Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε επίσημα την Τετάρτη (24 Ιανουαρίου) σχέδια για την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ, σε μια τελευταία προσπάθεια των Βρυξελλών να αντιμετωπίσουν την κινεζική επιρροή σε στρατηγικά ευαίσθητους τομείς της οικονομίας της Ένωσης πριν τις εκλογές του Ιουνίου.

Η δέσμη μέτρων για την οικονομική ασφάλεια, τις λεπτομέρειες της οποίας ανέφερε για πρώτη φορά το Euractiv την περασμένη εβδομάδα, ακολουθεί την πρόταση της Επιτροπής τον περασμένο Ιούνιο για μεγαλύτερη εποπτεία των Βρυξελλών όσον αφορά τις άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) στην ΕΕ, καθώς και τις εξερχόμενες επενδύσεις των ευρωπαϊκών εταιρειών.

Έρχεται επίσης στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την σταδιακή απεξάρτηση της ΕΕ από την Κίνα, η οποία ανακοινώθηκε για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 2023.

«Είναι μια πολύ απλή παρατήρηση που βρίσκεται πίσω από αυτή τη στρατηγική: ότι υπάρχει έντονος ανταγωνισμός παγκοσμίως για τις τεχνολογίες που χρειαζόμαστε περισσότερο», δήλωσε η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής Μαργκρέτε Βεστάγκερ σε συνέντευξη Τύπου που ανακοίνωσε τα νέα σχέδια.

«Και σε αυτόν τον ανταγωνισμό, η Ευρώπη δεν μπορεί να είναι απλώς η παιδική χαρά των μεγαλύτερων παικτών. Πρέπει να είμαστε σε θέση να παίξουμε οι ίδιοι».

Μια αόριστη βελτίωση;

Εκτός από τον ενισχυμένο έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων στην ΕΕ και τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών για τον εντοπισμό πιθανών κινδύνων που συνδέονται με τις ξένες επενδύσεις, η νέα δέσμη μέτρων απαιτεί «αποτελεσματικότερο έλεγχο της ΕΕ» των εξαγωγών αγαθών με δυναμικό «διπλής χρήσης» (δηλαδή πολιτικό και στρατιωτικό).

Καλεί επίσης το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να προτείνει συγκεκριμένα μέτρα με στόχο την «ενίσχυση της ερευνητικής ασφάλειας» σε όλη την ΕΕ.

Κατά την παρουσίαση της δέσμης μέτρων, ο Επίτροπος Εμπορίου, Βάλντις Ντομπρόβσκις, δήλωσε ότι ενώ η Επιτροπή θα διαβουλεύεται με τα κράτη μέλη και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς με στόχο να «καθορίσει τις παραμέτρους» των ελέγχων των εξερχόμενων επενδύσεων, η ίδια η Επιτροπή θα συνιστούσε «να επικεντρωθεί σε ένα στενό σύνολο ευαίσθητων τεχνολογιών», συμπεριλαμβανομένων της τεχνητής νοημοσύνης, των προηγμένων ημιαγωγών, της κβαντικής και των βιομηχανιών βιοτεχνολογίας.

Η Αλίσα Μπατσούλσκα, συνεργάτης πολιτικής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR), δήλωσε στο Euractiv ότι το πακέτο αποτελεί ένα «σημαντικό βήμα» προς τα εμπρός, αλλά επέκρινε ότι είναι «ασαφές».

Σημείωσε επίσης ότι η πρόταση αποτυγχάνει σε μεγάλο βαθμό να λάβει υπόψη τις αρνητικές πιθανές επιπτώσεις της στις επιχειρήσεις.

«Εάν αυτές οι αλλαγές πολιτικής πρόκειται να ληφθούν σοβαρά υπόψη, θα έχουν κάποιο κόστος», δήλωσε. «Και ενώ το κόστος αυτό μπορεί να είναι απαραίτητο για να διατηρήσει η ΕΕ την οικονομική της ανταγωνιστικότητα μακροπρόθεσμα, από βραχυπρόθεσμη άποψη, θα αυξήσει τις εντάσεις μεταξύ ορισμένων επιχειρηματικών κοινοτήτων και των Βρυξελλών».

Η ανάλυση της Μπατσούλσκα φαίνεται να συμφωνεί με τη από δήλωση που εξέδωσε την ίδια ημέρα ο Ούλριχ Άκερμαν, επικεφαλής του γραφείου εξωτερικού εμπορίου της γερμανικής ένωσης βιομηχανίας μηχανημάτων (VDMA).

«Οι ευρωπαϊκές επενδύσεις στο εξωτερικό δεν θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια ασφάλεια και τάξη στην ΕΕ», δήλωσε. Πρόσθεσε ακόμη ότι τα νέα μέτρα θα καταστήσουν «τους ελέγχους των εξαγωγών πιο πολύπλοκους και περίπλοκους, με ακόμη περισσότερη γραφειοκρατία για τις ενδιαφερόμενες εταιρείες, χωρίς να οδηγούν σε βελτιώσεις».

«Πάρα πολύ ήπιος συντονισμός»

Ο Σάντερ Τορντουάρ, ανώτερος οικονομολόγος του Κέντρου Ευρωπαϊκής Μεταρρύθμισης, εξήρε ομοίως το γενικό κλίμα της δέσμης μέτρων, αλλά επέκρινε ότι προτείνει «πάρα πολύ από τον ίδιο ήπιο συντονισμό που μας έχει απογοητεύσει μέχρι τώρα».

«Νομίζω ότι από άποψη κατεύθυνσης, είναι λογικό αυτό που κάνουν», δήλωσε ο ίδιος στο Euractiv. «Επικεντρώνονται στις σωστές αστοχίες της εργαλειοθήκης, όπως οι έλεγχοι των εξαγωγών και ο έλεγχος των ΑΞΕ, όπου η Ευρώπη ήταν πιο ευάλωτη, κατακερματισμένη».

«[Αλλά] πρέπει να είναι πιο επιθετικοί και να το “εξευρωπαΐσουν” σωστά, ώστε η Κίνα να μην μπορεί να στηριχθεί σε μεμονωμένα κράτη μέλη για να κάνει την ΕΕ να διασπαστεί», πρόσθεσε.

Ο Τορντουάρ επεσήμανε επίσης την επιτυχία των ΗΠΑ να πιέσουν πέρυσι την Ολλανδία να περιορίσει την πώληση προηγμένων τσιπ στην Κίνα ως ένα άλλο αξιοσημείωτο παράδειγμα του γιατί απαιτείται μεγαλύτερος συντονισμός της ΕΕ στον καθορισμό των ελέγχων των εξαγωγών.

«Οι ΗΠΑ παραμένουν φυσικά σύμμαχος, αλλά μερικές φορές τα συμφέροντά μας αποκλίνουν», δήλωσε. «Νομίζω ότι θα ήταν πολύ καλύτερο να έχουμε ολόκληρη την ΕΕ πίσω από τέτοιου είδους πρωτοβουλίες».

Ο Τορντουάρ σημείωσε επίσης ότι η Επιτροπή φαίνεται να έχει «υποχωρήσει λίγο» από τις πιο αυστηρές, φιλο-κεντρικές προτάσεις της που εξέδωσε πέρυσι.

Ο ίδιος απέδωσε την κίνηση αυτή στο γεγονός ότι το 2024 είναι έτος εκλογών και ότι η Φον ντερ Λάιεν είναι πιθανότατα επιφυλακτική ως προς το να αφαιρέσει από ορισμένα κράτη μέλη -ιδίως από τη Γερμανία, της οποίας ο στενότερος εμπορικός εταίρος είναι η Κίνα- τη δυνατότητά της να καθορίζει η ίδια τη στρατηγική οικονομικής ασφάλειας.

«Νομίζω ότι μια βραχυπρόθεσμη τακτική πολιτική άποψη πιθανώς κέρδισε στο τέλος της ημέρας», δήλωσε.

Το νέο σχέδιο της ΕΕ έρχεται σε μια εποχή αυξανόμενου οικονομικού κατακερματισμού. Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός την περασμένη εβδομάδα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ τόνισε επανειλημμένα ότι οι χώρες -ιδίως εκείνες της ΕΕ- δίνουν τώρα έμφαση στην «ασφάλεια» έναντι της «αποτελεσματικότητας» στις σχέσεις τους με άλλα έθνη.

Οι παρατηρήσεις της εκφράστηκαν με παρόμοιο τρόπο και την Τετάρτη από τον εκτελεστικό αντιπρόεδρο της Επιτροπής Ντομπρόβσκις.

«Τα τελευταία χρόνια μας έδωσαν μερικά σκληρά μαθήματα σχετικά με τους κινδύνους της υπερβολικής εξάρτησης», δήλωσε, αναφερόμενος στους κλυδωνισμούς της εφοδιαστικής αλυσίδας κατά τη διάρκεια της πανδημίας αλλά και την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. «Για να διατηρήσουμε το άνοιγμα της ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτούς τους κινδύνους».

Πηγή: Εuractiv.gr

Share on Facebook

Tweet