ΓΙΑΤΙ ΤΑ DRONES ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΤΟΣΟ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΟΠΛΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΟΛΕΜΟ

Γράφει ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος*

Πρόλογος: Το Drone σήμερα αποτελεί ένα από τα φθηνότερα όπλα που χρησιμοποιούνται στις πολεμικές επιχειρήσεις. Ένα βασικό ερώτημα, και με δεδομένη την όλο και συχνότερη χρήση του, είναι κατά πόσο το συγκεκριμένο όπλο μπορεί να αλλάξει σε σημαντικό βαθμό την ροή μιας πολεμικής σύρραξης.

Τι είναι το Drone (εναέριο –υποβρύχιο)

Πρόκειται για μη επανδρωμένο μέσο, μικρό σε μέγεθος, παραλλαγές του οποίου εμφανίζονται από το 1900 και ύστερα.

Το Drone χωρίζεται σε κατηγορίες ανάλογα με το μέγεθος και την ταχύτητα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την συλλογή πληροφοριών κατά την διάρκεια αναγνωριστικών αποστολών, καθώς επίσης και για επιχειρήσεις βομβαρδισμού εχθρικών στόχων. Το γεγονός ότι είναι φθηνό, και εκτελεί τις αποστολές του χωρίς ιδιαίτερη ανθρώπινη παρέμβαση (αρκεί ένα τηλεχειριστήριο), έχει ως αποτέλεσμα το φονικό αυτό όπλο να χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα στις σύγχρονες πολεμικές συγκρούσεις.

Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα τείνει να αντικαταστήσει την αεροπορία, καθώς μεταξύ άλλων θεωρείται ότι μπορεί να πλήξει με ακρίβεια τους επιλεγμένους στόχους.

Η ιστορία των Drones

Τα Drones αρχίζουν να χρησιμοποιούνται το 2009 από το αμερικανικό τμήμα της International Security Assistane Force. Από το Μάρτιο του 2009, επί προεδρίας Ομπάμα, οι αμερικανοί προκειμένου να αποφύγουν τις απώλειες σε στρατιωτικό προσωπικό, άρχισαν να διενεργούν επιθέσεις στα σύνορα Πακιστάν- Αφγανιστάν εναντίον βάσεων των ταλιμπάν. Οι επιδρομές αυτές, αν και ήταν στοχευμένες, προκαλούσαν μεν βαριά πλήγματα στον εχθρό, αλλά συγχρόνως οδηγούσαν στο θάνατο και μεγάλη μερίδα άμαχου πληθυσμού.

Το νέο όπλο δοκιμάζεται σε πραγματικές συνθήκες μάχης

Η Τουρκία ήταν από τις πρώτες χώρες του ΝΑΤΟ που είδε την χρησιμότητα των Drones στο σύγχρονο πεδίο της μάχης. Ο πρώτος τούρκος αξιωματικός που ασχολήθηκε ενεργά ήταν ο στρατηγός Οσμάν Ερμπάς, ο οποίος το διάστημα 2010-2012 ήταν διοικητής της 1 ης μηχανοκίνητης ταξιαρχίας. Εκείνη την τριετία, ο Ερμπάς εκπαίδευσε το
προσωπικό της μονάδας του στην χρήση των Drones κυρίως για την διεξαγωγή επιχειρήσεων κατά του PKK.

Την 11 η Σεπτεμβρίου 2012 δέχτηκε τρομοκρατική επίθεση το αμερικανικό προξενείο στη Βεγγάζη, με αποτέλεσμα το θάνατο 4 διπλωματών, συμπεριλαμβανομένου του Πρέσβη Κρις Στίβενς. Η αμερικανική διοίκηση Αφρικής διέθεσε τότε αναγνωριστικό Drone, το οποίο πετούσε πάνω από την περιοχή και παρείχε πληροφορίες επί πραγματικού χρόνου στο αμερικανικό Πεντάγωνο, καθώς επίσης και στο Λευκό Οίκο.

Το 2018 τα drones χρησιμοποιήθηκαν στην πλειονότητα των αμερικανικών επιχειρήσεων της Ressolute Support Mission of Afghanistan. Το αμερικανικό τμήμα του Νατοϊκού συνασπισμού εξόντωσε κατά την διάρκεια του έτους 1.700 μαχητές των ταλιμπάν. Η σημαντικότερη επιτυχία του διεθνούς συνασπισμού εκείνο το έτος ήταν η
απόκρουση της επίθεσης των ταλιμπάν στην επαρχία Γκαζνί τον Ιούνιο του 2018.

To 2020 η Τουρκία χρησιμοποιεί για πρώτη φορά τα drones σε πόλεμο μακράς διάρκειας. Συγκεκριμένα, χρησιμοποίησε τα drones για να ανακόψει την προέλαση του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ προς την πρωτεύουσα Τρίπολη και την μεγάλη πόλη Μισράτα. Πρόκειται για δύο πόλεις που έλεγχε η κυβέρνηση Σάρατζ. Πράγματι, η
Τουρκία κατάφερε με συνεχείς επιδρομές με τα «μπαιρακτάρ» (τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη) να ανακόψει την προέλαση των δυνάμεων του Χαφτάρ. Χάρις και στην επιτυχή δράση των μπαιρακτάρ, η Τουρκία επέβαλλε την πολιτική της στο πεδίο της μάχης οδηγώντας τη Λιβύη στην διχοτόμηση. Από το 2020 μέχρι σήμερα
η Λιβύη είναι χωρισμένη γεωγραφικά σε δυο κράτη. Μια κυβέρνηση υπό τον Χαλίφα Χαφτάρ με έδρα την Βεγγάζη και μια κυβέρνηση με έδρα την Τρίπολη.

Πως τα drones έκριναν σε μεγάλο βαθμό το πόλεμο του 2020 μεταξύ Αζερμπαϊτζάν- Αρμενίας

Ο πόλεμος στον οποίον έπαιξαν καίριο ρόλο τα drones ως προς την έκβαση του ήταν ο πόλεμος στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας. Οι αζέρικες ένοπλες δυνάμεις, κατά την διάρκεια της σύρραξης αυτής που διήρκησε 44 ημέρες, χρησιμοποίησαν «καμικάζι drones», τύπου Χάροπ (Ισραηλινής κατασκευής) . Και
πράγματι, κατάφεραν να εντοπίσουν τα αρμενικά αντιαεροπορικά συστήματα που όντας καμουφλαρισμένα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να βρεθούν. Τα επιτυχή αζέρικα χτυπήματα στην ουσία έκριναν την σύρραξη αυτή υπέρ του Μπακού.

Την 29 η Αυγούστου 2021, κατά την διάρκεια της επιχείρησης εκκένωσης αμάχων από το Αφγανιστάν και τρείς μόλις μέρες μετά την τρομοκρατική επίθεση στο Αμπι Γκέιτ (κόστισε την ζωή σε 13 αμερικανούς στρατιώτες), οι ΗΠΑ προχώρησαν σε επιδρομή με drones . Από την επίθεση δυστυχώς σκοτώθηκαν 10 άμαχοι, και ο τελευταίος διοικητής
της Ressolute Support Mission Κένεθ Μακ Κένζι έκανε λόγο για τραγικό λάθος.

Το καλοκαίρι του 2022 οι ΗΠΑ εξόντωσαν στην πρωτεύουσα Καμπούλ τον ηγέτη της Αλ Κάιντας Αιμάν Αλ Ζαουαχίρι . Ο Αλ Ζαουαχίρι μετά την αποχώρηση του ΝΑΤΟ είχε εγκατασταθεί σε κατοικία της αφγανικής πρωτεύουσας, η CIA μετά από συνεχή εναέρια επιτήρηση διεξήγαγε στοχευμένη επιδρομή στις 31 Ιουλίου 2022 η οποία είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο του ηγέτη της εξτρεμιστικής οργάνωσης.

Τα drones στον πόλεμο της Ουκρανίας

Η Ουκρανία άρχισε το 2024 να εκπαιδεύει το στρατιωτικό της προσωπικό στη χρήση drones. Μάλιστα ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντιμίρ Ζελένσκι διέταξε το ουκρανικό Γενικό Επιτελείο να προχωρήσει στην δημιουργία μιας νέας στρατιωτικής διοίκησης που θα έχει ως αποστολή αποκλειστικά και μόνο την διενέργεια επιδρομών με Drones .
Την 1 η Ιουνίου 2025 οι ουκρανικές δυνάμεις θα πετύχουν μια μεγάλη επιτυχία, καθώς ουκρανικά Drones θα απογειωθούν από ρωσικά φορτηγά που βρίσκονταν στο εσωτερικό της Ρωσικής επικράτειας και θα βομβαρδίσουν αεροδρόμια. Από τον ουκρανικό βομβαρδισμό 13 αεροσκάφη θα καταστραφούν. Το πιο αξιοσημείωτο
πλήγμα δέχτηκε η βάση Μπέλαγια στη Νότια Σιβηρία, 4.300 χιλιόμετρα μακριά από το μέτωπο του πολέμου.

Η Ουκρανική επίθεση δεν άλλαξε την κατάσταση στο πεδίο της μάχης, εν τούτοις όμως αναπτέρωσε το ηθικό του ουκρανικού λαού και των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων. Τον Ιούνιο του 2025 ο Βολοντιμίρ Ζελένσκι όρισε τον Ρόμπερτ Μπρόβντι επικεφαλής της διοίκησης μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Οι ΗΠΑ, επί προεδρίας Τραμπ, και χάρις στις εκθέσεις του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ στην Ουκρανία Κίθ Κέλονγκ, κατανόησαν την σημασία των Drones. Τον Ιούλιο του 2025 ο Κέλονγκ επισκέφτηκε βάση της εθνικής φρουράς όπου παρακολούθησε την εντατική εκπαίδευση των ουκρανών νεοσύλλεκτων στην χρήση των Drones. Ο κύριος Κέλονγκ παραδέχτηκε ότι οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν εισάγει μια νέα τακτική στο σύγχρονο πόλεμο πάνω στην οποία πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων και οι ΗΠΑ, δεν έχουν επαρκώς εκπαιδευτεί.

Η ένταξη των Drones στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις.

Στις 8 Ιουλίου 2024 το ελληνικό πολεμικό ναυτικό βρέθηκε αντιμέτωπο για πρώτη φορά με εχθρικά Drones. Η ελληνική φρεγάτα Ψαρά . δέχτηκε επίθεση στα ανοικτά της Ερυθράς θάλασσας. To προσωπικό της φρεγάτας κατάφερε να καταρρίψει δυο Drones των χούθι που προσπάθησαν να το πλήξουν.

Στις 22 Οκτωβρίου 2025 ο Νίκος Δένδιας, συνοδευόμενος από τον αρχηγό ΓΕΣ στρατηγό Κωστίδη, επισκέφτηκε το 306 εργοστάσιο παραγωγής drones το οποίο αποτελεί την πρώτη μονάδα κατασκευής μη επανδρωμένων αεροσκαφών στις ένοπλες δυνάμεις. Ο κύριος Δένδιας στις δηλώσεις του τόνισε ότι το συγκεκριμένο εργοστάσιο θα μπορεί να παράγει έως και 1.000 drones ετησίως στέλνοντας το μήνυμα ότι οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις μπαίνουν σε μια νέα εποχή.

Η συμμετοχή της Ελλάδας στον πόλεμο ΗΠΑ- Ιράν

Στις 28 Φεβρουαρίου 2026 ξεκινά ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν. Η Ελλάδα παίζει από τότε καίριο ρόλο στην προστασία της Μέσης Ανατολής, και ιδιαίτερα των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της περιοχής. Στις 19 Μαρτίου 2026 η ελληνική δύναμη που έχει εγκατασταθεί στην Σαουδική Αραβία δέχτηκε επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους προερχόμενους από το Ιράν. Ο Νίκος Δένδιας τόνισε ότι η ενέργεια της ελληνικής δύναμης ήταν καθαρά αμυντική. Την 1 η Απριλίου 2026 ο υπουργός άμυνας Νίκος Δένδιας επισκέφτηκε τη Σαουδική Αραβία όπου συναντήθηκε με τον πρίγκιπα της
Σαουδικής Αραβίας Χαμίντ Μπιν Σαλμάν.

Στις 6 Απριλίου 2026 η ελληνική συστοιχία Πάτριοτ στη Σαουδική Αραβία κατέρριψε 1 ιρανικό Drone.

Στις 9 Απριλίου 2026 ο κύριος Δένδιας επισκέφτηκε για δεύτερη φορά το συγκεκριμένο εργοστάσιο και εντυπωσιάστηκε από την πρόοδο που είχε επιτευχθεί, καθώς το προσωπικό του εργοστασίου είχε δημιουργήσει 4.000 drones.

Ο εντοπισμός Ουκρανικού Drone στη Λευκάδα.

Στα μέσα Μαίου του 2026, στη θαλάσσια περιοχή της Λευκάδας, Έλληνες ψαράδες εντόπισαν ουκρανικό υποβρύχιο drone. Μόλις έγινε γνωστό το συμβάν, στην Αθήνα σήμανε συναγερμός καθώς εδώ και αρκετό διάστημα το ΓΕΕΘΑ είχε πληροφορίες ότι Ουκρανικά drones δρουν στην μεσόγειο θάλασσα. Η ελληνική κυβέρνηση είναι σίγουρη
ότι το ουκρανικό drone στόχευε πλοίο του ρωσικού σκιώδους στόλου. Η ελληνική κυβέρνηση, παρά το σοβαρό συμβάν, δεν αναμένεται να αλλάξει την στάση της ως προς τον πόλεμο της Ουκρανίας. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να υποστηρίζει ενεργά την Ουκρανία., ωστόσο πιστεύει ότι η βοήθεια αυτή δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να
είναι εις βάρος των Ελλήνων πολιτών.

Συμπεράσματα : Το drone σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά όπλα του σύγχρονου πολέμου. Η ικανότητα του να εισέρχεται βαθιά στο εχθρικό έδαφος αυξάνει την σπουδαιότητα του. Παρόλα αυτά, δε θα πρέπει να υπερεκτιμούμε τις δυνατότητες του. Το drone είναι εξαιρετικό στην διεξαγωγή πολέμων φθοράς αλλά δεν επαρκεί για να κερδίσει έναν πόλεμο. Αυτό το είδαμε και στην Ουκρανία: τόσο οι επιτυχίες της Ρωσίας όσο και τα πλήγματα του Κιέβου έχουν κυρίως επικοινωνιακό χαρακτήρα , καθώς οι πόλεμοι κερδίζονται στο έδαφος με χερσαίες δυνάμεις .

https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104470/mq-9-reaper/
https://www.icrc.org/en/document/what-you-need-know-about-autonomous-weapons
https://web.archive.org/web/20210310073102/http://www.gazetevatan.com/osman-
erbas-kimdir-sehit-korgeneral-osman-erbas-kimdir-osman-er-1377053-gundem/
https://web.archive.org/web/20210310003900/https://www.hurriyet.com.tr/amp/gun
dem/bitliste-sehit-olan-osman-erbas-kimdir-kolordu-komutani-korgeneral-osman-
erbasin-biyografisi-41755399
https://time.com/5375452/ghazni-fight-taliban/
https://www.bbc.com/news/world-asia-58380791
https://www.bbc.com/news/world-us-canada-58604655
https://www.reuters.com/article/us-libya-security-turkey/erdogan-says-two-turkish-
troops-killed-in-libya-conflict-idUSKCN20J0ST/
https://olaylar.az/news/ordu/408417
https://www.bbc.com/news/world-asia-62387167
https://mvs.gov.ua/en/news/specialnii-predstavnik-prezidenta-ssa-general-kit-kellog-
vidvidav-navcalno-trenuvalni-lokaciyi-ngu
https://www.kathimerini.gr/world/564162208/ellinikoi-patriot-katerripsan-drone-sti-
saoydiki-aravia/
https://www.mod.mil.gr/episkepsi-yetha-nikoy-dendia-sti-saoydiki-aravia/

Μπάρακ Ομπάμα, Γη της επαγγελίας, σελ. 726-728: Εκδόσεις Εν Πλω : Χρονολογία
έκδοσης Δεκέμβριος 2020: Μετάφραση:ΤΖΙΡΙΤΑΣ ΜΑΝΟΣ, ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ
Μπάρακ Ομπάμα, Γη της επαγγελίας, σελ.722-724: Εκδόσεις Εν Πλω : Χρονολογία
έκδοσης Δεκέμβριος 2020: Μετάφραση:ΤΖΙΡΙΤΑΣ ΜΑΝΟΣ, ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ
Μπάρακ Ομπάμα, Γη της επαγγελίας, σελ 604-608: Εκδόσεις Εν Πλω : Χρονολογία
έκδοσης Δεκέμβριος 2020: Μετάφραση:ΤΖΙΡΙΤΑΣ ΜΑΝΟΣ, ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ
Μπάρακ Ομπάμα, Γη της επαγγελίας, σελ 378-380: Εκδόσεις Εν Πλω : Χρονολογία
έκδοσης Δεκέμβριος 2020: Μετάφραση:ΤΖΙΡΙΤΑΣ ΜΑΝΟΣ, ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ

https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-zelenskiy-orders-creation-separate-
military-force-drones-2024-02-06/
https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/05/07/7454683/
https://www.unian.ua/society/madyar-robert-brovdi-ocholiv-sili-bezpilotnih-sistem-zsu-
13027731.html
https://www.twz.com/air/firm-evidence-of-russian-aircraft-losses-after-ukrainian-
drone-strikes
https://www.mod.mil.gr/episkepsi-ypoyrgoy-ethnikis-amynas-nikoy-dendia-306-evt-
stis-acharnes/
https://www.mod.mil.gr/episkepsi-ypoyrgoy-ethnikis-amynas-nikoy-dendia-ergostasio-
paragogis-drones-306/
https://www.kathimerini.gr/politics/foreign-policy/563115880/fregata-psara-i-stigmi-
tis-katarripsi-drone-ton-choythi/
https://gr.euronews.com/2026/03/19/saoudiki-aravia-ellhnikoi-patriot-iranikous-
vallistikous-pyrauloys