Γράφει ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος*

Πρόλογος: Ο Πέτρ Πάβελ είναι ένας από τους πλέον ικανούς στρατηγούς του ΝΑΤΟ, με πλούσια στρατιωτική καριέρα. Το 2023 έγινε πρόεδρος της Τσεχίας, παραμένοντας εκ των θερμότερων υποστηρικτών της Ουκρανίας.

Τα πρώτα χρόνια

Ο Πέτρ Πάβελ γεννήθηκε το 1961 στην μικρή τσέχικη πόλη Μαριάνσκε Λανζέ. Ο πατέρας του ήταν στρατιωτικός και έτσι , λόγω των συχνών μεταθέσεων, η αλλαγή περιβάλλοντος ήταν διαρκής. Στο σχολείο ήταν εξαιρετικός μαθητής και ξεχώρισε ιδιαίτερα στα μαθηματικά, τη Χημεία, αλλά και τη Γεωγραφία. Η έφεση του σε αυτά τα 3 μαθήματα τον βοήθησαν στην μετέπειτα στρατιωτική του καριέρα.

Η έναρξη της καριέρας του στο στρατό

Εντάχθηκε στην στρατιωτική σχολή Βίσκοφ το 1979 και ονειρευόταν να γίνει ακόλουθος Άμυνας, αφού γνώριζε καλά την αγγλική και ρωσική γλώσσα. Αποφοίτησε ως ανθυπολοχαγός το 1983. Στη συνέχεια φοίτησε στην βρετανική στρατιωτική ακαδημία.

Η θητεία του στην Γιουγκοσλαβία

Το 1992, ενώ ο πόλεμος μεταξύ Σερβίας και Κροατίας είναι σε πλήρη εξέλιξη, δημιουργείται ο συνασπισμός του UNPROFOR (συνασπισμός του ΟΗΕ που αναπτύχθηκε στη Γιουγκοσλαβία). Η δύναμη του ΟΗΕ θα βρεθεί στην εμπόλεμη Γιουγκοσλαβία και θα έχει ως αποστολή την δημιουργία κλίματος ασφαλείας στον άμαχο πληθυσμό καθώς επίσης και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Ο ΟΗΕ πίστευε ότι στέλνοντας κυανόκρανους θα ανάγκαζε Κροατία και Σερβία να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Όμως, η στρατιωτική παρουσία του ΟΗΕ προκάλεσε την έντονη δυσαρέσκεια της Κροατίας που γρήγορα θα ξεκινήσει επιθέσεις εναντίον της γαλλικής δύναμης. Το γαλλικό τμήμα περικυκλώθηκε από τους κροάτες στις περιοχές Γκόλες, Ντράτς και Κάριν Πλάζα. Ο Πέτρ Πάβελ διατάχθηκε να προχωρήσει στην απομάκρυνση των γάλλων στρατιωτών. Πράγματι, ο Τσέχος αξιωματικός και οι άντρες του, περνώντας από διασταυρούμενα πυρά, κατόρθωσαν να προσεγγίσουν τους Γάλλους στρατιώτες και να τους μεταφέρουν σε ασφαλές μέρος. Την περίοδο 1993-1994 υπηρέτησε ως ακόλουθος άμυνας της Τσεχίας στο Βέλγιο.

Η συμμετοχή του στον πόλεμο του Ιράκ

Το Μάρτιο του 2003 ο Πάβελ υπηρετεί στο Κατάρ. Στις 19 του μηνός αρχίζει ο πόλεμος στο Ιράκ. Μόλις έξι μέρες μετά, αμερικανοί και βρετανοί βρίσκονται στα περίχωρα της Βαγδάτης. Εκείνη τη μέρα ο Συνταγματάρχης Πέτρ Πάβελ εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για πιθανή χρησιμοποίηση χημικών όπλων από τις δυνάμεις του Σαντάμ Χουσείν. Κυρίως διότι είχε φτάσει η πληροφορία ότι ο ιρακινός στρατός θα πολεμούσε στην Βαγδάτη μέχρι τέλους, πληροφορία που τελικά δεν επαληθεύτηκε, καθώς οι αμερικανοί κατέλαβαν τελικά την Ιρακινή πρωτεύουσα μέσα σε λίγες ώρες.

Η ανάληψη της αρχηγίας του τσεχικού στρατού και της διοίκησης της στρατιωτικής επιτροπής του ΝΑΤΟ

Τον Ιούλιο του 2012 ο Πάβελ προήχθη σε Στρατηγό και ανέλαβε αρχηγός του γενικού επιτελείου στρατού της Τσεχίας. Δύο χρόνια μετά, ανέλαβε επικεφαλής της στρατιωτικής επιτροπής του ΝΑΤΟ, επικρατώντας του τότε έλληνα αρχηγού ΓΕΕΘΑ Μιχαήλ Κωσταράκου.

Μετά την εκλογή του έθεσε ως προτεραιότητες :

1) την υποστήριξη της Ουκρανίας στον αγώνα της κατά των ρωσόφωνων αποσχιστών
2) Την συντριβή του Ισλαμικού κράτους σε Ιράκ –Συρία –Αφγανιστάν.

Ο Πάβελ πραγματοποίησε την πρώτη του επίσκεψη στο Αφγανιστάν τον Ιούνιο του 2014. Συναντήθηκε με τον διοικητή της ISAF στρατηγό Τζόζεφ Ντάνφορντ και ενημερώθηκε για την εξέλιξη της αποχώρησης της International Security Αssistane Force από τη χώρα της Νότιας Ασίας.

Τον Ιούλιο του 2015 ο Πάβελ προήδρευσε της συνεδρίασης της στρατιωτικής επιτροπής του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Κύριο θέμα συζήτησης ήταν οι επιχειρήσεις της Συμμαχίας κατά του Ισλαμικού κράτους σε Ιράκ και Συρία. Η συνεδρίαση έγινε κατόπιν αιτήματος της Τουρκίας, με την κυβέρνηση Ερντογάν να είναι εξαιρετικά ενοχλημένη από την συνεργασία που είχε ξεκινήσει το ΝΑΤΟ με τους Κούρδους. Ειδικότερα, η Τσεχία είχε αρχίσει να δίνει όπλα στους Κούρδους. Ο Πέτρ Πάβελ, σε μια προσπάθεια να διασκεδάσει τις ανησυχίες της Τουρκίας που θεωρούσε τους Κούρδους της Συρίας τρομοκράτες, διαβεβαίωσε την τουρκική αντιπροσωπεία ότι η Τσεχία δίνει όπλα στις κουρδικές ομάδες με την αυστηρή προϋπόθεση ότι αυτά δε θα χρησιμοποιηθούν κατά των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων.

Τον Οκτώβριο του 2016 ο τσέχος στρατηγός χαρακτήρισε την Ρωσία ως μεγαλύτερη και πιο επικίνδυνη απειλή από το Ισλαμικό κράτος.

Τον Ιανουάριο του 2018 η Τουρκία εισέβαλλε για δεύτερη φορά στην Συρία. Σκοπός της επιχείρησης των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων ήταν η κατάληψη της πόλης του Αφρίν που ήταν υπό τον έλεγχο του YPJ ( Κούρδοι της Συρίας). Ο Πάβελ αναγνώρισε ότι οι δηλώσεις του τούρκου προέδρου πολλές φορές είναι προβληματικές, ωστόσο κατέστησε σαφές ότι η Τουρκία είναι μια χώρα εξαιρετικά σημαντική για την Συμμαχία. Σημείωσε επίσης ότι η τρομοκρατική απειλή που αντιμετωπίζει η Τουρκία είναι εξαιρετικά σοβαρή και έχει κάθε δικαίωμα να αμύνεται.

Το Μάρτιο του 2018 ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ των ΗΠΑ στρατηγός Τζόζεφ Ντάνφορντ τίμησε τον Πάβελ με το μετάλλιο της Λεγεώνας της Αξίας. Στις 26 Οκτωβρίου 2018, σε συνέντευξη του ο Πάβελ μίλησε για τον πόλεμο στο Αφγανιστάν. Αρχικά τόνισε ότι η Ressolute Support Mission εκτελεί πιστά την αποστολή που της έχει ανατεθεί. Στη συνέχεια, τάχθηκε κατά μιας ενδεχόμενης αποχώρησης από το Αφγανιστάν, αν και παραδέχτηκε ότι η συντριπτική
πλειοψηφία του τσέχικου λαού θέλει να αποσυρθεί άμεσα ο στρατός του από το Αφγανιστάν.

Η διαχείριση του Κορωνοιού

Το 2020 ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με την πανδημία του Κορωνοιού. Τότε ο Παβέλ, ως ένας άνθρωπος με ευρεία αποδοχή στην τσεχική κοινωνία, δημιούργησε την πλατφόρμα “Μαζί δυνατότεροι”. Στόχος της πλατφόρμας είναι η συγκέντρωση χρημάτων και η υποστήριξη της προσπάθειας των εθελοντών για την καταπολέμηση του Κορωνοιού. Τα χρήματα πηγαίνουν σε εθελοντές που φτιάχνουν μάσκες, αλλά και αναπνευστήρες. O τσέχος
στρατηγός έκανε περιοδείες σε όλη την χώρα.

Η έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας για την προεδρία της Τσεχίας

Τον Ιούνιο του 2022 ο Πάβελ ανακοίνωσε ότι θα είναι υποψήφιος για πρόεδρος της Τσεχίας. H υποψηφιότητα του Πάβελ υποστηρίχθηκε από ξένους ηγέτες , δεδομένου ότι ο τσέχος απόστρατος στρατηγός είναι πολύ κοντά στην Δύση. Αντίθετα, ο αντίπαλος του Αντρέι Μπάμπιτς θεωρείται ευρωσκεπτικιστής και έχει εκφράσει τις έντονες επιφυλάξεις του για την συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Εκείνη την περίοδο ο πόλεμος στην Ουκρανία και η αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης ήταν τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούσαν τον ουκρανικό λαό. Ο κύριος Πάβελ εξέφρασε την απέχθεια του προς τον κομμουνισμό τονίζοντας με έμφαση ότι ο ίδιος υπηρετεί 33 χρόνια το δημοκρατικό πολίτευμα.

Στις 28 Ιανουαρίου 2023 ο Πάβελ εκλέχτηκε πρόεδρος της Τσεχίας λαμβάνοντας το 58% των ψήφων έναντι του 42% που έλαβε ο Αντρέι Μπάμπιτς. Ο νέος πρόεδρος υποσχέθηκε να μετατρέψει την Τσεχία σε μια χώρα ευημερίας. Υποσχέθηκε επίσης ότι η Τσεχία θα συνεχίσει να βοηθά την Ουκρανία για όσο χρειαστεί, και θα είναι ενεργό μέλος όλων των διεθνών οργανισμών.

Η διαχείριση του πολέμου στην Ουκρανία

Το 2023 επισκέφτηκε το Κίεβο και προχώρησε σε δηλώσεις που θα συζητηθούν καθώς ανακοίνωσε ότι η Ουκρανία θα εισέλθει «de jure» στο ΝΑΤΟ. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, το θέμα δεν είναι «εάν», αλλά το «πότε» η Συμμαχία θα δεχτεί την Ουκρανία στις τάξεις της. Στη συνάντηση του με τον πρόεδρο Ζελένσκι, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι η Ρωσία πρέπει να ηττηθεί στο πεδίο της μάχης. Παράλληλα, ο Πάβελ ανακοίνωσε ότι η συνεργασία Τσεχίας- Ουκρανίας θα ενισχυθεί και στους τομείς της Οικονομίας και του εμπορίου.

Στις 21 Μαρτίου 2025 ο Πάβελ επισκέφτηκε για 3 η φορά το Κίεβο και συναντήθηκε ξανά με τον πρόεδρο Ζελένσκι. Ο τσέχος πρόεδρος τάχθηκε υπέρ της λήξης του πολέμου με την παροχή ισχυρών εγγυήσεων ασφαλείας προς το Κίεβο, και κυρίως με την ρητή δέσμευση Ρωσίας και ΗΠΑ ότι η Ουκρανία θα μπορεί να επιλέξει ελεύθερα σε ποιούς διεθνείς οργανισμούς επιθυμεί να ενταχθεί.

Η κριτική του προς το Ισραήλ

Ο Τσέχος πρόεδρος ήταν ένας από τους πολλούς ευρωπαίους ηγέτες ο οποίος άσκησε δριμεία κριτική στο Ισραήλ για τον πόλεμο στην Γάζα. Ο Πέτρ Πάβελ χαρακτήρισε τραγική την κατάσταση για τον άμαχο πληθυσμό στη Γάζα και ζήτησε άμεσα λύση. Κάλεσε το Ισραήλ να επιτρέψει την απαραίτητη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στο θύλακα της Γάζας.

Στις 4 Ιουνίου 2025 ο βασιλιάς της Ολλανδίας Αλέξανδρος επισκέφτηκε την Τσεχία και συναντήθηκε με τον πρόεδρο Πέτρ Πάβελ. Κύριο θέμα συζήτησης ο πόλεμος της Ουκρανίας και η συνέχιση της υποστήριξης στο Κίεβο, μιας και οι ΗΠΑ είχαν διακόψει τη στρατιωτική υποστήριξη προς το Κίεβο.

Στις 21 Αυγούστου κάλεσε την κυβέρνηση της χώρας του να συμμετάσχει στις ειρηνευτικές δυνάμεις που θα σταλούν στην Ουκρανία. Υποστήριξε ότι σε περίπτωση που υπογραφεί συνθήκη ειρήνης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, η τήρηση των συμφωνηθέντων μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο με την παρουσία ξένων στρατευμάτων στο ουκρανικό έδαφος. Στις 16 Ιανουαρίου 2026 ο πρόεδρος Πέτρ Πάβελ επισκέφτηκε ξανά το Κίεβο και συναντήθηκε με τον πρόεδρο Ζελένσκι . Ο ουκρανός πρόεδρος, σε μια ένδειξη ευγνωμοσύνης, βράβευσε τον Πάβελ με το μετάλλιο του «Πρίγκιπα Γιαροσλάβ του Σοφού». Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε, ο τσέχος πρόεδρος διαβεβαίωσε ότι η χώρα του θα συνεχίσει να βοηθάει την Ουκρανία για όσο χρειαστεί. Το Μάρτιο του 2026 ο Πάβελ πραγματοποίησε μια εξαιρετικά σημαντική επίσκεψη στη Λιθουανία. Σκοπός του τσέχου προέδρου ήταν να στείλει το μήνυμα ότι η Ευρώπη πρέπει να ρίξει βάρος κυρίως στην υποστήριξη της Ουκρανίας και όχι στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Ο Πάβελ συναντήθηκε με τον λιθουανό ομόλογο του Γκιτάνας Ναουσέντα. Οι δύο ηγέτες εξέφρασαν την απογοήτευση τους για το γεγονός ότι η Λιθουανία ξοδεύει λίγα χρήματα για την άμυνα. Στη συνέχεια, ο Πάβελ επισκέφτηκε τη βάση του ΝΑΤΟ στην πόλη Ρούκλα που εδρεύει το 102 ο τάγμα του τσεχικού στρατού. Η συγκεκριμένη μονάδα έχει αναλάβει την εκπαίδευση του ουκρανικού στρατού.

Στις 22 Μαίου 2026 κάλεσε το ΝΑΤΟ να αυξήσει την πίεση στην Ρωσία και να απαντήσει δυναμικά στις προκλήσεις της Μόσχας που στρέφονται διαρκώς κατά των Βαλτικών δημοκρατιών. Εξέφρασε παράλληλα την απογοήτευση του για το γεγονός ότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει εγκαταλείψει την Ουκρανία και έχει διακόψει κάθε υποστήριξη προς το Κίεβο.

Συμπεράσματα: Ο Πέτρ Πάβελ, καθόλη τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας, συνεργάστηκε στενά με τα μέλη της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, αποκτώντας προσωπική εμπειρία και ευρύτερο κύρος . Πράγμα αρχικά όχι τόσο εύκολο, αν αναλογιστεί κανείς ότι μέχρι το 1990 η Τσεχία (ως μέρος της Σοβιετικής Ένωσης) είχε κομμουνιστικό καθεστώς… Ως διοικητής της στρατιωτικής επιτροπής του ΝΑΤΟ προσπάθησε να κρατήσει ισχυρή και ενωμένη τη Συμμαχία, κυρίως μετά την αδυναμία επικράτησης στο Αφγανιστάν. Από το 2014 μέχρι σήμερα, τόσο ως διοικητής της στρατιωτικής επιτροπής του ΝΑΤΟ αλλά και ως πρόεδρος της Τσεχίας, ανέδειξε τον πόλεμο στην Ουκρανία ως θέμα υψίστης σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και για το ΝΑΤΟ.

Ο Πάβελ αποτελεί μια ιδιαίτερη προσωπικότητα ,με αξιοσημείωτες ικανότητες σε στρατιωτικό αλλά και πολιτικό –διπλωματικό επίπεδο.

https://www.idnes.cz/volby/petr-pavel-zivotopis-prezident-kandidat-
hrad.A221123_085710_prezidentske-volby-2023_rapc
https://www.echo24.cz/a/SHqNR/zpravy-domaci-kandidat-prezident-general-pavel-minulost-
komunismus
https://web.archive.org/web/20131107081204/http://consilium.europa.eu/media/1698010/e
n_bio_ltg_pavel.pdf
https://www.vhu.cz/cesti-vojaci-v-90-letech-v-byvale-jugoslavii-obstali-prozrazuje-nova-studie/
https://web.archive.org/web/20200607214532/http://www.mise.army.cz/scripts/detail.php?id
=3690
https://www.idnes.cz/zpravy/archiv/cesky-general-chemicky-rozkaz-muze-
prijit.A030325_033349_zpravy_irak_kot
https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/domaci/generalporucik-pavel-ma-nahradit-picka-v-cele-
armady-274642
https://english.radio.cz/czech-armys-chief-staff-head-natos-military-committee-8283253

https://video.aktualne.cz/dvtv/pavel-nasi-vojaci-nejsou-najemni-zabijaci-utoky-na-ne-
nezust/r~ebf90cead86511e8b295ac1f6b220ee8/?redirected=1540541476
https://www.idnes.cz/zpravy/nato/petr-pavel-general-odchod-armada-
civil.A181130_220951_zpr_nato_inc
https://video.aktualne.cz/dvtv/pavel-ruska-kampan-v-cr-vytvari-dojem-ze-rusko-neni-hrozba-
j/r~0b684b6e977b11e68cd20025900fea04
https://zpravy.aktualne.cz/zahranici/skvele-jste-vedl-vojaky-nato-general-petr-pavel-dostal-
nejvy/r~c36cd136246911e8ac3d0cc47ab5f122
https://www.idnes.cz/zpravy/domaci/general-petr-pavel-iniciativa-boj-proti-koronaviru-covid-
19.A200406_144300_domaci_chtl
https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/svet/prezident-pavel-prijel-vlakem-do-kyjeva-369303
https://www.hrad.cz/cs/prezident-cr/soucasny-prezident-cr/manzelka-prezidenta-ceske-
republiky-1/aktivity-manzelky-prezidenta-republiky/statni-navsteva-kralovskeho-paru-
nizozemskeho-kralovstvi-v-ceske-republice-18616
https://www.idnes.cz/zpravy/domaci/petr-pavel-litva-navsteva-prezident-
nauseda.A260312_094536_domaci_aoc
https://ustecky.denik.cz/zpravy_region/general-petr-pavel-se-v-usti-zajimal-o-to-jak-kraj-zvladl-
koronakrizi-20200813.html
https://vepozs.mo.gov.cz/aktuality/prezidenti-ceske-republiky-litvy-navstivili-ceske-vojaky-na-
zakladne-rukla
https://www.idnes.cz/zpravy/domaci/gaza-izrael-pavel-eu.A250520_162143_domaci_tmps
https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/svet/erdogan-je-vyloucene-jednat-s-kurdy-dal-o-miru-
129957
https://www.denik.cz/staty-mimo-eu/prezident-petr-pavel-se-sesel-se-zelenskym-
20230428.html
https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/domaci/pavel-dorazil-do-kyjeva-setka-se-se-zelenskym-
359249
https://www.idnes.cz/zpravy/domaci/general-petr-pavel-prezidentska-kampan-financovani-
volby.A220629_090612_domaci_lisv

https://www.respekt.cz/komentare/neprekvapive-i-rozumne-koalice-spolu-podporila-fischera-
nerudovou-a-pavla
https://www.forum24.cz/clenstvi-v-ksc-nechci-zlehcovat-ale-33-let-jsem-slouzil-demokracii-
rika-petr-pavel/
https://www.reflex.cz/clanek/rozhovory/93717/neutralitu-si-nemuzeme-dovolit-a-sami-se-
neubranime-clenstvi-v-nato-je-zivotne-dulezite-rika-general-pavel.html
https://www.theguardian.com/world/2026/may/22/czech-president-petr-pavel-nato-show-
teeth-russia-provocations

∗ Ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος είναι Δημοσιογράφος και Γεωστρατηγικός Αναλυτής

Share on Facebook

Tweet