Με τον πόλεμο στην Ουκρανία να εισέρχεται στον τρίτο χρόνο του, την κρίση στη Μέση Ανατολή να διευρύνεται και τον μισό πληθυσμό του πλανήτη να προσέρχεται στις κάλπες φέτος, η ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική παλεύει να διεκδικήσει μια θέση στην κορυφή της ατζέντας του 2024.

Για πρώτη φορά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται μια συνολική στρατηγική για την αμυντική βιομηχανία, καθώς η γηραιά ήπειρος θέλει να είναι προετοιμασμένη για το ενδεχόμενο εξάπλωσης του πολέμου στο μπλοκ. Παράλληλα, το ΝΑΤΟ γιορτάζει φέτος την 75η επέτειό του και επιδιώκει να επεκτείνει τη δυναμική του.

Όμως, με φόντο δώδεκα συνολικά σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις παγκοσμίως με αυτή των Ευρωεκλογών να κρίνεται οι κρισιμότερη  για την πολιτική κατεύθυνση της ΕΕ, οι υπεύθυνοι χάραξης αμυντικής πολιτικής φοβούνται πως θα έρθουν αντιμέτωποι με σοβαρές προκλήσεις.

Αντιστοίχιση φιλοδοξιών

Η κύρια εστίαση της Κομισιόν τους επόμενους μήνες θα είναι η διατήρηση της υποστήριξης της Ουκρανίας μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας, η οποία προκάλεσε κύμα επενδύσεων στην αμυντική βιομηχανία του μπλοκ για παραγωγή και αγορές.

Η ΕΕ μπορεί τώρα να έχει στη διάθεσή της μερικά εργαλεία και χρηματοδοτήσεις για να παρακινήσει την από κοινού μεταξύ των κρατών μελών  προμήθεια και παραγωγή πυρομαχικών, αλλά όλα αυτά λήγουν το 2025, τρία χρόνια νωρίτερα από την κατάρτιση του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ.

Το ζητούμενο τώρα είναι να «γεφυρωθεί το χάσμα» μεταξύ του τέλους της στήριξης της ΕΕ προς τη βιομηχανία και του επόμενου προϋπολογισμού, δήλωσε ο Επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς Τιερί Μπρετόν.

Η Επιτροπή εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο ενός συνολικού σχεδίου με την ονομασία Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Αμυντική Βιομηχανία (EDIS) και το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Επενδύσεων στην Άμυνα, τα οποία και τα δύο αναμένεται να παρουσιαστούν στις 27 Φεβρουαρίου, ως πλαίσιο για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής συνεργασίας για την παραγωγή, την αγορά και την ιδιοκτησία όπλων και για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής αγοράς για την άμυνα.

Μια σειρά από ιδέες διατυπώθηκαν από τα κράτη μέλη της ΕΕ και τους συσχετιζόμενους φορείς, σε ερωτηματολόγια που εστάλησαν από την ΕΕ στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, όπως ανέφερε το Euractiv τον περασμένο μήνα, με σκοπό να τροφοδοτήσουν την εκπόνηση της στρατηγικής.

Πέραν αυτού, ο Μπρετόν δήλωσε ότι βλέπει την ανάγκη για ένα ταμείο 100 δισεκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση της συνολικής αμυντικής συνεργασίας.

Παράλληλα, οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν η αύξηση των εθνικών αμυντικών επενδύσεων θα συνεχιστεί και θα μετατραπεί σε συγκεκριμένες δυνατότητες.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ θα αρχίσουν να επανεξετάζουν την αποτελεσματικότητα της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας (PESCO) και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να δώσει απαντήσεις για την αδιαφάνεια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να αποφασίσουν για το μέλλον του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ειρήνης (ΕΜΕ). Κι αυτό γιατί οι ηγέτες της ΕΕ ανέβαλαν τη συμφωνία για ένα συμπληρρωματικό ταμείο που θα αποζημιώνει τα κράτη που προσέφεραν στην Ουκρανία, καθώς ορισμένες χώρες επιθυμούν να αλλάξουν τις λεπτομέρειες λειτουργίας του εν λόγω ταμείου.

Η Ουκρανία. από την άλλη, έχει επιστήσει την προσοχή της στο ένα εκατομμύριο ευρωπαϊκά πυρομαχικά που η ΕΕ έχει υποσχεθεί και επρόκειτο να φτάσουν σε αυτήν έως τον Μάρτιο. Όμως, σύμφωνα με αξιωματούχους της ΕΕ είναι απίθανο να φτάσουν εγκαίρως. Παράλληλα, τίθεται και το ζήτημα της συνάφειας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (EDA) ως φορέα προμηθειών, αφού η Γερμανία τον απέρριψε ως τέτοιο.

Οι πολίτες που αναμένεται να προσέλθουν στις κάλπες φέτος είναι πιθανό να αναδείξουν άλλα βασικά ζητήματα, όπως η διαχείριση της μετανάστευσης, το κόστος διαβίωσης και η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, και πιθανότατα όχι αυτό του στρατού της ΕΕ.

Μετά το καλοκαίρι, ένα ερώτημα θα είναι αν θα διοριστεί ή όχι ένας ολοκληρωμένος Επίτροπος Άμυνας, ώστε να καθιερωθεί η ΕΕ ως σοβαρός αμυντικός παίκτης.

Το «παλιό» ΝΑΤΟ

Για το ΝΑΤΟ φέτος αναμένεται να είναι μια χρονιά ανανέωσης, με νέο επικεφαλή, αλλά και αβεβαιότητα, λόγω των προεδρικών εκλογών των ΗΠΑ.

Δεν είναι απίθανο, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ και ο μεγαλύτερος επενδυτής στη διατλαντική ασφάλεια να εκλέξει έναν νέο πρόεδρο που αντιτίθεται στο ΝΑΤΟ, κατά τα πρότυπα του πρώην Ρεπουμπλικάνου προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, αν όχι του ιδίου.

Ο Τραμπ υπογράμμισε στην προεκλογική του ατζέντα για το 2024 ότι θέλει να «ολοκληρώσει τη διαδικασία που ξεκινήσαμε υπό την κυβέρνησή μου για την εκ βάθρων επαναξιολόγηση του σκοπού και της αποστολής του ΝΑΤΟ». Υπενθυμίζεται ότι ο ίδιος κατά την τελευταία θητεία του απειλούσε να μειώσει τη στρατιωτική στήριξη των ΗΠΑ προς την Ευρώπη εάν οι Ευρωπαίοι δεν λάμβαναν μεγαλύτερο βάρος στις πλάτες τους.

Σχεδόν όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες και δεσμεύτηκαν στη σύνοδο κορυφής του Βίλνιους να δαπανήσουν το 2% του ΑΕΠ για την άμυνα (εκτός από το Λουξεμβούργο). Ακριβώς όπως και η ΕΕ, η στρατιωτική συμμαχία θα επιδιώξει να δώσει κίνητρα στη βιομηχανία να αυξήσει την παραγωγή, κυρίως με βάση το σχέδιο δράσης της. Τέσσερις χώρες χρησιμοποίησαν τον Οργανισμό Υποστήριξης και Προμηθειών του ΝΑΤΟ (NSPA) για να προμηθευτούν από κοινού πυραύλους Patriot αμερικανικής κατασκευής.

Το ΝΑΤΟ θα συνεχίσει τις προσπάθειες για εξισορρόπηση των αντικρουόμενων στόχων της υποστήριξης της Ουκρανίας, αλλά και της αποφυγής μιας άμεσης σύγκρουσης με τη Ρωσία.

Η δυτική στρατιωτική συμμαχία στέλνει μόνο μη θανατηφόρο αμυντικό εξοπλισμό, αφήνοντας τον θανατηφόρο στις διμερείς δωρεές των μελών της. Εν τω μεταξύ, κομμάτια μη επανδρωμένων αεροσκαφών, βλήματα και άλλος εξοπλισμός που χρησιμοποιούνται στον πόλεμο είναι πιθανό να πέσουν εντός των ιδιαίτερα προστατευμένων συνόρων του και να αμφισβητήσουν αυτή τη λεπτή στάση.

Μέχρι τη σύνοδο κορυφής για την 75η επέτειο του ΝΑΤΟ στην Ουάσινγκτον τον Ιούλιο, οι υποσχόμενοι 300.000 στρατιώτες για την προστασία της συμμαχίας υποτίθεται ότι θα είναι έτοιμοι – όπως και οι σκέψεις για το επόμενο αφεντικό του ΝΑΤΟ.

Πολλοί ελπίζουν ότι η Σουηδία θα είναι τότε επίσης πλήρες μέλος, καθώς τα κοινοβούλια της Τουρκίας και της Ουγγαρίας πρέπει ακόμη να δώσουν το πράσινο φως.

Άλλα θέματα, όπως τα ζητήματα που προκαλεί η Κίνα στο έδαφος του ΝΑΤΟ με την εμπλοκή της σε κρίσιμες υποδομές ή οι κίνδυνοι επιθέσεων εναντίον αυτών θα είναι ψηλά στην ατζέντα.

Πηγή: Εuractiv.gr

Share on Facebook

Tweet