Του Παναγιώτη Αλιμήση*

Κανένας δεν θα περίμενε πριν από λίγα χρόνια πως η γειτονική Αλβανία θα προκαλούσε κωλύματα στην Ελλάδα, σχετικά με την οριοθέτηση της ΑΟΖ στο Ιόνιο. Η αλβανική ηγεσία ενώ αρχικά δέχθηκε τους όρους που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, στη συνέχεια σαν άλλη… Τουρκία απέρριψε κάθε προοπτική για οριοθέτηση της οικονομικής ζώνης με την Ελλάδα και μαζί την ευκαιρία για οικονομική συνεργασία.

Την ώρα λοιπόν που η τουρκική προκλητικότητα στη κυπριακή ΑΟΖ και το Αιγαίο βρίσκεται στο κόκκινο, μια νέα ένταση, κυρίως λεκτική, καταγράφεται στα βόρεια σύνορα της χώρας μας με τις δηλώσεις των Προέδρων της Αλβανίας και των Σκοπίων.

Ο πρόεδρος της Αλβανίας Ίλιρ Μέτα και ο Σκοπιανός ομόλογός του Γκιόργκι Ιβάνοφ, βάζουν «βόμβες» στα θεμέλια των διαπραγματεύσεων με την Ελλάδα παίζοντας αφενός τα δικά τους μικροκομματικά παιχνίδια, (ως πρόσωπα που προέρχονται από τις αντιπολιτεύσεις των χωρών τους) αφετέρου, χρησιμοποιούν την Τουρκία ως μέσω πίεσης προς την Αθήνα.

Με απλά λόγια, τα κόμματα εξουσίας και των δυο χωρών ανεξάρτητα από τις εσωτερικές τους αντιθέσεις με τα αντίστοιχα αντιπολιτευτικά, εμφανίζονται «ενωμένα» στα εξωτερικά ζητήματα. Δεχόμενα την πίεση των ψηφοφόρων τους και της αντιπολίτευσης, έχουν επιδοθεί σε μια ακραία ρητορική, αντιγράφοντας το μοντέλο εξωτερικής πολιτικής της Άγκυρας.

 Τουρκαλβανικό μπαϊράκι

Ο Μέτα, ο οποίος δεν προέρχεται από το σοσιαλιστικό κόμμα του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, αποφάσισε να μην υπογράψει το διάταγμα με το οποίο εξουσιοδοτείται η κυβέρνηση των Τιράνων να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις για τα θαλάσσια σύνορα στο Ιόνιο με την Ελλάδα. Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι δεν υπήρξε διαφάνεια στις συζητήσεις με την Ελλάδα, ωστόσο, δεν προέβαλε σοβαρά επιχειρήματα και αποδείξεις για το που ακριβώς δεν υπήρξε διαφάνεια. Η κυβέρνηση Ράμα όχι μόνο υπάκουσε, αλλά ζήτησε αργότερα και προκλητικά ανταλλάγματα όπως το ανύπαρκτο ζήτημα των Τσάμηδων και των περιουσιών τους! Είναι δε χαρακτηριστικό, πως η στροφή της αλβανικής ηγεσίας, επισφραγίστηκε με επίσημη ανακοίνωση που προσομοιάζει -αν δεν αντιγράφει- τα τουρκικά επιχειρήματα στο Αιγαίο!

Αν και η Αλβανία δεν έχει τη στρατιωτική ισχύ να επιβάλει στην Ελλάδα τις θέσεις της, αναπτύσσει εδώ και χρόνια μια στρατηγική σχέση με την Τουρκία σε στρατιωτικό και οικονομικό επίπεδο. Πέρα από το μεγάλο τζαμί που χτίζεται στο κέντρο των Τιράνων, οι Τούρκοι κατασκευάζουν στρατιωτική βάση κοντά στην Αυλώνα με επιθετικά ελικόπτερα(!) και λιμάνι που «βλέπει» προς την ελληνική ΑΟΖ, ενώ σχεδιάζουν και μόνιμη στρατιωτική παρουσία. Μια ελληνο-αλβανική συμφωνία λειτουργεί ανασταλτικά για τα τουρκικά συμφέροντα γιαυτό είναι ηλίου φαεινότερον πως δεν συμφέρει την Άγκυρα να οριοθετηθεί η ΑΟΖ στο Ιόνιο, χωρίς την δική της παρέμβαση. Έτσι, έχοντας την Αλβανία ως όχημα επιδιώκει την γεωπολιτική – στρατιωτική περικύκλωση της Ελλάδας σε βάθος χρόνου, με ότι αυτό συνεπάγεται για τον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό.

(Εδώ πρέπει να επισημάνουμε το ενδεχόμενο ασύμμετρης απειλής στο εσωτερικό της Ελλάδας χωρίς φόβο και πολιτικά ορθές κουβέντες. Στην χώρας μας ζουν 400 χιλιάδες περίπου Αλβανοί μετανάστες, οι περισσότεροι με τις οικογένειές τους. Σε έναν τόσο μεγάλο δυσανάλογο αριθμό -συγκριτικά με τα άλλα μεταναστευτικά γκρουπ-, είναι λογικό να υπάρχουν και στοιχεία ακραία που δεν αποκλείεται να αναλάβουν ‘ανθελληνική’ δράση ακόμα και μέσα στο ελληνικό στράτευμα, σε περίπτωση που οι σχέσεις μας με την Αλβανία χειροτερέψουν. Μόνο η άνοδος του αλβανικού εθνικισμού στα Βαλκάνια, αρκεί στο να δημιουργήσει τις αντικειμενικές συνθήκες που θα προσδώσουν μια διαφορετική δυναμική σε μια μερίδα του αλβανικού πληθυσμού της Ελλάδας. Χωρίς κραυγές και πανικό, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή…) 

Σκόπια – Τουρκία… συμμαχία

Ο Πρόεδρος των Σκοπίων Γιόργκε Ιβανόφ ακολουθεί ανάλογη τακτική. Ο ίδιος βρέθηκε πρόσφατα στην Άγκυρα όπου είχε συνάντηση με τον «σουλτάνο» Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος με τη σειρά του στήριξε το κρατίδιο σε ότι αφορά το «δικαίωμά» του να χρησιμοποιεί παντού το όνομα Μακεδονία . Ο Ιβάνοφ προέρχεται από την ακραία εθνικιστική αντιπολίτευση του Γκρούεφσκι γιαυτό προσπαθεί με τις επαφές του στην Άγκυρα να πιέσει την κυβέρνηση Ζάεφ να εγκαταλείψει κάθε προσπάθεια «υποχωρητικής» συνδιαλλαγής με την Ελλάδα. Μετά τις τελευταίες προκλητικές δηλώσεις της κυβέρνησης των Σκοπίων για το όνομα , φαίνεται πως η πίεση του Ιβάνοφ και της αντιπολίτευσης αποδίδει. Μπορεί οι Σκοπιανοί να κατεβάζουν συμβολικά αγάλματα και πινακίδες για να δείξουν στη διεθνή κοινότητα ότι κάνουν βήματα, την ίδια στιγμή όμως, διατυμπανίζουν πως το Σύνταγμα και η ταυτότητα δεν αλλάζουν… ο ορισμός της αντίφασης…

Ο Ερντογάν πιέζει τον Ζάεφ να μην «ενδώσει» στις ελληνικές «πιέσεις» με αντάλλαγμα την «ομπρέλα προστασίας» που θα προσφέρει στο ‘θνησιγενές κρατίδιο’ ως περιφερειακή υπερδύναμη. Είναι χαρακτηριστικό πως οι στρατιωτικές σχολές της Κωνσταντινούπολης έχουν γεμίσει με Σκοπιανούς και Αλβανούς μαθητές ενώ οι τουρκικές επενδύσεις στα Σκόπια είναι δεύτερες ή τρίτες κατά σειρά μετά από εκείνες της Γερμανίας (η οποία στηρίζει απόλυτα τις θέσεις των Σκοπίων).

Βέβαια, οι οικονομικοί ανταγωνισμοί στα βαλκάνια είναι σκληροί, και μόνο εύκολο δεν είναι για την Άγκυρα να απειλήσει την πρωτοκαθεδρία της ΕΕ στο επενδυτικό πεδίο. Ωστόσο, η στρατιωτική βοήθεια που παρέχει σε Σκόπια και Αλβανία, ανοίγει τον δρόμο της ‘στρατιωτικοποίησης’ της νότιας βαλκανικής. Η ραγδαία αναπτυσσόμενη πολεμική βιομηχανία της Τουρκίας, αργά ή γρήγορα θα «ντύσει» τους στρατούς των δυο γειτονικών μας χωρών στο πλαίσιο των εξαγωγικών προγραμμάτων ελέγχοντάς τους σε πολύ μεγάλο βαθμό.

Ποιος είναι ο απώτερος στόχος της Τουρκίας; Η δημιουργία του μουσουλμανικού άξονα Αλβανία- Σκόπια-Τουρκία με πρόσθετες περιοχές επιρροής την Βοσνία, το Κόσσοβο και τις μουσουλμανικές μειονότητες της Βουλγαρίας και της Ελλάδας.

*Ο Παναγιώτης Αλιμήσης είναι δημοσιογράφος. Σπούδασε Σύγχρονη Ιστορία και Διεθνείς Σχέσεις στο πανεπιστήμιο London Metropolitan του Λονδίνου.

[the_ad id=”17504″]

Share on Facebook

Tweet