Γράφει ο  Απόστολος Τσιμογιάννης*

Τη Δευτέρα 26 Σεπτεμβρίου, τα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν σημαντική απώλεια πίεσης στον αγωγό Nord Stream Two. To Γεωλογικό Ινστιτούτο της Δανίας και της Γροιλανδίας, ανέφεραν ότι τα σήματα δεν ήταν παρόμοια με τα σήματα των σεισμών. Αντίθετα, έμοιαζαν με τα σήματα που καταγράφονται συνήθως από εκρήξεις .

Σε σχετική ανάλυση του « Eurasia Daily Monitor»( Russian Sabotage in the Baltic?), διαβάζουμε ενδιαφέρουσες πληροφορίες, που δημιουργούν προβληματισμό.

Την Τετάρτη, 28 Σεπτεμβρίου, αέριο από τους κατεστραμμένους σωλήνες εξερράγη από τον αγωγό βάθους 80 μέτρων και εξαπλώθηκε σε διάμετρο ενός χιλιομέτρου στη Βαλτική Θάλασσα, θέτοντας σε κίνδυνο και τους δύο αγωγούς, παρότι η Ρωσία δεν διοχέτευε καθόλου αέριο μέσω κανενός αγωγού.

Στις 29 Σεπτεμβρίου, η Σουηδική ακτοφυλακή ανακάλυψε μια τέταρτη διαρροή. Συνολικά, δύο διαρροές εντοπίστηκαν στην ΑΟΖ της Σουηδίας , ενώ οι άλλες δύο στην ΑΟΖ της Δανίας. Σύμφωνα με Βρετανικές αμυντικές πηγές: «Οι πράξεις δολιοφθοράς εναντίον αγωγών φυσικού αερίου στη Βαλτική Θάλασσα πιστεύεται ότι ήταν σκόπιμες επιθέσεις με χρήση υποβρύχιων εκρηκτικών μηχανισμών που πυροδοτήθηκαν εξ αποστάσεως».

Σύμφωνα με Δανό αξιωματικό πληροφοριών, ρωσικά υποβρύχια εντοπίστηκαν επίσης κοντά σε αυτές τις περιοχές στα τέλη Σεπτεμβρίου 2022. Ωστόσο, παραδέχτηκε: «Τα βλέπουμε κάθε εβδομάδα. Η ρωσική δραστηριότητα στη Βαλτική Θάλασσα έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Ελέγχουν την ετοιμότητά μας αρκετά συχνά—τόσο στη θάλασσα όσο και στον αέρα». Ακόμα κι έτσι, η παρατήρηση εγείρει επιπλέον υποψίες.

Έχει πράγματι η Ρωσία τις δυνατότητες να πραγματοποιήσει μια τέτοια επιχείρηση; Το Κρεμλίνο προετοιμάζεται για τέτοιες δραστηριότητες τουλάχιστον τα τελευταία 50 χρόνια. Οποιεσδήποτε πιθανές ρωσικές επιχειρήσεις πληροφοριών ή δολιοφθοράς στην περιοχή της Βαλτικής καλύπτονται υπό το πρόσχημα των τακτικών δραστηριοτήτων επισκευής και συντήρησης για τους αγωγούς Nord Stream. Για μια δράση αυτού του είδους, θα συμμετείχαν ρωσικές ναυτικές ειδικές δυνάμεις από τον Στόλο της Βαλτικής και υδροναύτες (Deep-sea spetsnaz), από τη Ρωσική Κεντρική Διεύθυνση Έρευνας Βαθέων Θαλασσών (GUGI). Η διαχείριση των δραστηριοτήτων τους γίνεται απευθείας από τη Μόσχα.

Κατά τη διάρκεια του τελευταίου σταδίου των εργασιών στο Nord Stream Two (Απρ-Αυγ 2021) ,μέλη της κοινής ομάδας ειδικού σκοπού, εντοπίστηκαν σε πολιτικά σκάφη που ανήκουν στις Ρωσικές Υπηρεσίες Θαλάσσιας.

Η GUGI είναι μια από τις πιο διαβαθμισμένες ρωσικές στρατιωτικές μονάδες που σχεδιάζει και εκτελεί, κυρίως, ειδικές υποβρύχιες επιχειρήσεις. Οι «υδροναύτες» της GUGI ασχολούνται με αναγνωριστικές δραστηριότητες, ακούν καλώδια επικοινωνίας, εγκαθιστούν εξοπλισμό και συλλέγουν συντρίμμια πλοίων, αεροπλάνων και δορυφόρων, για να λάβουν πληροφορίες σχετικά με το πιθανό επίπεδο τεχνολογικής ανάπτυξης μεταξύ των αντιπάλων. Ασχολούνται επίσης με τον σχεδιασμό και την προκαταρκτική προετοιμασία δολιοφθορών μεγάλης κλίμακας στις διατλαντικές γραμμές επικοινωνίας οπτικών ινών μεταξύ Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής .

Το 2021, έλαβε χώρα μια ύποπτη υποβρύχια επιχείρηση στις ΑΟΖ Δανίας και Γερμανίας, κοντά στις γραμμές επικοινωνίας οπτικών ινών Baltica (που συνδέει Πολωνία, Σουηδία και Δανία) και Δανία-Πολωνία (που συνδέει την Πολωνία με το νησί Bornholm), πλησίον του Nord Stream 2.

Την εποχή εκείνη, το σύγχρονο ρυμουλκό διάσωσης Bakhtemir, μαζί με μια ομάδα δυτών, κινητό καταδυτικό σταθμό ταχείας ανάπτυξης και τηλεκατευθυνόμενο υποβρύχιο MSS-3000 πραγματοποίησαν, για αρκετές εβδομάδες, πολυάριθμες υποβρύχιες δραστηριότητες στην περιοχή. Είναι σημαντικό ότι το ρυμουλκό είναι εξοπλισμένο με χειριστές, κόφτες καλωδίων και μαχαίρια, μέσα που θα χρειαζόταν για να πραγματοποιηθούν επιχειρήσεις δολιοφθοράς στον βυθό της ρηχής Βαλτικής .

Το αποτέλεσμα εκείνης της επιχείρησης είναι άγνωστο, αλλά οι συνέπειες μιας παρόμοιας επιχείρησης στη σημερινή εποχή, θα είχε ιδιαίτερη σημασία, δεδομένων των τρεχουσών γεωπολιτικών συνθηκών.

Τον Απρίλιο του 2021, απενεργοποιήθηκαν οι αισθητήρες πυθμένα του Ωκεάνιου Παρατηρητηρίου Lofoten-Vesteralen , που βρίσκεται στη νορβηγική ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα. Εκτός από τη συλλογή επιστημονικών δεδομένων, το παρατηρητήριο χρησιμοποιούταν για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με διερχόμενα υποβρύχια και άλλα υποβρύχια αντικείμενα. Σύμφωνα με τις αναφορές , περισσότερα από 2,5 μίλια καλωδίων οπτικών και ηλεκτρικών ινών κόπηκαν, αφαιρέθηκαν και εξαφανίστηκαν, παρά το βάρος των περίπου 9,5 τόνων.

Μια άλλη παρόμοια περίπτωση έλαβε χώρα στις 7 Ιανουαρίου 2022. Ένα υποθαλάσσιο καλώδιο οπτικών ινών που βρίσκεται μεταξύ της ηπειρωτικής Νορβηγίας και του αρχιπελάγους Svalbard, μια καθορισμένη αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη, στον Αρκτικό Ωκεανό, τέθηκε εκτός σύνδεσης. Η στρατιωτική αξία του καλωδίου, και επιπλέον αυτή του δορυφορικού σταθμού της περιοχής, δείχνουν πιθανά κίνητρα για μια αποστολή κατασκοπείας ή δολιοφθοράς. Επιπλέον, τα καλώδια βρίσκονται κατά μήκος μιας ζωτικής διόδου προς τον Ατλαντικό, για τα ρωσικά ναυτικά σκάφη και υποβρύχια.

Όλα τα προαναφερθέντα κινούν τις υποψίες για τις προκληθείσες δολιοφθορές. Η Ρωσία εκμεταλλεύεται μια στιγμή κατά την οποία το υποβρύχιο περιβάλλον παραμένει αρκετά ανοιχτό για δράση από οποιοδήποτε σκάφος επιφανείας ή υποβρύχιο, ενώ είναι δύσκολο να προσδιοριστεί η πραγματική έκταση τέτοιων ενεργειών.

Ωστόσο αναφύονται προβληματισμοί , καθώς δεν είναι μόνο οι Ρώσσοι ικανοί για κάτι τέτοιο. Γιατί να βλάψουν μια τέτοια υποδομή, που κατασκεύασαν με έξοδά τους, ένα περιουσιακό στοιχείο που τους έδινε τεράστια γεωπολιτικά πλεονεκτήματα έναντι των Αμερικανών, εκτός από έσοδα;

Επίσης, δεδομένης της κρίσιμης εξάρτησης των Ευρωπαίων, ιδιαίτερα των Γερμανών, από το ρωσικό αέριο, αυτοί οι αγωγοί αποδυναμώνουν την ευρωπαϊκή αποφασιστικότητα να πολεμήσει ενάντια στη Μόσχα για μεγάλο χρονικό διάστημα υπό την πίεση των ΗΠΑ.

Εκτιμάται δηλαδή, ότι σε βάθος χρόνου, θα επιδιωκόταν η επαναχρησιμοποίησή τους, συνεπώς οι Ευρωπαίοι, που έχουν υποστεί μεγάλη οικονομική και κοινωνική ζημιά, θα ήταν ευκολότερο να αμβλύνουν τη στάση τους , επιδιώκοντας κάποια βιώσιμη λύση.

Η Γερμανία, αλλά και η Σουηδία λένε ότι γνωρίζουν, πλήν όμως είναι θέμα εθνικής ασφαλείας και δεν θα αποκαλύψουν στοιχεία. Ένα προφανές σαμποτάζ, που ο προφανής ύποπτος, ίσως και να μην είναι ο ένοχος.

*Ο Απόστολος Τσιμογιάννης είναι Υποστράτηγος (ε.α), με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.

Photo: anixneuseis.gr