ΑΡΧΑΙΟ ΑΓΓΕΙΟ, ΕΠΑΘΛΟ ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΛΟΥΗ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Της Αγγελικής Κώττη

Το ένα κύπελλο, το αργυρό, που πήρε ο Σπύρος Λούης για τη νίκη του στον πρώτο σύγχρονο Μαραθώνιο δρόμο (Αθήνα 1896) βρίσκεται τώρα στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Το δεύτερο έπαθλο, ένα αρχαίο αγγείο, θα παρουσιάζεται από αύριο Τετάρτη στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Ο πολύτιμος σκύφος μας επεστράφη από το Πανεπιστήμιο του Μίνστερ και θα αποκαλυφθεί αύριο στο Μουσείο από την υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη. Το αγγείο είχε χαθεί μαζί με άλλα και τελικά εντοπίσθηκε στο γερμανικό πανεπιστήμιο.

Ο αρχαίος σκύφος αθλοθετήθηκε από τον Ιωάννη Π. Λάμπρο, ο οποίος ζήτησε από τον τότε διάδοχο του θρόνου Κωνσταντίνο την άδεια να προστεθεί στα έπαθλα, μαζί με το Ασημένιο Κύπελλο το οποίο εμπνεύστηκε και σχεδίασε ο Μισέλ Μπρεάλ. Φέρει παράσταση με δολιχοδρόμους που παρακολουθούνται από αγωνοδίκες, και ο Λάμπρος είχε θεωρήσει το θέμα σχετικό με τον αθλητισμό, καθώς ο δόλιχος ήταν αγώνισμα δρόμου ημιαντοχής στην αρχαία Ελλάδα, απόστασης περίπου 4.800 μέτρων. Το 720 π.Χ. εισήχθη και στους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ο νομισματολόγος και συλλέκτης, έγραφε στην επιστολή του προς τον διάδοχο ότι με αυτό τον τρόπο θα πανηγυρίσουν και οι πρόγονοί μας για την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων.

Περισσότερες λεπτομέρειες για τα έπαθλα των πρώτων σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων βρίσκουμε στο άρθρο των Σταύρου Τσόνια και Αθανάσιου Αναστασίου με τίτλο «The Awards of Spyros Louis». Ως γνωστόν, κατά την αρχαιότητα, οι νικητές έπαιρναν για βραβείο ένα στεφάνι από κλαδί ελιάς. Στεφάνι από ελιά, όπως και δάφνινο στεφάνι, δόθηκαν και στον πρώτο σύγχρονο Μαραθώνιο. Σε αυτό τον αγώνα όμως, πήραν βραβεία οι δύο πρώτοι νικητές. Ο πρώτος, ο Σπύρος Λούης, πήρε αργυρό μετάλλιο και στεφάνι από κλαδί ελιάς και ο δεύτερος χάλκινο μετάλλιο και στεφάνι από κλαδί δάφνης. Τα μετάλλια είναι χρυσό, αργυρό και χάλκινο από τους αγώνες του 1904 και μετά.

Στο αργυρό μετάλλιο του Λούη απεικονίστηκε ο Δίας κρατώντας στο χέρι μια σφαίρα επί της οποίας υπάρχει η θεά Νίκη, κρατώντας δάφνη. Στην άλλη πλευρά υπήρχε η Ακρόπολη των Αθηνών. Τα διπλώματα που συνόδευαν τα μετάλλια σχεδιάστηκαν από τον Νικόλαο Γύζη. Ο διακεκριμένος νομισματολόγος Ιωάννης Π. Λάμπρος, σύμφωνα με τους δύο μελετητές, εμπνεύστηκε από την πρωτοβουλία του Μπρεάλ να δωρίσει το αργυρό κύπελλο και με επιστολή του προς τον διάδοχο του θρόνου Κωνσταντίνο, υπεύθυνο για τους αγώνες, ζητά να του επιτραπεί να δωρίσει ένα αρχαίο αγγείο στον νικητή του Μαραθωνίου. Ο πρίγκιπας δέχθηκε την δωρεά λέγοντας ότι αν ο νικητής ήταν ξένος, θα πρέπει να ακολουθηθούν όλες οι διατάξεις του νόμου για την εξαγωγή αρχαιοτήτων. Λέγεται πως το αγγείο βρισκόταν πριν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αλλά παρ όλες τις προσπάθειες των ερευνητών, δεν κατάφεραν να εντοπίσουν ίχνη από το πέρασμά του. Ίσως και να μην είχε περάσει ποτέ από εκεί, αλλά να δωρήθηκε απευθείας από την ιδιωτική συλλογή του Λάμπρου.

Το αργυρό μετάλλιο εκτίθεται στο Μουσείο του Μαραθώνα, το αργυρό κύπελλο στο ΚΠΙΣΝ και το αρχαίο αγγείο θα εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Το μετάλλιο είχαν κληρονομήσει ο πρώτος γιος του Λούη, ο Παναγιώτης και η σύζυγός του Χρυσούλα Καλλιτσάρη. Στον δεύτερο γιο του Γεώργιο και στη σύζυγό του Ευτυχία Βατοπούλου περιήλθε το αργυρό κύπελλο και όλη η αλληλογραφία του. Τέλος, ο τρίτος του γιος Νίκος και η σύζυγός του Κυριακούλα Σιδέρη (1915-1984) έλαβαν τον σκύφο. Κατόπιν το αρχαίο πιθανώς πωλήθηκε και έφτασε μέχρι το γερμανικό μουσείο, όπου πλέον εντοπίσθηκε.

Πηγή: Liberal.gr