Η Πολωνία έχει δείξει τεράστια υποστήριξη στην Ουκρανία από τότε που ξεκίνησε η ρωσική εισβολή. Αυτό που είναι λιγότερο γνωστό είναι ότι οι δύο χώρες μοιράζονται μια ιστορία καταπίεσης και αιματοχυσίας. Σύμφωνα με τον αναπληρωτή πρωθυπουργό της Πολωνίας Πιοτρ Γκλίνσκι, ο πόλεμος τους έδωσε την ευκαιρία να συμφιλιωθούν.

«Ναι, η κοινή μας ιστορία έχει δύσκολες στιγμές, θέματα που πρέπει να κλείσουν – και σίγουρα θα επανέλθουμε σε αυτά στις σχέσεις μας με την ελεύθερη και ανεξάρτητη Ουκρανία – μετά τον πόλεμο», δήλωσε ο Γκλίνσκι, ο οποίος είναι επίσης υπουργός Πολιτισμού.

Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Ουκρανικός Επαναστατικός Στρατός σκότωσε δεκάδες χιλιάδες Πολωνούς στις κατεχόμενες από τους Ναζί πολωνικές περιοχές της Βολυνίας και της Ανατολικής Γαλικίας.

Ωστόσο, η Πολωνία έχει μια ακόμη πιο ταραγμένη ιστορία με τη Μόσχα, καθώς η Σοβιετική Ένωση και η ναζιστική Γερμανία το 1939 διέπραξε πολυάριθμες θηριωδίες – μέχρι που τα σοβιετικά στρατεύματα απώθησαν τους Γερμανούς στο μεταγενέστερο στάδιο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

«Για εμάς στην Πολωνία, είναι δύσκολο να μην σκεφτούμε ότι οι Ρώσοι στην Ουκρανία συμπεριφέρονται ακριβώς όπως ο Κόκκινος Στρατός στην Πολωνία το 1944-45, αν και προφανώς αυτός ο στρατός μας απελευθέρωσε τότε…», δήλωσε ο Γκλίνσκι.

Ερωτηθείς εάν οι σχέσεις μεταξύ Πολωνίας και Ουκρανίας έχουν αλλάξει με την τρέχουσα κρίση, ο Γκλίνσκι είπε: «Ναι, πρέπει να ειπωθεί ξεκάθαρα – η τραγωδία του πολέμου στην Ουκρανία έδωσε στους Πολωνούς και τους Ουκρανούς την ευκαιρία για πλήρη συμφιλίωση».

«Εργαζόμαστε εδώ και χρόνια για να κάνουμε τις σχέσεις μεταξύ των κρατών και των εθνών μας όλο και καλύτερες, όλο και περισσότερες ιστορικές διαφορές και διαφωνίες βρίσκουν την επίλυσή τους».

«Τα θέματα της ιστορίας πρέπει να δώσουν τη θέση τους στο παρόν και το μέλλον, διότι η Ουκρανία σήμερα υπερασπίζεται ολόκληρη την Ευρώπη, υπερασπίζεται τον πολιτισμένο κόσμο», πρόσθεσε.

Εν τω μεταξύ, οι πολωνικές και ουκρανικές αρχές κατηγορούν εδώ και χρόνια τη Ρωσία ότι προσπαθεί να προκαλέσει εχθρότητα μεταξύ των δύο χωρών τους.

Η Πολωνία έχει δεχθεί μεγάλο αριθμό ουκρανών προσφύγων, προκαλώντας φόβους ότι αυτό θα μπορούσε να γίνει ένα ακόμη ζήτημα σφήνα που θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί η Ρωσία.

«Οι ρωσικές προσπάθειες να σπείρουν διαιρέσεις μεταξύ των Πολωνών και των Ουκρανών, ιδίως μέσω της εκμετάλλευσης ιστορικών ζητημάτων, είναι τόσο παλιές όσο και ο χρόνος», δήλωσε ο Στανισλάβ Ζάριν, εκπρόσωπος των υπηρεσιών ασφαλείας της Πολωνίας.

Η Ρωσία «είναι πιο επικίνδυνη τώρα, επειδή ο πόλεμος συνεχίζεται και μπορεί να επηρεάσει περισσότερους ανθρώπους από ό,τι πριν».

Προσπάθειες για τους πρόσφυγες

Ο Γκλίνσκι δήλωσε πως αναμένει ότι «στο εγγύς μέλλον μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπίσουμε ακόμη την εισροή προσφύγων, αν και με μικρότερη ένταση από ό,τι τις πρώτες ημέρες μετά τη ρωσική εισβολή».

Μέχρι στιγμής περίπου 2,7 εκατομμύρια άνθρωποι που διαφεύγουν από τον πόλεμο έχουν περάσει στην Πολωνία, σύμφωνα με τους τελευταίους αριθμούς της πολωνικής συνοριοφυλακής που δόθηκαν στη δημοσιότητα την Πέμπτη (14 Απριλίου).

«Παρέχουμε οικονομική στήριξη και είμαστε σε συνεχή επαφή με τις τοπικές αρχές και τις τοπικές διοικήσεις για να τις στηρίξουμε σε αυτή τη δραστηριότητα και να ανακουφίσουμε εκείνες τις περιοχές που, λόγω της θέσης τους, έχουν δεχθεί τις μεγαλύτερες ομάδες προσφύγων», δήλωσε ο Γκλίνσκι.

Η EURACTIV επισκέφθηκε την πολωνική πόλη Πρζέμισλ, κοντά στα ουκρανικά σύνορα, και το συνοριακό πέρασμα στο χωριό Μεντίκα, καθώς και την πρωτεύουσα της περιοχής Ζέσουφ πολλές φορές τις τελευταίες εβδομάδες και έγινε μάρτυρας των προσπαθειών της χώρας.

Ένας νόμος που ψηφίστηκε πρόσφατα από το πολωνικό κοινοβούλιο επιτρέπει σε εκατομμύρια Ουκρανούς που διαφεύγουν από τον πόλεμο την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, την υγεία και τις κοινωνικές παροχές, ενώ οι πολωνικές αρχές δημιούργησαν κέντρα καταγραφής, ώστε οι πρόσφυγες να μπορούν να υποβάλουν αίτηση για PESEL, έναν πολωνικό εθνικό αριθμό ταυτότητας.

«Οι περισσότεροι από αυτούς μένουν – επειδή θέλουν να είναι κοντά στην πατρίδα τους, σχεδιάζουν να επιστρέψουν το συντομότερο δυνατό. Αισθάνονται επίσης μεγάλη υποστήριξη από τους Πολωνούς και την πολωνική κοινωνία», δήλωσε ο Γκλίνσκι. Πρόσθεσε μάλιστα ότι η προσπάθεια της χώρας είναι «κοντά στο φαινόμενο του πολωνικού κινήματος “Αλληλεγγύη”» της δεκαετίας του 1980.

«Είναι άξιο αναφοράς ότι πάνω από ένα εκατομμύριο Ουκρανοί ζούσαν στην Πολωνία πριν από τον πόλεμο – εργάστηκαν εδώ, λειτούργησαν σε κοινότητες, και σήμερα μας βοηθούν να φροντίσουμε τους συμπατριώτες τους, να βρουν τη θέση τους στην πολωνική πραγματικότητα και να ενσωματωθούν», δήλωσε ο Γκλίνσκι.

Μεταξύ άλλων προσπαθειών, δόθηκε η δυνατότητα σε περίπου 180.000 ουκρανόπουλα να παρακολουθήσουν κανονική εκπαίδευση σε πολωνικά σχολεία, ενώ όλο και περισσότερα από αυτά προσλαμβάνουν άτομα για να βοηθούν τους εκπαιδευτικούς στην ουκρανική γλώσσα.

«Ίσως κάποιοι από αυτούς τους ανθρώπους να θελήσουν να χτίσουν το μέλλον τους στην Πολωνία. Η πολωνική αγορά εργασίας, η πολωνική οικονομία, είναι σε θέση να δεχτεί κάποιους από αυτούς και να τους προσφέρει εργασία», δήλωσε ο Γκλίνσκι. Πρόσθεσε, ακόμα,  ότι κάποιοι έχουν ήδη βρει εργασία στον τομέα των υπηρεσιών, της υγείας, της εκπαίδευσης και του πολιτισμού ή έχουν ξεκινήσει τη δική τους επιχείρηση.

Ο Γκλίνσκι προειδοποίησε ότι η «μεγάλη έξαρση της αλληλεγγύης» μπορεί να εξαντληθεί με την πάροδο του χρόνου και ότι ένα φάρμακο για την κόπωση των εθελοντών και των κοινοτικών εργαζομένων θα μπορούσε να είναι οι συμβάσεις για την παροχή των υπηρεσιών τους και η επαγγελματοποίηση ορισμένων από τις τρέχουσες δραστηριότητές τους.

«Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για ένα κύμα αύξησης και μείωσης της κοινωνικής συμμετοχής», πρόσθεσε.

Η στήριξη της ΕΕ

Οι τοπικοί και περιφερειακοί φορείς στις χώρες της πρώτης γραμμής της ΕΕ που δέχονται Ουκρανούς πρόσφυγες προειδοποιούν ότι η τρέχουσα προσέγγιση της ένωσης, η οποία συνίσταται στη χαλάρωση των κανόνων που διέπουν τις δαπάνες των διαρθρωτικών ταμείων προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η εισροή αυτών που διαφεύγουν από τον πόλεμο, θα είναι ανεπαρκής μακροπρόθεσμα.

Ερωτηθείς εάν θα υπάρξει ανάγκη για νέα χρηματοδότηση από την ΕΕ, ο Γκλίνσκι δήλωσε ότι τα τρέχοντα «γεγονότα μιλούν από μόνα τους».

«Θα ήθελα να τονίσω ότι η Πολωνία δέχθηκε και στηρίζει 2,7 εκατομμύρια πρόσφυγες πολέμου από την Ουκρανία μόνη της, με δικούς της εγχώριους πόρους και τα χρήματα των πολιτών της – δεν έχουμε λάβει ακόμη ούτε ένα ευρώ για τον σκοπό αυτό από την ΕΕ», δήλωσε.

Οι χώρες της ΕΕ που συνορεύουν με την Ουκρανία και εκείνες που έχουν υποδεχθεί πρόσφυγες σε αριθμό μεγαλύτερο από το 1% του εθνικού τους πληθυσμού -η Αυστρία, η Βουλγαρία, η Τσεχία και η Εσθονία- θα λάβουν τώρα το 45% των κονδυλίων ανάκτησης της ΕΕ, με τα τιμολόγια να αποστέλλονται στις Βρυξέλλες αργότερα.

Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνείται εδώ και μήνες να ξεκλειδώσει 36 δισεκατομμύρια ευρώ σε κεφάλαια ανάκαμψης για την Πολωνία λόγω μακροχρόνιων ανησυχιών για το κράτος δικαίου, μεταξύ άλλων για το δικαστικό σύστημα της χώρας και τις διακρίσεις εις βάρος της κοινότητας LGBTQ+.

Αντιμετώπιση των αφηγήσεων της Ρωσίας

Σε συνάντηση των υπουργών Πολιτισμού της ΕΕ στο Λουξεμβούργο νωρίτερα τον Απρίλιο, η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής έθεσαν το θέμα του αποκλεισμού των ρωσικών τηλεοπτικών καναλιών και διαδικτυακών πυλών σε όλη την ένωση.

«Εδώ και πολύ καιρό ζητάμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και όλες τις άλλες χώρες να εισαγάγουν έναν πλήρη αποκλεισμό μόνο και μόνο για να περιορίσουν τον αντίκτυπο της ρωσικής προπαγάνδας, αλλά αυτό δεν έχει γίνει πλήρως κατανοητό στην Ευρώπη», δήλωσε ο Γκλίνσκι.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ήταν κυρίως η Γερμανία που επιχειρηματολόγησε εναντίον, επικαλούμενη την ελευθερία του λόγου.

«Αυτό δείχνει πόσο δύσκολο είναι να ασκείται μια κοινή πολιτική στην Ευρώπη και πώς ακόμη και σε φαινομενικά προφανή ζητήματα, οι απόψεις μπορούν να διίστανται», δήλωσε ο ίδιος.

«Με αυτόν τον τρόπο, δεν θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τη Ρωσία», πρόσθεσε.

Από Alexandra Brzozowski | EURACTIV.com | Μεταφρασμένο από Γεωργία Ευαγγελία Καραγιάννη

Photo: «Για εμάς στην Πολωνία, είναι δύσκολο να μην σκεφτούμε ότι οι Ρώσοι στην Ουκρανία συμπεριφέρονται ακριβώς όπως ο Κόκκινος Στρατός στην Πολωνία το 1944-45, αν και προφανώς αυτός ο στρατός μας απελευθέρωσε τότε…», δήλωσε ο Γκλίνσκι. [EPA-EFE/Jonas Ekströmer]

Πηγή: Euractiv.gr

Share on Facebook

Tweet