Η Βουλγαρία και η Ουγγαρία είναι οι μόνες χώρες του ΝΑΤΟ και της ΕΕ που αρνούνται επισήμως να στείλουν στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία. Ταυτόχρονα, όμως, η Βουλγαρία αποδεικνύεται ένας από τους μεγαλύτερους ανεπίσημους προμηθευτές των Ουκρανών, πουλώντας ποσότητα ρεκόρ όπλων από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στις 24 Φεβρουαρίου.

Οι εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι η Βουλγαρία έχει μέχρι στιγμής προμηθεύσει την Ουκρανία μέσω χρηματιστών με πυρομαχικά και όπλα αξίας τουλάχιστον 1 δισεκατομμυρίου ευρώ.

Οι βουλγαρικές επιχειρήσεις όπλων πάντα επωφελούνταν καλά από τις συγκρούσεις σε περιοχές που παραδοσιακά χρησιμοποιούσαν σοβιετικά οπλικά συστήματα. Οι επιχειρήσεις όπλων της χώρας παράγουν πυρομαχικά για τα σοβιετικά όπλα, καθώς και βουλγαρικές εξελίξεις που βασίζονται σε αυτόν τον οπλισμό, ο οποίος στις περισσότερες περιπτώσεις είναι πολύ καλύτερος και είναι με υψηλότερες τιμές στις διεθνείς αγορές.

Η βουλγαρική βιομηχανία όπλων αποδεικνύεται πλέον μια από τις μεγαλύτερες πηγές πυρομαχικών σοβιετικού τύπου για τον ουκρανικό στρατό.

Ωστόσο, η απευθείας πώληση όπλων στην Ουκρανία αποτελεί πρόβλημα για τα περισσότερα βουλγαρικά κόμματα. Οι έρευνες δείχνουν ότι σχεδόν το 30% των Βουλγάρων υποστηρίζει άμεσα τη Ρωσία στη σύγκρουση, οι μισοί έχουν έντονα φιλορωσικά αισθήματα, κατάλοιπο του ολοκληρωτικού κομμουνιστικού καθεστώτος, και το 70% του πληθυσμού πιστεύει ότι η αποστολή όπλων βάζει τη Βουλγαρία άμεσα στη σύγκρουση.

Την ίδια στιγμή, οι επιχειρήσεις όπλων, οι μεγαλύτερες από τις οποίες είναι κρατικές, αποκομίζουν τεράστια κέρδη και προσλαμβάνουν πολλούς νέους υπαλλήλους με υψηλότερους μισθούς. Πόλεις όπως το Σόποτ, το Κάρλοβο και το Καζανλάκ, όπου βρίσκονται τα εργοστάσια, επωφελούνται από αυτό.

Ο Αλεξάντερ Μιχαΐλοφ, ο οποίος είναι πρώην εκτελεστικός διευθυντής της κρατικής εταιρείας «Kintex», μέσω της οποίας περνούν οι εξαγωγές όπλων της χώρας, επιβεβαιώνει ως ειδικός το ρεκόρ που σημειώνουν φέτος οι βουλγαρικές εξαγωγές.

Αναφέρει το παράδειγμα των εξαγωγών βουλγαρικής παραγωγής όπλων το 2016 και το 2017, όταν υπήρξαν περιφερειακές στρατιωτικές ενέργειες στη Συρία, τη Λιβύη και την Υεμένη.

«Όταν υπάρχει μια διεθνής ένοπλη σύγκρουση, υπάρχει πάντα αύξηση της χρήσης προϊόντων που σχετίζονται με την άμυνα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι άδειες εξαγωγής όπλων (που εκδόθηκαν από το κράτος) ήταν μεταξύ 1,1 και 1,3 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Φέτος – από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία μέχρι σήμερα, οι άδειες εξαγωγής είναι για πάνω από 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Έτσι μέχρι σήμερα έχουμε 100% αύξηση σε σχέση με τα χρόνια αιχμής της επιχείρησης. Το τρέχον έτος μπορεί να τελειώσει με 150% ή ακόμη και 200% αύξηση των πωλήσεων σε σύγκριση με τα ισχυρότερα έτη του στρατιωτικού βιομηχανικού συμπλέγματος και αυτό δημιουργεί σοβαρά έσοδα στη βουλγαρική οικονομία και στον κρατικό προϋπολογισμό σε περιόδους κρίσης», δήλωσε ο Μιχαΐλοφ στη EURACTIV Βουλγαρίας.

Το βουλγαρικό Υπουργείο Οικονομίας, το οποίο είναι άμεσα αρμόδιο για την έγκριση των εξαγωγών, δήλωσε στη EURACTIV Βουλγαρίας ότι χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να παράσχει στοιχεία.

Φιλορωσικά αισθήματα

Το ρεκόρ πωλήσεων βουλγαρικών όπλων αποτελεί μια οικονομική επιτυχία για την οποία οι φιλορωσικές πολιτικές δυνάμεις της χώρας προτιμούν να μην καυχιούνται.

Ο πρόεδρος της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ, ο οποίος κυβερνά επί του παρόντος τη χώρα μέσω μιας υπηρεσιακής κυβέρνησης, αποκαλεί «πολεμοκάπηλους» τους πολιτικούς που θέλουν η Βουλγαρία να αρχίσει να στέλνει ανοιχτά όπλα στην Ουκρανία για να δηλώσει ότι συμμετέχει στην υποστήριξη της Δύσης σε αυτή τη σύγκρουση. Το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα και το ριζοσπαστικό φιλορωσικό κόμμα «Αναγέννηση» είναι κατά της ανοιχτής αποστολής όπλων. Ωστόσο, κανένα από αυτά τα κόμματα δεν μιλάει για τη θετική επίδραση στην οικονομία που φαίνεται να έχουν οι εξαγωγές όπλων.

Αυτό οδηγεί στο παράδοξο οι Αμερικανοί εθελοντές του ξένου τάγματος στην Ουκρανία να επαινούν το πώς εξουδετέρωσαν ρωσικά τεθωρακισμένα οχήματα με τους εξαιρετικούς βουλγαρικούς αντιαρματικούς εκτοξευτές χειροβομβίδων, ενώ οι περισσότεροι Βούλγαροι πολιτικοί ηγέτες αρνούνται πεισματικά ότι αυτό συμβαίνει.

Στις αρχές του έτους, το βουλγαρικό κοινοβούλιο εξέδωσε απόφαση σύμφωνα με την οποία η μόνη επιτρεπτή στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία είναι η επισκευή ουκρανικών αρμάτων μάχης στη Βουλγαρία. Κάτι που οι αρχές στο Κίεβο, όπως ήταν αναμενόμενο, δεν εκμεταλλεύτηκαν.

Πώς πωλούνται τα όπλα

Επί του παρόντος, οι Βούλγαροι κατασκευαστές και έμποροι όπλων πωλούν τα προϊόντα τους κυρίως στην Πολωνία και τη Ρουμανία, από όπου τα όπλα επανεξάγονται στην Ουκρανία.

«Αυτό που είναι σαφές είναι ότι ο όγκος των εξαγωγών προς την Πολωνία έχει αυξηθεί σημαντικά. Το αεροδρόμιο του Rzeszów στην Πολωνία, 70 χλμ. από τα ουκρανικά σύνορα, αποδείχθηκε ο κύριος κόμβος εφοδιασμού. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ΗΠΑ εγκατέστησαν στο αεροδρόμιο αυτό συστήματα αεράμυνας Patriot. Τις πρώτες 120 ημέρες του πολέμου στην Ουκρανία, υπήρχαν 60 πτήσεις φορτίου με όπλα από βουλγαρικά αεροδρόμια προς το Rzeszow. Η μέση χωρητικότητα φορτίου είναι περίπου 70-80 τόνοι φορτίου ανά αεροπλάνο», λέει ο πρώην επικεφαλής της Kintex Μιχαΐλοφ.

Ωστόσο, τα βουλγαρικά μέσα ενημέρωσης έχουν επανειλημμένα αναφερθεί σε πτήσεις ουκρανικών φορτηγών αεροσκαφών απευθείας από βουλγαρικά αεροδρόμια.

«Θα πρέπει να είναι σαφές ότι η Βουλγαρία ως χώρα, σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού ή μέσω του στρατού, δεν παρέχει όπλα στην Ουκρανία, ενώ οι ιδιώτες κατασκευαστές και έμποροι εξάγουν μεγάλες ποσότητες όπλων σε χώρες της Κεντρικής Ευρώπης. Πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι χώρες αυτές δεν ήταν πελάτες των βουλγαρικών εταιρειών. Ως εκ τούτου προκύπτει εύλογα η υπόθεση ότι οι Βούλγαροι κατασκευαστές και έμποροι εξάγουν όπλα σε χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, τα οποία μεταπωλούνται στην Ουκρανία», αναφέρει ο Μιχΐλοφ.

Υπενθυμίζει ότι λογιστικά κανείς δεν μπορεί να παραδώσει όπλα απευθείας στην Ουκρανία αυτή τη στιγμή, επειδή δεν μπορούν να γίνουν πτήσεις στον ουρανό της και τα λιμάνια πολιορκούνται από το ρωσικό ναυτικό και ναρκοθετούνται από την ουκρανική ακτοφυλακή.

«Οι παραδόσεις δεν μπορούν να γίνουν από αέρος και από τη θάλασσα και απομένει η χερσαία μεταφορά, η οποία περνάει από την Πολωνία και τη Ρουμανία. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες παρακολουθούν τις στρατιωτικές προμήθειες προκειμένου να τις εξουδετερώσουν. Ως εκ τούτου, οι παραδόσεις αυτές γίνονται πιθανώς τη νύχτα, όταν είναι πιο δύσκολο να εντοπιστούν από τη δορυφορική παρακολούθηση, ή με άτυπα μεταφορικά μέσα, π.χ. φορτηγά με ψυγεία, ώστε να δίνεται η εντύπωση ότι παραδίδονται τρόφιμα», πρόσθεσε ο Μιχαΐλοφ.

Νέες προτάσεις

Τον Απρίλιο ο πρώην πρωθυπουργός Μπόικο Μπορίσοφ, το κόμμα του οποίου GERB κέρδισε τις τελευταίες εκλογές στη χώρα, ανακοίνωσε ότι είναι πεπεισμένος ότι η Βουλγαρία εξάγει όπλα στην Ουκρανία.

«Είμαι πεπεισμένος ότι εξάγονται όπλα στην Ουκρανία. Δεν είμαστε εναντίον αυτού, είμαστε εναντίον της διπρόσωπης συμπεριφοράς στο κοινοβούλιο. Μετά την επίθεση του Πούτιν στην Ουκρανία, αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να το σταματήσουμε», σχολίασε ο Μπορίσοφ στις 21 Απριλίου.

Πριν από μία εβδομάδα, το GERB και η «Δημοκρατική Βουλγαρία» κατέθεσαν δύο ξεχωριστές προτάσεις στο κοινοβούλιο για τη βοήθεια της Βουλγαρίας προς την Ουκρανία με βαρέα όπλα. Αυτό σημαίνει κάθε δυνατή υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένων αεροσκαφών και πυραυλικών συστημάτων. Η πολεμική αεροπορία της Βουλγαρίας αποτελείται κυρίως από γερασμένα σοβιετικά MiG-29 και Su-25, τα οποία δεν μπορούν πλέον να συντηρηθούν και πρόκειται να καθηλωθούν σύντομα.

Από Krassen Nikolov and Antonia Kotseva | EURACTIV.bg | Μεταφρασμένο από Σπύρος Σιδέρης

Photo:Οι εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι η Βουλγαρία έχει μέχρι στιγμής προμηθεύσει την Ουκρανία μέσω χρηματιστών με πυρομαχικά και όπλα αξίας τουλάχιστον 1 δισεκατομμυρίου ευρώ.