ΑΠΟΨΕΙΣ
ΕΛΛAΔΑ – ΤΟΥΡΚIΑ: ΕΡΩΤΑΠΑΝΤHΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΡIΕΣ

Toυ Γιώργου Σεφερτζή*

Προϊόντος του χρόνου δύο ερωτήματα φαίνεται να γίνονται όλο και πιο πιεστικά. Το πρώτο είναι πιο κλασικό: Πού το πάει ο Ερντογάν; Το δεύτερο τέθηκε επί ναυάρχου Αποστολάκη, υπουργού Άμυνας της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ: Θα είναι η Ελλάδα μόνη σε περίπτωση υπερθέρμανσης των σχέσεών της με την Τουρκία; Η απάντηση σε αυτό είναι σίγουρο ότι δεν εξαρτάται από την Ελλάδα. Εξαρτάται από το τι θέλει ο Ερντογάν από ένα θερμό επεισόδιο με την Ελλάδα, που γίνεται όλο και πιο πιθανό. Θα το κάνει για να δημιουργήσει τετελεσμένα, π.χ. Καστελόριζο; Ή θα το κάνει για να υποχρεώσει την Ελλάδα σε μια διαπραγμάτευση από την οποία μόνον κερδισμένη δεν θα μπορεί να βγει.


Ομως τι ενδιαφέρει τον Ερντογάν; Να μοιραστεί το πλουτοπαραγωγικό Αιγαίο ή να κρατήσει την Ελλάδα όμηρο σε μια διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Ενωση; Η ερώτηση απαντιέται με μια άλλη ερώτηση: Οχι πού το πάει ο Ερντογάν, αλλά πού θέλει να το φτάσει. Γιατί στην κατάσταση που βρίσκεται η παγκόσμια τάξη, η Τουρκία μπορεί να το πάει πολύ μακριά. Αν δεν συγκρουστεί με ζωτικά συμφέροντα άλλων μεγαλύτερων δυνάμεων, μάλλον δεν υπάρχει κανείς άλλος να περιορίσει τις φιλοδοξίες της ως περιφερειακής δύναμης.

Στον πολυμερισμένο πια κόσμο μας, τα περιθώρια επιβολής ισχύος των περιφερειακών δυνάμεων είναι πολύ μεγάλα. Μόνο από ανταγωνίστριες περιφερειακές δυνάμεις μπορεί να περιοριστούν. Σίγουρα η Ελλάδα δεν βρίσκεται ανάμεσά τους. Βρίσκονται, όμως, αρκετές άλλες που θέλουν να παίξουν ένα παιχνίδι κόντρας με την Τουρκία. Αλλά για την τύχη της Ελλάδας δεν έχουν, ούτε ίσως νοιάζονται να αποκτήσουν κάποιο ειδικότερο ενδιαφέρον πέραν του ρόλου της στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ενωση. Αντε και για τις παραδοσιακές της σχέσεις με τα Αραβικά κράτη. Ως όμηρος, όμως, μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη.

Το ζήτημα είναι ποιος καταβάλλει και σε τι είδους τα λύτρα για την απελευθέρωσή της; Θα είναι οικονομικά ή διπλωματικά/γεωπολιτικά τα ανταλλάγματα; Παρά τη στρατηγική σχέση μαζί τους, οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να εμπλακούν, παρεκτός αν το ζήτημα απειλήσει την ασφάλεια του ΝΑΤΟ. Αλλά, όπως μας έχει πει και ο πρόεδρος Μακρόν, το ΝΑΤΟ είναι κλινικά νεκρό. Μένουν οι μεγάλοι της Ε.Ε. Εκεί, όμως, άλλοι πληρώνουν και άλλοι διαπραγματεύονται. Οι Γερμανοί το μόνο για το οποίο θα τους ενδιέφερε να διαπραγματευθούν είναι για να μείνουν οι πρόσφυγες εκτός Ευρώπης. Κατά τα άλλα, έχουν αποσύρει τα γεωπολιτικά τους ενδιαφέροντα στην περιοχή.

Αλλωστε το πώς οι Γερμανοί αντιμετωπίζουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και με ποιες προτεραιότητες κινούνται φάνηκε και από τη μη πρόσκληση της Ελλάδας στη συνάντηση του Βερολίνου. Οι δικαιολογίες τους μάλιστα γι’ αυτή τη μη πρόσκληση -έστω χατίρι στον Ερντογάν- ήταν χειρότερες και από την πραγματική αλήθεια του αποκλεισμού της Ελλάδας.

Οι Γάλλοι που τα διατηρούν στο ακέραιο, θα μπορούσαν κάλλιστα να διαπραγματευθούν, αλλά οι Γερμανοί και πάλι θα πληρώσουν. Εκτός εάν θελήσουν να διορθώσουν τα πάμπολλα λάθη που έχουν κάνει στη Λιβύη. Αφού ο Σαρκοζί ανέτρεψε τον Καντάφι, τρέχουν και δεν φτάνουν με τους επίδοξους διαδόχους του. Μπορεί να τους έχει προβληματίσει η ανακατάληψη από τον Σάρατζ της μεγάλης αεροπορικής βάσης έξω από την Τρίπολη, αλλά τι να δώσουν στους Τούρκους για τη μη χρησιμοποίησή της;

Το μόνο πράγμα που θα μπορούσε να τους κάνει να ενδιαφερθούν περισσότερο είναι οι πλούσιες λιβυκές πετρελαιοπηγές. Ομως ο μαύρος χρυσός παύει να είναι λαμπερός. Οι τιμές του κατρακυλούν και δεν αναμένεται να ξαναβρεθούν ποτέ πια εκεί που ήταν κάποτε, όπου στην ποδιά του σφάζονταν παλικάρια. Οι Αμερικανοί μάλλον το είχαν δει το έργο όταν άρχισαν να τα μαζεύουν από το Ιράκ μέχρι τη Βόρεια Αφρική.

Τι μένει λοιπόν να ζητήσουν οι Τούρκοι; Στην κατάσταση στην οποία βρίσκεται η οικονομία τους, λογικά δεν θα έλεγαν όχι σε οικονομικά ανταλλάγματα. Αλλά και της ευρωπαϊκής οικονομίας η κατάσταση δεν επιτρέπει πολλές γαλαντομίες. Ίσως, λοιπόν, ο Ερντογάν να μην μπορεί να ελπίσει σε τίποτα περισσότερο από την ικανοποίηση του νεοοθωμανικού αναθεωρητισμού του.

Αν όμως το πρόβλημά του είναι η αναβίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας υπό μορφή μιας δικής της ιδιοκτησίας σφαίρα επιρροής, η κατανόηση των επιδιώξεών του δεν επιδέχεται πολύ ορθολογικές ερμηνείες. Ανάγονται προφανώς στη σφαίρα των ιστορικών απωθημένων και των μεγαλοϊδεατικών εμμονών. Στην περίπτωση, όμως, αυτή, τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα. Γιατί αυτό το παιχνίδι δεν παίζεται με λεφτά. Είναι power game, που παίζεται και ως blame game.

Εκτός από την Τουρκία, μόνο η Ρωσία μπορεί να το παίξει. Δε θα είναι άλλωστε και η πρώτη φορά. Κρατάει χρόνια η κολόνια των σχέσεων της με την Τουρκία. Με την Οθωμανική Αυτοκρατορία που υπήρξε η μήτρα της σύγχρονης Τουρκίας, η Τσαρική Αυτοκρατορία πάντοτε είχε ανταγωνιστικές σχέσεις. Τα τελευταία χρόνια φαίνεται να έχουν πάψει να είναι ευθέως ανταγωνιστικές. Δεν παύει, όμως, να έχουν μια λυκοφιλική διάσταση. Ο καθείς και τα συμφέροντά του.

Είναι όμως ακριβώς γι’ αυτό που όσοι σκέφτονται να καταργήσουν την αρχή της ομοφωνίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα πρέπει να το ξανασκεφτούν. Εκτός κι αν πράγματι έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους μια Ευρωπαϊκή Ένωση των συμμαχιών. Εκεί είναι που το παιχνίδι θα μοιάζει πολύ με αγώνα πόλο, που όπως όλοι γνωρίζουμε παίζεται κυρίως με κλοτσιές κάτω από το νερό. Εκείνο που δεν ξέρουμε είναι ποιοι σε αυτή τη περίπτωση θα κλοτσούν ποιους.

*Ο Σεφερτζής Γεώργιος είναι Θ.: Επικοινωνιολόγος – Διευθυντής Στρατηγικού Σχεδιασμού στην εταιρία Συμβούλων Επικοινωνίας EVRESIS Consulting.  1969-71 30ο Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λεόντειο Λύκειο Ν.Σμύρνης, 1971-75 Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Δημοσίου Δικαίου. Το 1976 μεταπτυχιακές σπουδές και Diplome Etudes Aprofondies Κοινωνικών Επιστημών της Ecole des Hautes Etudes en Sciences Socials, 1976-83 μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι στην Επιστημολογία των Κοινωνικών Θεωριών, την Κοινωνική Ιστορία, την Κοινωνική Ψυχολογία και τις Πολιτικές Επιστήμες. Διδακτορική διατριβή για τη “Συγκριτική, Συγχρονική και Διαχρονική Ανάλυση των Προτύπων Μετάδοσης και Διάδοσης Ιδεολογικών Συστημάτων και Μηνυμάτων” με την εποπτεία της Σχολής Ανωτάτων Κοινωνικών Επιστημών και του Ινστιτούτου Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού.  1971-74 Ιδιωτικός υπάλληλος, 1974-75 Διευθυντής Σύνταξης του περιοδικού “ΑΝΤΙ”, 1975-79 μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού “Ο πολίτης”, 1979-83 Κοινωνικός Ερευνητής στην Ecole des Hautes Etudes en Sciences Socials, 1983-85 Σύμβουλος στο Υπουργείο Εξωτερικών για τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις, 1985-86 Διευθυντής πολιτικού γραφείου Αναπληρωτή Υπουργού Πολιτισμού, 1986-87 Γραμματέας Τύπου και Πληροφοριών για την προβολή Εθνικών Θεμάτων στο εξωτερικό, 1987-88 Γενικός Γραμματέας Νέας Γενιάς, 1988-92 Επιστημονικός Σύμβουλος του Ιδρύματος Schlumberger και του Κέντρου Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου, 1992-2000 ασχολείται με τη διαφήμιση είτε ως Διευθυντής είτε ως Σύμβουλος Επικοινωνίας. Εργάστηκε για την AVRA, την ECON, τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας, τη FIAT Auto Hellas, την ALFA ROMEO, την Ιονική Τράπεζα, τον ΟΠΑΠ, τις τηλεοράσεις Nokia, την ασφαλιστική ΚΟUBAS, τη φαρμακευτική APIVITA, τη ΝΙΝΤΕΝΤΟ, τη Lacoste, τη Samsung κ.α. Από το 1994 έως σήμερα ασχολείται με το χειρισμό θεμάτων Πολιτικής Επικοινωνίας. Διεύθυνση της προεκλογικής εκστρατείας του “Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου” στις Ευρωεκλογές (1994), του υποψήφιου Δημάρχου Στέλιου Λογοθέτη στις Δημοτικές Εκλογές στον Πειραιά (1994), του Σοσιαλιστικού Κόμματος Βουλγαρίας (1994), του υποψήφιου Δημάρχου Σόφιας Josivov (1996), του υποψήφιου Δημάρχου Πειραιά Χρήστου Φωτίου (1998). 1995-97 Σύμβουλος Επικοινωνίας του Δημοκρατικού Κόμματος Κύπρου, 1997-98 σχεδιασμός στρατηγικής επικοινωνίας του   Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου Ελλάδας και Διευθυντής Διαφήμισης του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών. Το 1999 Διευθυντής Διαφήμισης για την Ομοσπονδία Τραπεζικών Οργανώσεων Ελλάδας – Προβολή Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου – Σύμβουλος της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, 1999-2000 Κεντρικός Υπεύθυνος Δημοσιότητας των Περιφερειακών Προγραμμάτων Δυτικής Ελλάδας, Ιονίων Νήσων, Ηπείρου, “Υγεία-Πρόνοια”, “Περιβάλλον” -Σύμβουλος Επικοινωνίας της Κοινοπραξίας που ανάλαβε έργο του Υπουργείου Γεωργίας, 2000-02 Διεύθυνση προγράμματος ερευνών της ΕΡΤ Α.Ε. για την πρόγνωση των αποτελεσμάτων εκλογών- Σύμβουλος επικοινωνίας Υπουργείου Γεωργίας, του Κέντρου Επιχειρηματικής και Πολιτιστικής Ανάπτυξης Βορείου Ελλάδας – Προβολή εναλλακτικών μορφών τουρισμού για την τουριστική ανάπτυξη αγροτικών περιοχών. Σήμερα Διεύθυνση Στρατηγικού Σχεδιασμού στην εταιρία Συμβούλων Επικοινωνίας EVRESIS Consulting. ΙΕ.: Είναι από τους πρώτους του κλάδου του σε θέματα πολιτικής επικοινωνίας. Από το 1994 έως σήμερα διδασκαλία Στρατηγικών Επικοινωνίας και Μάρκετιγκ, Οργάνωση Υπηρεσιών Δημοσίων Σχέσεων, Τύπου και Δημοσιότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Εκπαίδευση στελεχών για την υλοποίηση προγραμμάτων εσωτερικής επικοινωνίας μεγάλων οργανισμών, Εκπαίδευση στελεχών Δημοσίων Σχέσεων και προβολής Συνδικαλιστικών Φορέων, Οργάνωση σεμιναρίων για θέματα επικοινωνίας της ELGA- Ελληνογαλλική Αντιπαράθεση και Διαδημοτικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας, Συστηματική αρθογράφηση και σχολιασμός θεμάτων Πολιτικής Ανάλυσης και Επικοινωνίας. Σήμερα Διεύθυνση Στρατηγικού Σχεδιασμού στην εταιρία Συμβούλων Επικοινωνίας EVRESIS Consulting. Δ.: Υπεύθυνος διοργάνωσης Συνεδρίου των Ελληνικών και Αναπτυξιακών Εταιριών στα Ιωάννινα και αργότερα στην Αθήνα, Υπεύθυνος οργάνωσης και παρουσίασης της Πρώτης Συνεδρίασης Επιτροπής Παρακολούθησης του ΠΕΠ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης στην Κομοτηνή το 2001- Κεντρικής Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη το 2001 – Πελοποννήσου στην Τρίπολη το 2001 – Ιονίων Νήσων στην Κέρκυρα το 2001- Στερεάς Ελλάδας στο Καρπενήσι το 2001- Αττικής στην Αθήνα το 2001 – Θεσσαλίας στη Λάρισα το 2001 – Δυτικής Μακεδονίας στην Κοζάνη το 2001 – Κρήτης στο Ηράκλειο το 2001 – Ηπείρου στα Ιωάννινα το 2001 – Βορείου Αιγαίου στη Μυτιλήνη το 2001. Υπεύθυνος οργάνωσης και παρουσίασης Πρώτης Συνεδρίασης Παρακολούθησης του Ε.Π. LEADER – του Ε.Π. ΑΛΙΕΙΑ – του Ταμείου Συνοχής – του Ε.Π. Αγροτική Ανάπτυξη και Ανασυγκρότηση της Υπαίθρου 2000 ως 2006. Υπεύθυνος οργάνωσης και παρουσίασης Δεύτερης Συνεδρίασης Επιτροπής Παρακολούθησης του ΠΕΠ Δυτικής Μακεδονίας στην Καστοριά το 2002 και του Γ ΚΠΣ στην Αθήνα το 2002. Υπεύθυνος διοργάνωσης και περιεχομένου παρουσιάσεων του Γ ΚΠΣ και των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων 2000-06. Δεκάδες άρθρα, συνεντεύξεις, μελέτες. M.: Μέλος της Ελληνικής Εταιρίας Πολιτικών Επιστημών. 

*Αναδημοσίευση από τον Φιλελεύθερο που κυκλοφόρησε στις 13 Ιουνίου. 

(Το άρθρο εκφράζει αποκλειστικά προσωπικές απόψεις και εκτιμήσεις του συντάκτη)

Πηγή: Liberal.gr

Related Post

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *