ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΓΚΑΛΙΜΠΑΦ: Ο ΠΑΝΙΣΧΥΡΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΙΡΑΝΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΗΣ ΙΡΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ

Γράφει ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος*

Πρόλογος
Ο Μοχαμέντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ αποτελεί σήμερα το πλέον προβεβλημένο πρόσωπο στην ιρανική πολιτική σκηνή. Έχοντας διατελέσει δήμαρχος της Τεχεράνης και για πολλά χρόνια πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου έχει κερδίσει την αποδοχή του πολιτικού κόσμου στη χώρα του. Σήμερα είναι επικεφαλής της ειδικής ομάδας του Ιράν στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, για το τέλος του πολέμου.
Ποιός όμως είναι ο Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ;

Τα πρώτα χρόνια

Ο Μοχάμεντ Γκαλιμπάφγ γεννήθηκε τον Αύγουστο του 1961 στην Ιρανική πόλη Τορκάμπα του Βορειανατολικού Ιράν. Η οικογένεια του ήταν βαθιά θρησκευόμενη.

Η στρατιωτική του καριέρα

Το 1982, κι ενώ ο πόλεμος Ιράκ –Ιράν ήταν σε πλήρη εξέλιξη, ο νεαρός τότε Γκαλιμπάφ εντάχθηκε στην επίλεκτη δύναμη Basij των Φρουρών της Επανάστασης . Πολέμησε στο ιρανικό Κουρδιστάν και προκάλεσε σφοδρές απώλειες στις εχθρικές δυνάμεις. Χάρις στον ηρωισμό που επέδειξε στο πεδίο της μάχης γρήγορα ανέλαβε την διοίκηση της 5 ης ιρανικής μεραρχίας. Αμέσως μετά το τέλος του πολέμου μεταξύ Ιράκ –Ιράν σπούδασε πολιτικές επιστήμες, παίρνοντας μάλιστα και διδακτορικό.

Η αρχηγία της αστυνομίας της Τεχεράνης

Το 1999 ο φοιτητικός κόσμος του Ιράν ξεσηκώθηκε κατά του θεοκρατικού καθεστώτος του Αλί Χαμενεί και της κυβέρνησης. Οι πιο δυναμικές διαδηλώσεις διεξήχθηκαν στην πρωτεύουσα, Τεχεράνη. Ο Χαμενεί, βλέποντας ότι η κυβέρνησή του βρισκόταν σε κίνδυνο , ανέθεσε την αρχηγία των αστυνομικών δυνάμεων της πρωτεύουσας στον Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δίνοντάς του σαφή εντολή: Nα καταστείλει με κάθε τρόπο τις διαδηλώσεις, πράγμα το οποίο και έπραξε, κερδίζοντας έτσι τον σεβασμό του καθεστώτος. Όταν μάλιστα και ο ίδιος συμμετείχε σε ξυλοδαρμούς φοιτητών…

Το 2003 είχαμε νέες διαδηλώσεις κατά του καθεστώτος με τον Γκαλιμπάφ να πρωταγωνιστεί για ακόμα μια φορά στην καταστολή τους. Ο αγώνας του ιρανικού φοιτητικού κινήματος διήρκησε περίπου μια εβδομάδα με τις ιρανικές αρχές να συλλαμβάνουν πάνω από 100 φοιτητές. Η κυβέρνηση κατηγόρησε τις ΗΠΑ για ενορχήστρωση των επεισοδίων.

Η θητεία του ως δήμαρχος Τεχεράνης

Το 2005 έγινε δήμαρχος της Τεχεράνης έχοντας την πλήρη στήριξη του Αλί Χαμενεί. Άνθρωποι που τον γνώριζαν τον περιέγραφαν ως ένα χαρισματικό άτομο, με μεγάλες πολιτικές φιλοδοξίες . Ένα άτομο που διαθέτει ικανότητες, υπομονή και γνωστοποιεί τις προθέσεις του μόνο όταν κρίνει ότι είναι η κατάλληλη στιγμή. Κατά την διάρκεια της θητείας του ήρθε πολλές φορές σε αντιπαράθεση με τον τότε πρόεδρο Αχμαντινετζάντ, κυρίως για θέματα εξωτερικής πολιτικής. Ο Γκαλιμπάφ θεωρούνταν εκείνη την περίοδο ως άκρως μετριοπαθής πολιτικός, αν και άνθρωπος των Φρουρών της Επανάστασης! Ως δήμαρχος της Τεχεράνης επιθυμούσε ανοίγματα προς την Δύση, κυρίως στον οικονομικό τομέα.

Κατά την διάρκεια της θητείας του ως δήμαρχος της ιρανικής πρωτεύουσας έκανε μεγάλο αριθμό έργων υποδομής. Εκ των κορυφαίων έργων θεωρείται η επέκταση του μετρό της Τεχεράνης. Επίσης, προχώρησε στην δημιουργία μεγάλου αριθμού χώρων πρασίνου στην ιρανική πρωτεύουσα. To 2013 όμως υπέστη συντριπτική ήττα, καθώς ο αντίπαλός του Ροχάνι εκλέχτηκε με 50,6% έναντι μόλις 16% που έλαβε ο Γκαλιμπάφ.

Η θητεία του ως πρόεδρος της Βουλής

Στις 29 Απριλίου 2017, ως πρόεδρος της Βουλής, έθεσε υποψηφιότητα για την προεδρεία της χώρας. Μάλιστα στο ντιμπέιτ με τον Χασάν Ροχανί, ο Μοχαμέντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ κατηγόρησε τον τότε ιρανό πρόεδρο ότι η οικονομική πολιτική του ευνοεί τους πλούσιους ενώ , όπως υποστήριξε, η χώρα μαστίζεται από ποικίλα κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα. Στις δημόσιες τοποθετήσεις του ο Γκαλιμπάφ υποσχέθηκε ότι θα προχωρήσει άμεσα στην δημιουργία 5 εκατομμυρίων θέσεων εργασίας. Παράλληλα έριξε βάρος στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα.

Τελικά, στις 15 Μαΐου 2017 αποσύρθηκε από την προεκλογική εκστρατεία , και ανακοίνωσε την στήριξη του προς το πρόσωπο του Κληρικού Ιμπραήμ Ραισί. Το 2024 ήταν υποψήφιος πρόεδρος του Ιράν χωρίς όμως να καταφέρει να περάσει στο δεύτερο γύρο, χάνοντας από τον Μασούντ Πεζεσκιάν και τον Σαίντ Τζαλίλι.

Τον Ιανουαρίου 2026 στο Ιράν λαμβάνουν χώρα μεγάλες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Ο Γκαλιμπάφ
χαρακτήρισε τους διαδηλωτές ‘’τρομοκράτες’’, υποκινούμενους από τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του
Ισραήλ .

Ο πόλεμος με ΗΠΑ και Ισραήλ

Στις 28 Φεβρουαρίου 2026 συμβαίνει μια τομή στην ιστορία της Μέσης Ανατολής , καθώς ΗΠΑ και Ισραήλ επιτίθενται στο Ιράν και σκοτώνουν (μεταξύ άλλων) με στοχευμένες αεροπορικές επιδρομές τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη της χώρας Αλί Χαμενέι, καθώς και μεγάλο αριθμό στρατιωτικών αξιωματούχων. Στις 17 Μαρτίου 2026 το Ισραήλ εξοντώνει τον Αλί Λαριτζανί, ο οποίος θεωρούνταν από την Ιερουσαλήμ και την Ουάσιγκτον ως αρχηγός του ιρανικού κράτους. Με το θάνατο του Λαριτζανί ο Γκαλιμπάφ αποκτούσε περισσότερες αρμοδιότητες μιας και ήταν ο μόνος εν ζωή υψηλόβαθμος αξιωματικός του καθεστώτος .

Λίγες μέρες μετά, ο πρόεδρος του Ιράν Μοχάμεντ Γκαλιμπάφ προειδοποίησε ότι το Ιράν θα αμυνθεί μέχρι τέλους σε περίπτωση αμερικανικής απόβασης στο λιμάνι Χάργκ. Στις 29 Μαρτίου δήλωσε ότι η πολεμική σύρραξη με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ έχει μπει σε εξαιρετικά κρίσιμη καμπή, με το λαό του Ιράν να είναι αποφασισμένος να πολεμήσει μέχρι τέλους. Στις 9 Απριλίου 2026 ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου έστειλε σαφές μήνυμα ότι το Ιράν δε θα υπογράψει καμία συμφωνία αν δεν
αποσυρθούν οι ισραηλινές δυνάμεις από τον Λίβανο.

Η διαμάχη του με την ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης

Με την κατάπαυση το πυρός ξεκίνησε μια νέα διαμάχη στο εσωτερικό του Ιράν, μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών. Οι στρατιωτικοί, με επικεφαλής τον στρατηγό Αχμάντ Βαγιντί , επιθυμούσαν την συνέχιση του αγώνα μέχρι τέλους. Από την άλλη, ο Γκαλιμπάφ , με την αποφασιστικότητα να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ, ήθελε να στείλει το μήνυμα (τόσο στο εσωτερικό του Ιράν όσο κυρίως στο εξωτερικό) ότι αυτοί που ασκούν πραγματική εξουσία είναι οι πολιτικοί.

Οι συναντήσεις με τον Στρατάρχη Μουνίρ

Στις 16 Απριλίου 2026 ο Γκαλιμπάφ είχε την πρώτη του επαφή με τον στρατάρχη Μουνίρ, στον οποίο μετέφερε τις ιρανικές θέσεις για το τέλος του πολέμου. Στις 23 Μάιου 2026 ο Γκαλιμπάφ συναντήθηκε με τον αρχηγό του Πακιστανικού στρατού, Στρατάρχη Ασίφ Μουνίρ. Ο Μουνίρ κάνει ότι είναι δυνατόν για να λήξει ο πόλεμος, συζητώντας τόσο με τις ΗΠΑ
όσο και το Ιράν.

Το μνημόνιο “κοινής κατανόησης” με τις ΗΠΑ

Στις 17 Ιουνίου 2026 και μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις , ΗΠΑ και Ιράν κατέληξαν στην υπογραφή ενός μνημονίου «κοινής κατανόησης», συνολικά 17 σημείων. Τα σημαντικότερα σημεία του κειμένου είναι τα ακόλουθα :
 Σεβασμός της εδαφικής ακεραιότητας των δυο χωρών
 Άμεση κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα του πολέμου, συμπεριλαμβανομένου και του
Λιβάνου
 Ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ θα τερματιζόταν σε βάθος 30 ημερών
 Οι ΗΠΑ θα αναλάβουν με τις χώρες του κόλπου την ανοικοδόμηση του Ιράν.
 Το Ιράν δεσμευόταν ότι δεν θα αναπτύξει πυρηνικό όπλο, ενώ δεν αποσαφηνιζόταν το τι θα
γίνει με το ουράνιο και τους βαλλιστικούς πυραύλους.
 Οι ΗΠΑ και οι χώρες του κόλπου θα διέθεταν 300 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση του Ιράν. Ο Γκαλιμπάφ αμέσως μετά την υπογραφή μνημονίου διαβεβαίωσε τον ιρανικό λαό ότι η Τεχεράνη έχει ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές που δε θα επιτρέψει σε καμία περίπτωση να θιγούν.

Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται , με το μέτωπο του Λιβάνου να αποτελεί το κύριο εμπόδιο, καθώς το Ισραήλ δεν είναι διατεθειμένο να αποσυρθεί από την την περιοχή αν δεν αφοπλιστεί η Χεζμπολάχ. Συμπεράσματα: Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο Γκαλιμπάφ είναι ο άνθρωπος με τον οποίο η Δύση θέλει να διαπραγματευτεί. Πρόκειται για ένα ρεαλιστή πολιτικό που κατανοεί ότι η επιτυχία δεν κρύβεται μόνο στην ισχύ, αλλά και στην ικανότητα του να διαπραγματεύεσαι. Το μνημόνιο που διαπραγματεύτηκε και υπέγραψε έχει πολλά θετικά , αλλά και σημαντικά αρνητικά. Στα θετικά μπορώ να συμπεριλάβω την διάσωση του καθεστώτος και την υπόσχεση των ΗΠΑ για παροχή 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Στα αρνητικά έχουμε το μέτωπο του Λιβάνου όπου για πρώτη φορά το Ιράν έρχεται σε σύγκρουση με την Χεζμπολάχ. Στο μνημόνιο που υπογράφηκε, ο Γκαλιμπάφ αποδέχεται μεν την κατάπαυση του πυρός στο Λίβανο, όχι όμως και την αποχώρηση του Ισραήλ από την λιβανέζικη επικράτεια. Η Χεζμπολάχ έχει τονίσει επανειλημμένα ότι δεν πρόκειται να εφαρμόσει κανένα σκέλος του μνημονίου ΗΠΑ Ιράν σε περίπτωση που δεν υπάρξει οριστική ισραηλινή αποχώρηση από το Λίβανο. Ο Γκαλιμπάφ φαίνεται να συνειδητοποιεί ότι στην παρούσα φάση οι απαιτήσεις της Χεζμπολάχ είναι αδύνατον να γίνουν αποδεκτές από το Ισραήλ. Έτσι προσπαθεί να δείξει μια ευελιξία ώστε να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον.

Επίσης πρέπει να τονιστεί ότι στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ το Ιράν δεν έκανε την παραμικρή αναφορά στην Παλαιστίνη και το μέτωπο της Γάζας, αποδεχόμενο εμμέσως πλην σαφώς την κυριαρχία του Ισραήλ στην περιοχή.

Βεβαίως, ο Γκαλιμπάφ θα χρειαστεί να κρατήσει ισορροπία και με τους φρουρούς της επανάστασης , καθώς δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το Ιράν είναι μια στρατοκρατούμενη δημοκρατία. Ως εκ τούτου, οι φρουροί της επανάστασης έχουν ισχυρή επιρροή στο εσωτερικό της χώρας. Ένα άλλο κομμάτι που ενδεχομένως θα φέρει σε σύγκρουση τον Γκαλιμπάφ με τους φρουρούς της επανάστασης είναι το κεφάλαιο της ανοικοδόμησης. Ιράν και ΗΠΑ έχουν συμφωνήσει για την παροχή στην Τεχεράνη χρηματικού ποσού ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το ζητούμενο που υπάρχει εδώ , είναι ότι θεωρείται σχεδόν δεδομένο πως θα υπάρξουν στο άμεσο μέλλον αμερικανικές επενδύσεις στο Ιράν, κάτι που θεωρείται βέβαιο ότι θα προκαλέσει την οργή των φρουρών της επανάστασης. Με βάση αυτά γίνεται σαφές ότι ο Γκαλιμπάφ έχει να διαχειριστεί μια εξαιρετικά περιπλοκή κατάσταση και να υπογράψει μια συμφωνία που θα προκαλέσει τριγμούς στο εσωτερικό του καθεστώτος.

https://web.archive.org/web/20071217035835/http://www.qalibaf.ir/main/index.php?Page=staticpage
&UID=2631
https://responsiblestatecraft.org/mohammad-bagher-ghalibaf/
http://www.citymayors.com/mayors/tehran-mayor.html
https://iranhumanrights.org/2013/05/ghalibaf_tape/
https://www.bbc.com/persian/iran/story/2005/05/050530_a_mv_qalibaf
https://www.dw.com/en/an-iranian-to-negotiate-with-who-is-mohammad-qalibaf/a-76530987
https://www.thedailystar.net/opinion/bystander/will-hassan-rouhani-get-second-term-1405645

https://web.archive.org/web/20081201161438/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1
832327,00.html
https://english.shabtabnews.com/2020/05/28/who-is-qalibaf-irans-new-parliament-speaker/
https://www.arabnews.com/node/1091876/middle-east
https://www.unitedagainstnucleariran.com/mohammad-bagher-ghalibaf-speaker-of-irans-parliament
https://www.unitedagainstnucleariran.com/sites/default/files/UANI_Profile_Ghalibaf_Update_JR_KA_J
MB_JR.pdf
https://edition.cnn.com/2003/WORLD/meast/06/16/iran.us.protests/
https://www.gisreportsonline.com/r/revolutionary-guards-iran/
https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-890225
https://www.iranintl.com/en/202603250403
https://theconversation.com/this-is-the-playbook-the-iranian-regime-uses-to-crack-down-on-protests-
but-will-it-work-this-time-273215
https://www.iranintl.com/en/202604096755
https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-special-report-april-20-2026/
https://www.bbc.com/news/articles/cy66y5xgjqgo
https://foreignpolicy.com/2026/06/17/trump-us-iran-memorandum-of-understanding-mou-deal-read-
full-text/
https://www.tehrantimes.com/news/413460/Tehran-mayor-Ghalibaf-withdraws-candidacy-in-Iran-s-
presidential
https://eaworldview.com/2017/04/iran-daily-presidential-campaigning-begins/
https://www.kurdistan24.net/en/story/920878
https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/05/23/pakistan-army-chief-held-talks-with-iran-s-
foreign-minister-in-tehran-state-media-says
https://iranwire.com/en/news/151300-pakistani-army-chief-meets-ghalibaf-in-tehran/