Γράφει ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος*
Η Σομαλιλάνδη αποτελεί σήμερα, μαζί με την Ελλάδα και την Κύπρο, έναν από τους στενότερους συμμάχους του Ισραήλ. Με βάση τον ΟΗΕ, η Σομαλιλάνδη αποτελεί τμήμα της επικράτειας της Σομαλίας. Εκτός από τη Σομαλία συνορεύει και με το Τζιμπουντί. Πρωτεύουσα είναι η πόλη Χαργκέισα. Η Σομαλιλάνδη διακήρυξε την ανεξαρτησία της το 1960. Το κράτος αναγνωρίστηκε τότε από 34 άλλα κράτη, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Το Ισραήλ άρχισε να παρακολουθεί την κατάσταση στη Σομαλιλάνδη κατά την περίοδο 1987-1989. Την τριετία αυτή διεξήχθη το ολοκαύτωμα (κατά τους Ισραηλινούς) της «φυλής του Ισαάκ», από τον στρατό της Σομαλίας. Η φυλή του Ισάακ αποτελούσε την πλειονότητα των κατοίκων της Σομαλιλάνδης.
Κατά την Ιερουσαλήμ, η Λαϊκή δημοκρατία της Σομαλίας, με πρόεδρο τον Σιαντ Μπέρυ, προχώρησε εσκεμμένα στον αφανισμό της συγκεκριμένης φυλής. Σκοπός ήταν η γεωγραφική αλλοίωση του πληθυσμού του κρατιδίου. Η Σομαλία επιτέθηκε με όλα τα μέσα που διέθετε, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα της Σομαλιλάνδης.
Σύμφωνα με επίσημες πληροφορίες, τα θύματα της γενοκτονίας της φυλής του Ισαάκ ανέρχονται σε 100.000. Το Ισραήλ έκανε τότε εκτενή αναφορά στη συγκεκριμένη σφαγή, κατά τις συνεδριάσεις του ΟΗΕ. Προχωρώντας περισσότερο, η Ιερουσαλήμ κατηγόρησε τον ΟΗΕ ότι σιωπούσε για τον αφανισμό του λαού της Σομαλιλάνδης για περισσότερα από 34 χρόνια! Ισραήλ και Σομαλιλάνδη μοιράζονται το «Ποτέ ξανά», λόγω της συνεχών διώξεων που υπέστησαν οι δυο λαοί κατά την διάρκεια της ιστορίας τους.
Από την δεκαετία του 2010 μέχρι σήμερα, η γεωστρατηγική θέση της Σομαλιλάνδης αποκτά μεγάλη σημασία: Κατά το διάστημα αυτό, η αφρικανική χώρα ανέπτυξε στενές σχέσεις με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μια από τις σημαντικότερες χώρες του Κόλπου. Τα Εμιράτα θεωρούν την Σομαλιλάνδη εξαιρετικά σημαντική χώρα, κυρίως λόγω του λιμανιού Βερμπέρα. Από εκεί, το Αμπού Ντάμπι βρίσκει κατάλληλη θαλάσσια διέξοδο και προωθεί τα προιόντα του.
Αλλά και το Ισραήλ , μαζί με τα ΗΑΕ, βλέπει την Σομαλιλάνδη ως μια χώρα μέσω της οποίας μπορεί να αυξήσει την επιρροή του στην Αφρικανική ήπειρο. Το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού της Σομαλιλάνδης είναι μετριοπαθείς μουσουλμάνοι, με τους οποίους μπορεί να υπάρξει δίαυλος επικοινωνίας και συνεννόησης, κάνει την συγκεκριμένη περιοχή ιδιαίτερα σημαντική για την Ιερουσαλήμ και τα ΗΑΕ. Να αναφερθεί επίσης ότι από τον Κόλπο του Άντεν περνάει μεγάλος αριθμός εμπορευμάτων προς τις δύο χώρες. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι από τον συγκεκριμένο κόλπο περνά το 12% του παγκόσμιου εμπορίου! Αυτό δίνει την ευκαιρία στο Ισραήλ να αντιμετωπίσει τον «Παναραβισμό»( πρόκειται για Αραβόφωνα κράτη της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής) ο οποίος απειλεί την ύπαρξη του Ισραήλ.
Η Ιερουσαλήμ έριξε ιδιαίτερο βάρος στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, της πειρατείας και στην ανάπτυξη της οικονομίας, ιδίως της αγροτικής. Το Μάρτιο του 2025, ΗΠΑ και Ισραήλ είχαν επαφές με αξιωματούχους των δύο αφρικανικών χωρών (Σομαλία –Σομαλιλάνδη) για το ενδεχόμενο εγκατάστασης παλαιστίνιων προσφύγων στις αφρικανικές αυτές χώρες. Ωστόσο οι συνομιλίες δεν καρποφόρησαν. Στις 8 Σεπτεμβρίου 2025 ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές, βλέποντας την αυξημένη επιρροή των Χούθι στην ερυθρά θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν προώθησαν στο Κογκρέσο νομοσχέδιο με το οποίο ζητούσαν την αναγνώριση του κράτους της Σομαλιλάνδης, κατανοώντας την βαθιά και ειλικρινή φιλία που είχε η αφρικανική χώρα με το Ισραήλ. Παρόλα αυτά, αρκετοί υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκφράζουν έντονες επιφυλάξεις για τις σχέσεις Ισραήλ- Σομαλιλάνδης, καθώς θεωρούν ότι η αφρικανική χώρα γίνεται έτσι μέρος του Μεσανατολικού ζητήματος.
Το Δεκέμβριο του 2025 το Ισραήλ προχώρησε σε μια πρωτοφανή κίνηση που τάραξε τη διεθνή σκηνή: Η Ιερουσαλήμ προχώρησε στην επίσημη αναγνώρισης της ανεξαρτησίας της Σομαλιλάνδης. Τουρκία και Σομαλία, εμφανώς ενοχλημένες, έκαναν λόγο για απαράδεκτη απόφαση.
Η Τουρκία ήδη από το 2015 διαθέτει στην Σομαλία μεγάλη στρατιωτική βάση. Η Άγκυρα αυτά τα 11 χρόνια στρατιωτικής της παρουσίας έχει αναλάβει την αναδιοργάνωση των ενόπλων δυνάμεων της Σομαλίας. Μάλιστα η Σομαλία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της Τουρκίας στην περιοχή της Αφρικής. Χαρακτηριστικό των στενών δεσμών μεταξύ Σομαλίας και Τουρκίας είναι ότι το 1/3 του σομαλικού στρατού εκπαιδεύεται από τις τουρκικές δυνάμεις. Επίσης το διεθνές αεροδρόμιο του Μογκαντίσου είναι υπό τουρκική διοίκηση.
Οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν την αναγνώριση της Σομαλιλάνδης ως απάντηση του Ισραήλ στην αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους από πληθώρα χωρών της διεθνούς κοινότητας. Το Ισραήλ, με την κίνηση αυτή, αποκτούσε ένα πολύτιμο σύμμαχο στον πόλεμο κατά των Χούθι. Η Υεμένη βρίσκεται πολύ κοντά στην Σομαλία –Σομαλιλάνδη συνεπώς η δημιουργία ισραηλινής στρατιωτικής βάσης στη Σομαλίλάνδη θα έδινε άνεση στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις να χτυπήσουν τις θέσεις των Χούθι, χωρίς να περιμένουν να γίνει αυτό από τις ΗΠΑ.
Η αντιπαλότητα των Χούθι με το Ισραήλ ξεκίνησε ουσιαστικά τον Οκτώβριο του 2023. Οι Χούθι, αμέσως μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, ξεκίνησαν επιθέσεις κατά πλοίων που είχαν σαν τελικό τους προορισμό το Ισραήλ.
Το Μάρτιο του 2026 το Ισραήλ ανέπτυξε περισσότερους δίαυλους επικοινωνίας και επαφές με την κυβέρνηση της Σομαλιλάνδης.
Συμπεράσματα : Η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ αυξάνει την παρουσία του στην αφρικανική ήπειρο . Παράλληλα όμως, ανοίγει ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας μετά το μακροχρόνιο μέτωπο της Μέσης Ανατολής. Το Ισραήλ με την κίνηση αυτή ενδεχομένως υποθάλπει την εδαφική ακεραιότητα της Σομαλίας, πιστής συμμάχου της Τουρκίας . Η αναγνώρισή συνεπώς αποτελεί και μία ακόμη επιβεβαίωση ότι Ισραήλ και Τουρκία έχουν σημαντικές διαφορές, οι οποίες πολύ δύσκολα μπορούν να ξεπεραστούν, τουλάχιστον στην παρούσα φάση.
https://www.jpost.com/arab-israeli-conflict/why-israel-should-care-about-somaliland-638872
https://www.israelhayom.co.il/news/geopolitics/article/19550876
https://responsiblestatecraft.org/somaliland-israel-2676088620/
https://macmillan.yale.edu/gsp/somalia-isaaq-genocide
https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/recognizing-somaliland-israels-return-red-sea
https://www.bbc.com/news/articles/c14v4kmg275o
∗ Ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος είναι Δημοσιογράφος και Γεωστρατηγικός Αναλυτής
















Leave a comment