Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος*

«Κατανοούμε τις ανησυχίες της Τουρκίας για την ασφάλεια στη βόρεια Συρία», είπε  χθες ο Ρώσος υπεξ  Σεργκέι Λαβρόφ μαζί με τον Τούρκο ομόλογό του, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, στη κοινή συνέντευξη τύπου,  με το τέλος της  διήμερης επίσκεψής του στην Άγκυρα, κατηγορώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι «τροφοδοτούν» παράνομες δυνάμεις στη  βόρεια Συρία, αναφερόμενος στην Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG)- οι οποίες είναι ως επί το πλείστο  Κουρδικές στη σύνθεσή τους- και τις οποίες η ΄Άγκυρα  θεωρεί προέκταση του παράνομου Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK).

Ο Λαβρόφ υπογράμμισε επίσης την ανάγκη να διατηρηθούν βιώσιμες  οι συνομιλίες της Αστάνα, οι οποίες ξεκίνησαν το 2017 από την Τουρκία, το Ιράν και τη Ρωσία για να φέρουν  πιο κοντά τις εμπόλεμες πλευρές στη Συρία , ώστε να βρεθεί  μια πολιτική λύση στον δεκαετή  εμφύλιο πόλεμο.  Πληροφορίες φέρουν  ότι ο  επόμενος γύρος συνομιλιών θα διεξαχθεί στις 17 Ιουνίου στο Νουρ-Σουλτάν, την πρωτεύουσα του Καζακστάν.Αν και οι πόλεμοι σε  Ουκρανία και  Συρία ήταν στην κορυφή της ατζέντας της επίσκεψης, οι δύο υπουργοί δήλωσαν ότι πραγματοποίησαν “μια βόλτα  στον ορίζοντα”η οποία  πάντως χαρακτηρίζονταν  από τις διαφορετικές  τους θέσεις  για τη Λιβύη, το Αφγανιστάν, τις επαφές  Τουρκίας-Αρμενίας  ως και τη κατάσταση  Μέση Ανατολή.

 Η επίσκεψη του Ρώσου υπουργού εξωτερικών έλαβε χώρα  εν μέσω επαναλαμβανόμενων δηλώσεων Τούρκων αξιωματούχων —από τον Ερντογάν και άλλους αξιωματούχους — ότι  η Άγκυρα σχεδιάζει να εξαπολύσει  την τέταρτη σε σειρά  διασυνοριακή εισβολή  στη βόρεια Συρία. Ο Ερντογάν είπε ότι οι κύριοι στόχοι της νέας επιχείρησης θα είναι οι περιοχές  του Τελ Ριφάατ και η Μανμπίτζ, δύο πόλεις που βρίσκονται  υπό τον έλεγχο των YPG. Αν και ο Ερντογάν λέει επανειλημμένα ότι η Τουρκία δεν χρειάζεται «την άδεια κανενός» για την όποια επιχείρηση, πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι η Άγκυρα χρειάζεται την “έγκριση” της Μόσχας για να συνεχίσει την  εκτεταμένη  στρατιωτική παρουσία της στη βόρεια Συρία, παρά το ότι υποστηρίζουν   δύο αντίθετες πλευρές  στον αιματηρό  εμφύλιο πόλεμο της Συρίας. Παρά τις διαφορές μεταξύ των χωρών τους σχετικά με τις θέσεις  για τη Συρία και την Ουκρανία, ο Τσαβούσογλου και ο Λαβρόφ  τόνισαν ότι θα συνέχισουν την προσπάθειές τους  μέσω διαλόγου.

 Η αναφορά του Λαβρόφ  στις συνομιλίες της Αστάνα σημαίνει επίσης την πρόθεση της Μόσχας να διατηρήσει τον διάλογο για το Συριακό ζήτημα και επίσης να εμπλέξει το Ιράν. Γνωστοί Τούρκοι αναλυτές  ερμηνεύουν τα λόγια του Λαβρόφ για «κατανόηση των ανησυχιών της Τουρκίας σε θέματα διασυνοριακής ασφάλειας» ως «σιωπηρή έγκριση» της Μόσχας για μια  νέα  και περιορισμένη Τουρκική επιχείρηση.

Επίσης  η αναφορά στις συνομιλίες της Αστάνα σε δύο εβδομάδες  από τώρα ερμηνεύτηκε ως σήμα «αναμονής» προς την Τουρκία πριν εισβάλει εκ νέου , και τα λόγια του  Λαβρόφ δείχνουν “πράσινο φως” για μια περιορισμένη  στρατιωτική επιχείρηση. Αλλά επίσης επιδιώκει  να εμπλέξει τους Ιρανούς, όπως δείχνει η αναφορά του σε έναν νέο γύρο συνομιλιών στην Αστάνα, ενώ φαίνεται παράλληλα  να πιέζει την Τουρκία να συνομιλήσει με τη Δαμασκό για  θέματα ασφάλειας.Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu της Τουρκίας ανέφερε ότι δυνάμεις που υποστηρίζονται από το Ιράν προσπάθησαν να αναπτύξουν πυραύλους Grad στην περιοχή στις 30 Μαΐου, αλλά  τους σταμάτησαν οι  Ρωσικές δυνάμεις που σταθμεύουν 3 χιλιόμετρα (δυτικά του Τελ Ριφάατ, για να διευκολύνουν επικείμενες Τουρκικές κινήσεις.

 Ο Λαβρόφ ήρθε στην Άγκυρα συνοδευόμενος από μεγάλη στρατιωτική  και υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία. Μια ημέρα πριν από τις συνομιλίες Λαβρόφ-Ταβούσογλου, οι υπουργοί άμυνας Τουρκίας και Ρωσίας είχαν τηλεφωνική επικοινωνία  κατά την οποία ο Τούρκος Χουλουσί Ακάρ είπε στον Ρώσο ομόλογό του, Σεργκέι Σοιγκού,(ο οποίος ομιλεί Τουρκικά)  ότι θα δοθεί η «αναγκαία απάντηση» σε ενέργειες που στοχεύουν στη διατάραξη της σταθερότητας που έχει επιτευχθεί στο η περιοχή. Ο  Τσαβούσογλου τόνισε την «κλιμακούμενη απειλή για την ασφάλεια» από τη βόρεια Συρία, λέγοντας ότι  η Άγκυρα πρέπει να δράσει επειδή η Ουάσιγκτον και η Μόσχα απέτυχαν να εκπληρώσουν τις υποσχέσεις τους στο  να απωθήσουν τους άνδρες της  YPG 30 χιλιόμετρα  από τα σύνορα βάσει της  συμφωνίας του 2019.

 Ο δεύτερος πυλώνας των συνομιλιών ήταν η Ουκρανία και η δυνατότητα δημιουργίας θαλάσσιου διαδρόμου για να φέρει  από την Ουκρανία σιτηρά στις παγκόσμιες αγορές. Τόσο ο Λαβρόφ όσο και ο Τσαβούσογλου εξέφρασαν την υποστήριξή τους για τη δημιουργία ενός τέτοιου θαλάσσιου  διαδρόμου, με  τον Λαβρόφ να υποστηρίζει  ότι “η μπάλα είναι  στο γήπεδο της Ουκρανίας”. Υποσχέθηκε ότι η Ρωσία δεν θα «καταχραστεί» το  τοπικό ναυτικό της πλεονέκτημα αν  τα λιμάνια της Ουκρανίας αποναρκοθετηθούν  , ενώ  «θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσει ότι τα πλοία μπορούν να περάσουν  ελεύθερα από εκεί».

 Ωστόσο, ο Ρώσος υπουργός  προκλητικά αρνήθηκε ότι η παγκόσμια επισιτιστική κρίση προκλήθηκε από τον Ρωσο-Ουκρανικό πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι το μερίδιο των Ουκρανικών εξαγωγών σιτηρών στην παγκόσμια αγορά ήταν περίπου το 1% του συνόλου και επομένως είναι πολύ μικρό για να είναι σημαντικό(!) , προσθέτοντας  ότι «Παρόλα αυτά, η Ρωσία εκτιμά τις προσπάθειες της Τουρκίας να ξεμπλοκάρει την κατάσταση στις εξαγωγές σιτηρών από τα Ουκρανικά  λιμάνια»

Σε μια χειρονομία προς τον Λαβρόφ(που δεν υπάρχει περίπτωση να υλοποιηθεί )  ο Τσαβούσογλου υποστήριξε ότι ένας διάδρομος θα πρέπει να συνοδεύεται από μία χαλάρωση(!) των δυτικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.Έχουν διατυπωθεί διάφορες ιδέες για την εξαγωγή Ουκρανικών σιτηρών στην αγορά, και  το πιο πρόσφατο είναι το σχέδιο του ΟΗΕ, το οποίο περιλαμβάνει έναν μηχανισμό που μπορεί να δημιουργηθεί μεταξύ του ΟΗΕ, της Ουκρανίας, της Ρωσίας και της Τουρκίας είπε ο Τσαβούσογλου, αναφερόμενος στην πρόταση του ΓΓ του ΟΗΕ για τη δημιουργία ενός ασφαλούς διαδρόμου στη Μαύρη Θάλασσα και ότι η Άγκυρα είναι έτοιμη να φιλοξενήσει μία τέτοια διεθνή  διάσκεψη.

Στο μεταξύ λόγω της Τουρκικής πολυεθνικής άσκησης EFES-2022  ο υπουργός άμυνας  Χουλουσί Ακάρ είχε διαδοχικές συναντήσεις με τους υπουργούς άμυνας του Πακιστάν , του Αζερμπαϊτζάν και του Κοσόβου, καθώς και με τους αρχηγούς των Γενικών Επιτελείων πολλών  Αφρικανικών και Ασιατικών κρατών(Αιθιοπία, Κιργιζία, Καζακστάν, Ρουάντα, Καμερούν, Σενεγάλη, Μαλαισία κα), καθώς και με τον πρωθυπουργό της Λιβύης(Τρίπολη) Ντμπέιμπα.Τέλος ο Τσαβούσογλου στα πλαίσια του διμερούς υψηλόβαθμου διαλόγου είχε συνάντηση με τον Ολλανδό ομόλογό του Γουόπκε Χούκστρα.

*O  Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος είναι  Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής

Photo: To Vima.gr

(Το άρθρο εκφράζει αποκλειστικά προσωπικές απόψεις και εκτιμήσεις του συντάκτη)

Share on Facebook

Tweet