Του Παναγιώτη Αλιμήση*
Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια ο Ερντογάν φόρεσε το ‘ευρωπαϊκό του κουστούμι’ στη Βάρνα, όχι γιατί πιστεύει τα όσα λέει περί αδελφοσύνης και συνεργασίας, αλλά γιατί είχε στο νου του ποιους πάει να συναντήσει…
Μερικά συστημικά ΜΜΕ με τις επιστημονικοφανείς αναλύσεις τους, άρχισαν να επικροτούν την στάση της ΕΕ και ιδιαίτερα του Γιούνκερ που υποτίθεται ότι «έτριξε τα δόντια του στον Τούρκο Πρόεδρο» και πως τώρα η Τουρκία θα σταματήσει την προκλητική της συμπεριφορά και θα στρέψει ξανά προς την Ευρώπη. Πολλοί στάθηκαν στην δήλωση του Γιούνκερ για τους δυο Έλληνες στρατιωτικούς σαν καλό γεγονός – και όντως ήταν- όταν θα έπρεπε να είχε γίνει με τον ίδιο στόμφο εδώ και 27 μέρες. Κανένας δε κατανοεί πως ο Ερντογάν κρατώντας ομήρους, προσπαθεί να δημιουργήσει ψυχολογία ήττας στην Ευρώπη με σκοπό την απόσπαση προνομίων.
Αναρωτιέται κανείς αν όντως έχουν κατανοήσει σε Βρυξέλλες, Αθήνα και Λευκωσία τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία διαβάζει την διεθνή πολιτική και πως αντιλαμβάνεται τις διεθνείς σχέσεις. Ο Ερντογάν δεν πήγε στη Βάρνα για να δώσει αλλά να πάρει. Η σχέση του με την ΕΕ δεν είναι σχέση ισοτιμίας όπως διατυμπανίζεται αλλά οπορτουνισμού, όπως ήταν άλλωστε από την δεκαετία του ‘80 όταν ξεκίνησαν οι πρώτες συζητήσεις για την ένταξη της χώρας του. Η επιδίωξη του «Σουλτάνου» δεν είναι η πλήρης ένταξη (βέβαια για αυτόν καλώς να έρθει, αν έρθει) αλλά μια «ειδική σχέση» που θα βοηθάει με οικονομικά πακέτα την τουρκική οικονομία και τα φιλόδοξα σχέδιά του.
Πολλοί εγχώριοι αναλυτές ζητούν επιτακτικά την είσοδο της Τουρκίας στην ΕΕ πιστεύοντας ότι θα εκδημοκρατιστεί! Δεν βλέπουν όμως το παράδειγμα της Αλβανίας η οποία μπαίνοντας με τη βοήθεια της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ, -έναν θεσμό με κύρος και επιρροή μεγαλύτερη από της ΕΕ-, όχι μόνο δεν εκδημοκρατίστηκε αλλά αναβάθμισε(!) τις διεκδικήσεις της εις βάρος της χώρας μας, καθώς τώρα νιώθει ισότιμη…
Τα οικονομικά συμφέροντα και οι πρόσφατες αμυντικές συμφωνίες που υπέγραψαν οι Ευρωπαίοι με την Άγκυρα, φαίνεται ότι είναι πρώτης προτεραιότητας ακόμα και αν δυο μέλη της ΕΕ, η Ελλάδα και η Κύπρος, δεν μπορούν να ασκήσουν τα κυριαρχικά τους δικαιώματα. Το παζάρι του Τούρκου προέδρου, ο στρατηγικός ρεαλισμός έστω και με τον παραλογισμό του, καθώς και η ανατολίτικη βιοσοφία του, έχουν πιάσει ‘κορόιδο’ τους Ευρωπαίους ελίτ που τα τελευταία 60 χρόνια εκπαιδεύτηκαν στην πολιτική ορθότητα και τον ακραίο οικονομισμό. Όπως ακριβώς ο Ερντογάν αναστενάζει με επιτυχία αχ και βαχ μπροστά στο ακροατήριό του, άλλο τόσο, ξέρει να μιλήσει στο Ευρωπαϊκό. Απλά, έχει διαβάσει άριστα τις νοοτροπίες και ελίσσεται με τον πιο απρόβλεπτο τρόπο.
Τι πήρε και τι έδωσε;
Ο Ερντογάν σε βάθος χρόνου αναμένεται να αποσπάσει τα 3 δις από την ΕΕ που θέλει για το προσφυγικό. Όχι φυσικά για να τα ξοδέψει για τους πρόσφυγες αλλά να τα χρησιμοποιήσει για άλλους σκοπούς, κυρίως για την πολεμική του βιομηχανία. Αυτό κάνει πάντα… Αν η ΕΕ ήταν σοβαρός θεσμός, θα πρότεινε -αν όχι να επέβαλε-, να γίνεται η ταυτοποίηση των προσφύγων σε τουρκικό έδαφος, αντί να περνούν με βάρκες στα ελληνικά νησιά και να δημιουργείται χάος. Έτσι θα έλεγχε καλύτερα τον χρηματικό μποναμά, αναγκάζοντας το τουρκικό καθεστώς να δίνει αναφορά για το πώς και που τα ξοδεύει. Άλλωστε, οι ροές δεν έχουν σταματήσει. Η Άγκυρα στέλνει με το σταγονόμετρο πρόσφυγες και μετανάστες στα νησιά, απόσυμφορίζοντας το έδαφός της και επιβαρύνοντας ταυτόχρονα οικονομικά την Ελλάδα.
Στο ερώτημα τι έδωσε η Τουρκία στη Βάρνα, απάντηση ικανοποιητική δεν υπάρχει. Αντίθετα, τα ερωτήματα είναι πολλά… Αν ο Ερντογάν πάρει τα λεφτά, έχει πατάξει τους δουλεμπόρους; Έχει σταματήσει να δίνει φτηνά εισιτήρια μέσω της Turkish Airlines σε μετανάστες από την Αφρική για να έρθουν σε τουρκικό έδαφος και μετά μέσω Ελλάδας στην Ευρώπη; Έχει σταματήσει το λαθρεμπόριο πετρελαίου με τον isis; Εφαρμόζει ο ίδιος δημοκρατικές διαδικασίες στο εσωτερικό της χώρας του; Έχει δώσει αναφορά για τα πρόσφατα δημοσιεύματα που θέλουν τούρκους στρατιώτες να πυροβολούν Σύρους πρόσφυγες στα σύνορα;
Επιπλέον, οι Εταίροι θα έπρεπε να βάλουν στο τραπέζι το αίτημα να σταματήσουν άμεσα οι προκλήσεις σε Αιγαίο και Κύπρο, όχι με λόγια, αλλά ορίζοντας de jure τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες Ελλάδας και Κύπρου. Η ελλαδική και ελληνοκυπριακή πλευρά που πανηγυρίζουν για την «αποφασιστικότητα» της Ευρώπης, πρέπει να αναρωτηθούν τι πήραν από την συνάντηση της Βάρνας. Είναι τώρα έτοιμος ο ελληνισμός να ασκήσει τα κυριαρχικά του δικαιώματα στην ΑΟΖ; Θα αλλάξει γνώμη ο Ερντογάν για τη συνθήκη της Λωζάνης; Θα γυρίσουν οι Έλληνες στρατιώτες μέχρι το Πάσχα όπως… πρόσταξε ο Γιούνκερ ή καλά Χριστούγεννα;
Τόσο Αθήνα όσο και η Λευκωσία, δεν έχουν αποφασίσει αν θα συνεχίσουν να στηρίζονται μόνο σε Συνόδους και μεγάλα λόγια για να κατευνάσουν τον Ερντογάν, ή τελικά θα προχωρήσουν στην ενίσχυση της άμυνά τους και στην αναθεώρηση της ευρύτερης στρατηγικής τους στα πρότυπα της Τουρκίας και του Ισραήλ.
*Ο Παναγιώτης Αλιμήσης είναι δημοσιογράφος. Έχει σπουδάσει Σύγχρονη Ιστορία και Διεθνείς Σχέσεις στο πανεπιστήμιο Metropolitan του Λονδίνου
[the_ad id=”17504″]
Leave a comment