Του Χρήστου Γ. Στρυφτού∗
Μετά την ανακοίνωση που εξεδόθη από το Γ.Ε.Σ. την 28η Οκτωβρίου του 1940, η Ελλάς προχώρησε δυναμικά στον πόλεμο εναντίον των Ιταλών, κερδίζοντας τις πρώτες μάχες στην Πίνδο στις αρχές του Νοέμβρη. Ήδη από τα τέλη του Νοέμβρη ο στρατάρχης Αλέξανδρος Παπάγος εκδίδει διαταγή σχετικά με την έναρξη των επιχειρήσεων κάτω από δύσκολες καιρικές συνθήκες.
Εκείνη την περίοδο οι εχθροί είχαν ανοίξει μέτωπο μεταξύ θάλασσας και Δρίνου ποταμού, ενώ πολεμούσαν αρχικά με 15 μεραρχίες πεζικού και μια μεραρχία αρμάτων, οι ελληνικές δυνάμεις αρχικά πολεμούσαν με 11 μεραρχίες πεζικού, 2 ταξιαρχίες πεζικού και μια μεραρχία ιππικού. Δόθηκαν λοιπόν οδηγίες για τις κινήσεις και ενέργειες των στρατευμάτων καθώς και τα Α΄,Β΄, Γ΄ Σώματα Στρατού διατάχθηκαν να διανοίξουν και να καταλάβουν σημαντικές στρατηγικές τοποθεσίες.[1] Έτσι οι ελληνικές δυνάμεις αρχίζουν να κερδίζουν έδαφος από τους Ιταλούς κατακτητές και απελευθερώνουν αλβανικές περιοχές όπως η Κορυτσά, το Αργυρόκαστρο, το Πόγραδετς, το Τεπελένι, τους Αγίους Σαράντα και της κοιλάδας του Τομορίτσα.[2]
Η επόμενη ενέργεια του ελληνικού στρατού ήταν να καταλάβει και την ιστορικής σημασίας περιοχή της Χειμάρρας. Στις 19 Δεκεμβρίου το 12 ο Σύνταγμα Πεζικού αντικαθίστανται από το 6 ο και σε γρήγορο χρονικό διάστημα καταλαμβάνει το ύψωμα Μάλι ε Γκιάμι. Τις επόμενες δυο μέρες το ίδιο Σύνταγμα δεν κατάφερε να προχωρήσει λόγω των αλλεπάλληλων επιθέσεων της ιταλικής αεροπορίας. Οι επιθέσεις των εχθρών που γίνονταν όλο και πιο συχνές μαζί με τον δριμύτατο χειμώνα , δυσκόλεψαν αρκετά τον ελληνικό στρατό. Παρ΄ όλα αυτά τις απογευματινές ώρες της 21ης Δεκεμβρίου το Σύνταγμα με διοικητή τον Συνταγματάρχη Θρασύβουλο Τσακαλώτο, κατορθώνει να καταλάβει το χωριό Πηλιούρι. Έτσι την επομένη στις 22 Δεκεμβρίου απελευθερώνεται χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία η Χειμάρρα. Το γεγονός αυτής της Νίκης του ελληνικού στρατού ανακοινώνεται γρήγορα σε όλη την χώρα μέσα σε κλίμα χαράς και γιορτής, ενώ η Αγγλία χορηγεί οικονομική βοήθεια στην Ελλάδα ύψους 5 εκατ. δολαρίων.[3] Μέχρι τις 28 Δεκεμβρίου ο ελληνικός στρατός είχε πλέον απελευθερώσει όλες τις περιοχές της γραμμής Χειμάρρρα-Βρανίστα-Μπολιένα.
Η αποφασιστική νίκη των Ελλήνων στη Χειμάρρα προκάλεσε την οργή του Μουσολίνι έτσι ώστε ο ίδιος να στείλει μια αυστηρή επιστολή στον στρατηγό του όπου τον διέταζε να συνεχίσει την αντίσταση μέχρι εσχάτων. Ο Αμερικάνος πολεμικός ανταποκριτής του πρακτορείου Reuters, Λίλαντ Στόουν γράφει στο ρεπορτάζ του πως εν τέλει «….Η Χειμάρρα παρέμεινε ελληνική και κέντρο θερμού ελληνικού πατριωτισμού….». Αυτή η αναφορά του Στόουν θα μπορούσε ιστορικά να στηριχθεί στο γεγονός ότι οι Χειμαριώτες είχαν μετάσχει το 1821 στη μάχη του Μεσολογγίου υπό τον Μ. Σπυρομήλιο στο πλευρό των Ελλήνων επαναστατών, τον Νοέμβριο του 1912-1913 όπου είχαν πάρει μέρος υπό τον Σ. Σπυρομήλιο στις μάχες για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων και το 1916-1921 κατά τον βορειοηπειρωτικό αγώνα μαχόμενοι ώστε να καταφέρουν να ανεξαρτητοποιηθούν από τους Ιταλούς τον Ιούνιο του 1921 έως τον Ιούλιο του 1922 . Έτσι έφτασαν στις γιορτινές μέρες του Δεκέμβρη του 1940 κάτω από ιταλική κατοχή να ξανά απελευθερώνονται από τον ελληνικό στρατό, μετρώντας 370 Έλληνες πεσόντες έναντι 300 νεκρών και 900 αιχμαλώτων Ιταλών . [4]
Υποσημειώσεις
[1] Αρχιστρατήγου Αλεξάνδρου Παπάγου, «Ο Πόλεμος της Ελλάδος 1940-1941», εκδ. ΙΔΡΥΜΑ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ-ΧΟΡΝ , Αθήνα, 1995, σελ 332-334
[2] ΓΕΣ/ΔΙΣ, « Ο Ελληνικός στρατός κατά τον Δεύτερον Παγκόσμιον Πόλεμον – Η Ελληνική Αντεπίθεσις» , εκδ. ΔΙΣ , Αθήνα, 1966, σελ 150-158,181-185
[3] Ιωάννη Μεταξά, «Το προσωπικό του Ημερολόγιο», Τομ. Δ΄, επιμ. Φαίδων Βρανάς , εκδ. ΙΚΑΡΟΣ, 1960, σελ 546
[4] Θεόφύλακτος Παπακωνσταντίνου, «Η Μάχη της Ελλάδος 1940-1941», Αθήνα, 1971,εκδ.2η, σελ 157-158
∗ Ο Χρήστος Γ. Στρυφτός είναι Ιστορικός
Leave a comment