Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΑ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ

Γράφει ο Ιωάννης Φωτόπουλος∗

Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η ταχύτητα της πληροφορίας καθορίζουν τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο, το ζήτημα της συμμετοχής των νέων στα κοινά αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Οι νέοι αποτελούν την πιο δυναμική και δημιουργική ομάδα μιας κοινωνίας, και η ενεργός εμπλοκή τους στη δημόσια ζωή δεν είναι απλώς επιθυμητή, αλλά απολύτως αναγκαία για τη δημοκρατική ανανέωση και την κοινωνική πρόοδο.Παραδοσιακά, η συμμετοχή στα κοινά ταυτιζόταν με τη συμμετοχή σε κόμματα, συνδικαλιστικές οργανώσεις ή συλλόγους. Σήμερα, όμως, οι μορφές δράσης έχουν μεταβληθεί. Οι νέοι στρέφονται σε πιο ευέλικτες, μη θεσμικές μορφές συμμετοχής: διαδικτυακές καμπάνιες, ακτιβισμό μέσω social media, περιβαλλοντικά κινήματα, καινοτόμες πρωτοβουλίες κοινωνικής επιχειρηματικότητας. Αυτή η νέα μορφή συμμετοχής δεν είναι λιγότερο ουσιαστική· αντίθετα, αντικατοπτρίζει τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι αντιλαμβάνονται τη δημοκρατία: ως χώρο ελεύθερης έκφρασης, συλλογικότητας και δημιουργικής δράσης.

Ωστόσο, παρά τις νέες δυνατότητες, η αποστασιοποίηση των νέων από την πολιτική παραμένει έντονη. Η απαξίωση του πολιτικού συστήματος, η αίσθηση ότι η φωνή τους δεν εισακούεται, και η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς λειτουργούν αποτρεπτικά. Το χαμηλό ποσοστό συμμετοχής στις εκλογές ή η απουσία από διαδικασίες λήψης αποφάσεων μαρτυρούν ένα βαθύτερο έλλειμμα εκπροσώπησης και πολιτικής παιδείας. Η ευθύνη, ωστόσο, δεν ανήκει μόνο στους νέους. Το κράτος, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και οι πολιτικοί φορείς οφείλουν να δημιουργήσουν ουσιαστικά κίνητρα συμμετοχής και χώρους όπου οι νέοι θα νιώθουν ότι η άποψή τους έχει βαρύτητα.

Η παιδεία παίζει καθοριστικό ρόλο. Ένα εκπαιδευτικό σύστημα που καλλιεργεί την κριτική σκέψη, τη συλλογικότητα και την υπευθυνότητα μπορεί να διαμορφώσει ενεργούς πολίτες. Παράλληλα, η ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης, η προώθηση του εθελοντισμού και η υποστήριξη νεανικών πρωτοβουλιών μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρες ανάμεσα στη νέα γενιά και τη δημόσια σφαίρα.

Η συμμετοχή των νέων στα κοινά δεν είναι απλώς πολιτική πράξη· είναι πράξη ευθύνης απέναντι στο μέλλον. Η γενιά που μεγάλωσε μέσα σε κρίσεις –οικονομικές, περιβαλλοντικές, κοινωνικές– καλείται να επαναπροσδιορίσει τι σημαίνει συλλογικότητα, δικαιοσύνη και δημοκρατία. Όσο περισσότερο οι νέοι εμπλέκονται, τόσο πιο ζωντανή, ανθεκτική και δίκαιη γίνεται η κοινωνία.

Η εποχή μας χρειάζεται τη φωνή των νέων – όχι μόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά στα σχολεία, στους δήμους, στα πανεπιστήμια, στους δρόμους της δράσης. Γιατί μόνο μέσα από τη συμμετοχή, η ελπίδα μετατρέπεται σε αλλαγή και η δημοκρατία σε πραγματικότητα για όλους.

∗ Ο Ιωάννης Φωτόπουλος είναι Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ, Οικονομολόγος και Δημοσιογράφος, Μέλος του Ελληνικού Τμήματος της Ένωσης Ευρωπαίων Δημοσιογράφων

Το άρθρο εκφράζει προσωπικές απόψεις του συντάκτη