Του Γιώργου Σεφερτζή*

Με την ελληνοτουρκική κρίση να έχει ξεπεράσει σε διάρκεια κάθε προηγούμενη μετά το 1974, τον πρόεδρο Ερντογάν να επιδίδεται σε κρεσέντο εμπρηστικής ρητορικής και τα τύμπανα του πολέμου να ηχούν οσημέραι δυνατότερα στα πεδία όπου ασκούνται με πραγματικά πυρά οι Ενοπλες Δυνάμεις που συγκεντρώνονται στην περιοχή, τα σενάρια που επιμένουν να ερμηνεύουν τις κινήσεις της Αγκυρας ως μεθοδεύσεις καθαρά επικοινωνιακού χαρακτήρα, άνευ άλλης γεωστρατηγικής σημασίας, μάλλον εγείρουν ερωτηματικά για την οξυδέρκειά τους παρά κομίζουν απαντήσεις ικανές να φωτίσουν την εξέλιξη των πραγμάτων.

Μετά την Deutsche Welle, η οποία παραμονή της συνάντησης Μέρκελ – Μακρόν στις 21 Αυγούστου διερωτάτο «τι έχει πιάσει τον Γάλλο πρόεδρο με την Τουρκία» και το Ιδρυμα Κόνραντ Αντενάουερ, think tank του κυβερνώντος Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, που την ίδια στιγμή συνέστηνε «στρατηγική υπομονή» απέναντι στην Αγκυρα, ήρθε πριν από λίγες ημέρες να προστεθεί η Die Welt με το περίεργο δημοσίευμα που, ενώ υποτίθεται ότι αποκάλυπτε την εντολή του Ερντογάν προς τους στρατηγούς του να βυθίσουν πλοίο του ελληνικού στόλου ή να καταρρίψουν ελληνικό μαχητικό αεροσκάφος, ταυτόχρονα εμφάνιζε τον ηγέτη της Τουρκίας να κήδεται της ζωής των πληρωμάτων τους και να μην ενδιαφέρεται παρά μόνο για την παραμονή του στην εξουσία.

Τουτέστιν μεθερμηνευόμενο, αν ορθώς το αντιλαμβάνομαι, ότι δεν συντρέχει, σε τελική ανάλυση, ουδείς λόγος ανησυχίας για το πού θα οδηγηθεί η ελληνοτουρκική κρίση, αφού ο Ερντογάν την οξύνει μόνο και μόνο για να αποπροσανατολίσει την εσωτερική κοινή γνώμη, να αποσπάσει την προσοχή της από την επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας, να συσπειρώσει τους ψηφοφόρους του και να ικανοποιήσει τους υπερεθνικιστές πολιτικούς του ώστε να μην κλονισθεί ο κυβερνών συνασπισμός εξουσίας.

Προς την ίδια κατεύθυνση κινούμενος ο H. Bohnet, επικεφαλής του Ιδρύματος Κόνραντ Αντενάουερ για την Ελλάδα και την Κύπρο, συμπλήρωσε μόλις προχθές τη «γερμανική ανάλυση» λέγοντας στο Liberal και τον Γιώργο Φιντικάκη ότι ναι μεν υπάρχει πάντα ο κίνδυνος του ατυχήματος, ναι μεν η τακτική της Αγκυρας είναι πολύ προκλητική, ωστόσο, αν ο Ερντογάν τραβάει το σχοινί στα άκρα δεν είναι μόνο για να αποσπάσει την προσοχή της τουρκικής κοινής γνώμης από την οικονομία, αλλά και για να βγάλει την Τουρκία από την απομόνωση στην οποία βρίσκεται και «να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση της όταν και όποτε ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις».

Και αυτά λέγονταν την ώρα που για πρώτη, αν δεν κάνω λάθος, φορά ο ίδιος ο Ερντογάν μιλώντας στην εκδήλωση για την «Ημέρα της Νίκης» (30 Αυγούστου – νίκη Κεμάλ στη Μικρά Ασία) πρόβαλε ανοιχτά και με τον πιο καθαρό τρόπο το νέο αφήγημά του για την «ιστορική αποστολή» της Τουρκίας, ομολογώντας δημοσίως αυτό που όλοι (πλην Βερολίνου) από το Νέο Δελχί μέχρι το Τελ Αβίβ, από τη Ριάντ έως το Κάιρο και από τη Λευκωσία μέχρι το Παρίσι είχαν αρχίσει να αντιλαμβάνονται προ πολλού: ότι, δηλαδή, στρατηγικός του στόχος στην πραγματικότητα δεν είναι ούτε (μόνον) η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων σε Αιγαίο και Μαύρη Θάλασσα, ούτε (μόνον) η εφαρμογή του δόγματος περί «Γαλάζιας Πατρίδας» στην ευρύτερη περιοχή, ούτε (μόνον) η επιβολή της επικυριαρχίας του στο τρίγωνο Μεσοποταμία – Ανατολική Μεσόγειος – Βόρεια Αφρική προκειμένου να δημιουργήσει, κατά το ιστορικό προηγούμενο της χιτλερικής Γερμανίας, τον «ζωτικό χώρο» που διεκδικεί μαινόμενος για τις διευθετήσεις όχι μόνον της Συνθήκης της Λωζάννης, αλλά πρωτίστως των Σεβρών με την οποία έκλεισε το Ανατολικό Ζήτημα και διαλύθηκε η Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Αλλά η πραγματοποίηση του ονείρου που έχει, τουλάχιστον από το 2016 και μετά, να γίνει ο διεθνής προστάτης των μουσουλμάνων κατά τα πρότυπα των Οθωμανών χαλίφηδων και να κάνει την Τουρκία παγκόσμια υπερδύναμη του μουσουλμανικού κόσμου υπερεπεκτείνοντας τη σφαίρα της επιρροής της από τη Νοτιοανατολική Ασία μέχρι την Υποσαχάρια Αφρική και από τα Δυτικά Βαλκάνια και τη Δυτική Θράκη έως τις μουσουλμανικές περιοχές της πρώην Σοβιετικής Ενωσης.

Οι Ινδοί, για παράδειγμα, δεν χρειάσθηκαν ούτε μία ημέρα για να καταλάβουν ότι η απόφαση του Ερντογάν για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος ήταν πρωτίστως ακόμα μία εκδήλωση του εμμονικού ανταγωνισμού του με τη Σαουδική Αραβία για την «ιδεολογική ηγεμονία στο Ισλάμ». Μια προηγούμενη ήταν η ομιλία που έκανε από το βήμα της τελευταίας Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ως ο μοναδικός ηγέτης που καταφέρθηκε εναντίον της Ινδίας για το ζήτημα του Κασμίρ, παραλληλίζοντας τους αγώνες των Κασμίρων για ανεξαρτησία με τους αντίστοιχους αγώνες που, κατά τον Ερντογάν έκανε η Οθωμανική Αυτοκρατορία στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου(!). Οι Ινδοί αξιωματούχοι, όμως, γνωρίζουν από πρώτο χέρι ότι οι θέσεις της Τουρκίας στο ζήτημα του Κασμίρ δεν είναι παρά ένα μόνο μέρος του σχεδίου Ερντογάν για την ανάπτυξη της τουρκικής επιρροής στη χώρα. Σύμφωνα με τα λεγόμενα των αξιωματούχων τους, που διέρρευσαν στον Τύπο τους με αφορμή τα τεκταινόμενα στη δική μας περιοχή, η Τουρκία βρίσκεται πίσω από τη δημιουργία ισλαμιστικών πυρήνων στην Ινδία, αλλά και πίσω από τις συστηματικές προσπάθειες ριζοσπαστικοποίησης και στρατολόγησης Ινδών μουσουλμάνων φονταμενταλιστών με απώτερο στόχο την επέκταση του ισλαμισμού στα μη αραβικά κράτη της Νοτιοανατολικής Ασίας.

Κατά τους αναλυτές τους, η μετατροπή της Τουρκίας σε «κόμβο αντι-ινδικών δραστηριοτήτων», ανάλογων με αυτές που μέχρι σήμερα καθοδηγούσε το Πακιστάν, αποτελεί μία από τις εκφάνσεις της νεο-οθωμανικής στρατηγικής, με την οποία ο Ερντογάν επιχειρεί να προσεταιρισθεί τόσο αραβικά κράτη, όπως το Κατάρ, όσο και μη αραβικά, όπως το Ιράν, για να ηγηθεί συμμαχιών που σε πρώτη φάση θα αποδυναμώνουν τους ανταγωνιστές του εντός του μουσουλμανικού κόσμου -όπως είναι η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αίγυπτος- σε δεύτερη φάση θα δημιουργούν μια κατά πολύ ευρύτερη της σημερινής «σφαίρα τουρκικής επιρροής». Εξ ου και η εμφανής προσπάθειά της να διευρύνει τις συμμαχίες της τόσο προς την κατεύθυνση της Μαλαισίας όσο και προς την κατεύθυνση του Πακιστάν με το οποίο είχε πάντα καλές σχέσεις, αλλά όχι αντίστοιχες με αυτές που καλλιεργεί σήμερα επωφελούμενη τη δυσαρέσκειά του για τη στρατηγική συνεργασία που τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται ανάμεσα στην ιστορική αντίπαλό του Ινδία και το δίδυμο Σαουδική Αραβία – Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στο οποίο η Ισλαμαμπάντ ήταν μέχρι πρότινος ιστορικά και όχι μόνον προσκολλημένη.

Δεν πρόκειται για αναλύσεις που διαφέρουν ουσιαστικά από αυτές των Ισραηλινών, οι οποίοι είναι πια πεπεισμένοι ότι ο κίνδυνος που αντιπροσωπεύει η σημερινή Τουρκία για την ασφάλειά τους είναι μεγαλύτερος αυτού που αντιπροσώπευε παλαιότερα το Ιράν. Και δεν είναι βέβαια διαφορετικές από εκείνες που οι Γάλλοι έχουν κάνει, γνωρίζοντας επίσης από πρώτο χέρι και πώς οι τουρκικές υπηρεσίες διεισδύουν στις μουσουλμανικές μειονότητες της Ευρώπης και πώς κινούνται όχι μόνο στη Βόρεια αλλά και στην Κεντρική Αφρική, όπου επίσης διακυβεύονται εξίσου, αν όχι και μεγαλύτερα, δικά τους ζωτικά συμφέροντα και όπου επίσης θρηνούν συχνά πυκνά δικά τους θύματα τρομοκρατικών οργανώσεων τύπου Μπόκο Χαράμ, όπως αυτά των έξι αθώων τουριστών συμπατριωτών τους που στις αρχές Αυγούστου δολοφονήθηκαν από ενόπλους μαζί με τους δύο ντόπιους συνοδούς τους σε πάρκο άγριας φύσης της Δημοκρατίας του Νίγηρα.

Προσωπικά, δεν είμαι καθόλου βέβαιος ότι είναι αποκλειστικά οι διαφορές συμφερόντων που ανοίγουν ή κλείνουν τα αυτιά της διπλωματίας, τυφλώνουν ή φωτίζουν τις αναλύσεις περί στρατηγικών κινδύνων και γεωστρατηγικών απειλών. Είμαι, όμως, σίγουρος ότι το μεγάλο πρόβλημα των σχέσεων της Ευρώπης με τη γείτονα θα παραμένει και θα μεγαλώνει επικίνδυνα όσο αυτοί που προσφέρονται να γεφυρώσουν το χάσμα που τη χωρίζει από το σύμπαν στο οποίο τα τελευταία χρόνια κινείται η τουρκική ηγεσία δείχνουν να μην έχουν διδαχθεί πολλά πράγματα από τις συνέπειες της διπλωματικής βαρηκοΐας και της στρατηγικής τύφλωσης εξαιτίας των συμπτωμάτων των οποίων οι Αμερικανοί ούτε άκουσαν τι έλεγε το παζάρι της Τεχεράνης, ούτε είδαν για πότε οι μουλάδες έκαναν την Ισλαμική Επανάσταση, ούτε κατάλαβαν πώς στη θέση του προστατευομένου τους Σάχη βρέθηκε ο Χομεϊνί.

*Ο Σεφερτζής Γεώργιος είναι Επικοινωνιολόγος – Διευθυντής Στρατηγικού Σχεδιασμού στην εταιρία Συμβούλων Επικοινωνίας EVRESIS Consulting. Γ.: Αθήνα, 15.05.1953  ΟΣ.: Ελίνα Παι.: Κάτια Γο.: Δημήτριος, Αικατερίνη Ε.: 1969-71 30ο Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λεόντειο Λύκειο Ν.Σμύρνης, 1971-75 Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Δημοσίου Δικαίου. Το 1976 μεταπτυχιακές σπουδές και Diplome Etudes Aprofondies Κοινωνικών Επιστημών της Ecole des Hautes Etudes en Sciences Socials, 1976-83 μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι στην Επιστημολογία των Κοινωνικών Θεωριών, την Κοινωνική Ιστορία, την Κοινωνική Ψυχολογία και τις Πολιτικές Επιστήμες. Διδακτορική διατριβή για τη “Συγκριτική, Συγχρονική και Διαχρονική Ανάλυση των Προτύπων Μετάδοσης και Διάδοσης Ιδεολογικών Συστημάτων και Μηνυμάτων” με την εποπτεία της Σχολής Ανωτάτων Κοινωνικών Επιστημών και του Ινστιτούτου Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού  K.: 1971-74 Ιδιωτικός υπάλληλος, 1974-75 Διευθυντής Σύνταξης του περιοδικού “ΑΝΤΙ”, 1975-79 μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού “Ο πολίτης”, 1979-83 Κοινωνικός Ερευνητής στην Ecole des Hautes Etudes en Sciences Socials, 1983-85 Σύμβουλος στο Υπουργείο Εξωτερικών για τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις, 1985-86 Διευθυντής πολιτικού γραφείου Αναπληρωτή Υπουργού Πολιτισμού, 1986-87 Γραμματέας Τύπου και Πληροφοριών για την προβολή Εθνικών Θεμάτων στο εξωτερικό, 1987-88 Γενικός Γραμματέας Νέας Γενιάς, 1988-92 Επιστημονικός Σύμβουλος του Ιδρύματος Schlumberger και του Κέντρου Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου, 1992-2000 ασχολείται με τη διαφήμιση είτε ως Διευθυντής είτε ως Σύμβουλος Επικοινωνίας. Εργάστηκε για την AVRA, την ECON, τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας, τη FIAT Auto Hellas, την ALFA ROMEO, την Ιονική Τράπεζα, τον ΟΠΑΠ, τις τηλεοράσεις Nokia, την ασφαλιστική ΚΟUBAS, τη φαρμακευτική APIVITA, τη ΝΙΝΤΕΝΤΟ, τη Lacoste, τη Samsung κ.α. Από το 1994 έως σήμερα ασχολείται με το χειρισμό θεμάτων Πολιτικής Επικοινωνίας. Διεύθυνση της προεκλογικής εκστρατείας του “Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου” στις Ευρωεκλογές (1994), του υποψήφιου Δημάρχου Στέλιου Λογοθέτη στις Δημοτικές Εκλογές στον Πειραιά (1994), του Σοσιαλιστικού Κόμματος Βουλγαρίας (1994), του υποψήφιου Δημάρχου Σόφιας Josivov (1996), του υποψήφιου Δημάρχου Πειραιά Χρήστου Φωτίου (1998). 1995-97 Σύμβουλος Επικοινωνίας του Δημοκρατικού Κόμματος Κύπρου, 1997-98 σχεδιασμός στρατηγικής επικοινωνίας του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου Ελλάδας και Διευθυντής Διαφήμισης του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών. Το 1999 Διευθυντής Διαφήμισης για την Ομοσπονδία Τραπεζικών Οργανώσεων Ελλάδας – Προβολή Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου – Σύμβουλος της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, 1999-2000 Κεντρικός Υπεύθυνος Δημοσιότητας των Περιφερειακών Προγραμμάτων Δυτικής Ελλάδας, Ιονίων Νήσων, Ηπείρου, “Υγεία-Πρόνοια”, “Περιβάλλον” -Σύμβουλος Επικοινωνίας της Κοινοπραξίας που ανάλαβε έργο του Υπουργείου Γεωργίας, 2000-02 Διεύθυνση προγράμματος ερευνών της ΕΡΤ Α.Ε. για την πρόγνωση των αποτελεσμάτων εκλογών- Σύμβουλος επικοινωνίας Υπουργείου Γεωργίας, του Κέντρου Επιχειρηματικής και Πολιτιστικής Ανάπτυξης Βορείου Ελλάδας – Προβολή εναλλακτικών μορφών τουρισμού για την τουριστική ανάπτυξη αγροτικών περιοχών. Σήμερα Διεύθυνση Στρατηγικού Σχεδιασμού στην εταιρία Συμβούλων Επικοινωνίας EVRESIS Consulting. ΙΕ.: Είναι από τους πρώτους του κλάδου του σε θέματα πολιτικής επικοινωνίας. Από το 1994 έως σήμερα διδασκαλία Στρατηγικών Επικοινωνίας και Μάρκετιγκ, Οργάνωση Υπηρεσιών Δημοσίων Σχέσεων, Τύπου και Δημοσιότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Εκπαίδευση στελεχών για την υλοποίηση προγραμμάτων εσωτερικής επικοινωνίας μεγάλων οργανισμών, Εκπαίδευση στελεχών Δημοσίων Σχέσεων και προβολής Συνδικαλιστικών Φορέων, Οργάνωση σεμιναρίων για θέματα επικοινωνίας της ELGA- Ελληνογαλλική Αντιπαράθεση και Διαδημοτικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας, Συστηματική αρθογράφηση και σχολιασμός θεμάτων Πολιτικής Ανάλυσης και Επικοινωνίας. Σήμερα Διεύθυνση Στρατηγικού Σχεδιασμού στην εταιρία Συμβούλων Επικοινωνίας EVRESIS Consulting. Δ.: Υπεύθυνος διοργάνωσης Συνεδρίου των Ελληνικών και Αναπτυξιακών Εταιριών στα Ιωάννινα και αργότερα στην Αθήνα, Υπεύθυνος οργάνωσης και παρουσίασης της Πρώτης Συνεδρίασης Επιτροπής Παρακολούθησης του ΠΕΠ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης στην Κομοτηνή το 2001- Κεντρικής Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη το 2001 – Πελοποννήσου στην Τρίπολη το 2001 – Ιονίων Νήσων στην Κέρκυρα το 2001- Στερεάς Ελλάδας στο Καρπενήσι το 2001- Αττικής στην Αθήνα το 2001 – Θεσσαλίας στη Λάρισα το 2001 – Δυτικής Μακεδονίας στην Κοζάνη το 2001 – Κρήτης στο Ηράκλειο το 2001 – Ηπείρου στα Ιωάννινα το 2001 – Βορείου Αιγαίου στη Μυτιλήνη το 2001. Υπεύθυνος οργάνωσης και παρουσίασης Πρώτης Συνεδρίασης Παρακολούθησης του Ε.Π. LEADER – του Ε.Π. ΑΛΙΕΙΑ – του Ταμείου Συνοχής – του Ε.Π. Αγροτική Ανάπτυξη και Ανασυγκρότηση της Υπαίθρου 2000 ως 2006. Υπεύθυνος οργάνωσης και παρουσίασης Δεύτερης Συνεδρίασης Επιτροπής Παρακολούθησης του ΠΕΠ Δυτικής Μακεδονίας στην Καστοριά το 2002 και του Γ ΚΠΣ στην Αθήνα το 2002. Υπεύθυνος διοργάνωσης και περιεχομένου παρουσιάσεων του Γ ΚΠΣ και των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων 2000-06. Δεκάδες άρθρα, συνεντεύξεις, μελέτες. M.: Μέλος της Ελληνικής Εταιρίας Πολιτικών Επιστημών.

*Αναδημοσίευση από τον Φιλελεύθερο του Σαββάτου 5 Σεπτεμβρίου.

(Το άρθρο εκφράζει αποκλειστικά προσωπικές απόψεις και εκτιμήσεις του συντάκτη)

Πηγή:Liberal.gr

Share on Facebook

Tweet