυροσβέστης από το 2009 σε ομάδα δασοπυροσβεστών/διασωστών στην Αττική (ΟΕΔΔ) με πιστοποιημένη εκπαίδευση από το Πυροσβεστικό Σώμα ως εθελοντής της ΓΓΠΠ. Γνωρίζει Αγγλικά και βασικά στοιχεία Τουρκικής γλώσσας.