Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος*
Υπάρχουν πολλά σενάρια για το τι μπορεί να συμβεί στη συνέχεια. Για να προσδιορίσουμε το πώς είναι πιο πιθανό να εξελιχθεί ο σημερινός πόλεμος, είναι απαραίτητο να εξετάσουμε προηγούμενες πολεμικές αντιπαραθέσεις στη Λωρίδα της Γάζας. Από τότε που ανέλαβε τον έλεγχο στη Γάζα το 2007, η Χαμάς και άλλες οργανώσεις (κυρίως η Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ – PIJ) έχουν συμμετάσχει σε μια σειρά πολεμικών αντιπαραθέσεων με τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF). Οι δύο πιο σημαντικές από αυτές ήταν την περίοδο 2008-2009 και το καλοκαίρι του 2014. Οι άλλοι γύροι μαχών ήταν πολύ μικρότερης εμβέλειας (Νοέμβριος 2012, Μάιος 2021, Αύγουστος 2022). Η κατανόηση της πολυπλοκότητας και των κινδύνων των συνεχιζόμενων μαχών στη Λωρίδα της Γάζας απαιτεί να εξετάσουμε τις ομοιότητες και τις διαφορές μεταξύ των προηγούμενων αντιπαραθέσεων και του τρέχοντος πολέμου.
Το Ισραήλ αντιπαρατέθηκε σε αρκετούς πολέμους υψηλής έντασης με αραβικά κράτη μεταξύ 1948 και 1982. Από το 1982, ο ισραηλινός στρατός έχει αντιμετωπίσει μόνο αραβικές μη κρατικές οντότητες. Στον Λίβανο, πολέμησε τη Χεζμπολάχ τις δεκαετίες του 1980 και του 1990 και ξανά σε έναν μεγάλο πόλεμο το 2006 (τον δεύτερο λιβανικό πόλεμο διάρκειας 34 ημερών). Εκτοτε, ο ισραηλινός στρατός έχει αντιμετωπίσει τη Χαμάς και άλλες μικρότερες παλαιστινιακές ομάδες όπως η PIJ στη Δυτική Οχθη και τη Λωρίδα της Γάζας. Οι κύριες πολεμικές επιχειρήσεις έλαβαν χώρα στη Γάζα και όλες έληξαν με… ισοπαλία, προς μεγάλη απογοήτευση του Ισραήλ. Παρόλο που η Χαμάς και η PIJ είναι άπιαστες, ευέλικτες και ικανές να δώσουν μια σκληρή μάχη, ο ισραηλινός στρατός εξακολουθεί να είναι πολύ ισχυρότερος.
Κατά τη διάρκεια όλων των προηγούμενων αντιπαραθέσεων, το Ισραήλ δίστασε σχετικά με το αν θα προσπαθήσει να καταστρέψει τους εχθρούς του λόγω των διαφόρων περιορισμών και των αρνητικών συνεπειών ενός ολοκληρωτικού πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Δεδομένου ότι η καταστροφή οργανώσεων όπως η Χαμάς είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση η προτιμώμενη μέθοδος του Ισραήλ ήταν ο περιορισμός και η αποτροπή (μέχρι τώρα) και βασιζόταν σε μια στρατηγική που ονομάζεται «κόψιμο του χόρτου». Αυτό σήμαινε ότι κατά καιρούς το Ισραήλ έπρεπε να υποβαθμίσει τις στρατιωτικές δυνατότητες των εχθρών του στη Λωρίδα της Γάζας πραγματοποιώντας μια σύντομη και περιορισμένη εκστρατεία. Η τελευταία αναμέτρηση πριν από την τρέχουσα, αυτή του Αυγούστου του 2022, ήταν κατά κάποιο τρόπο διαφορετική από άλλες συγκρούσεις στη Λωρίδα της Γάζας, επειδή το Ισραήλ θεώρησε ότι η έκβασή της ήταν νικηφόρα. Ωστόσο, στην πραγματικότητα, ήταν μια ελάχιστη επιτυχία.
Σε εκείνη την περίπτωση το Ισραήλ αντιμετώπισε μόνο την PIJ, η οποία πλήρωσε ένα τίμημα αλλά επέζησε. Ωστόσο, φαίνεται ότι τα αποτελέσματα αυτής της επιχείρησης ενίσχυσαν την εμπιστοσύνη του Ισραήλ και, μαζί με άλλα βήματα που έκανε για να αναβαθμίσει την άμυνά του γύρω από τη Λωρίδα της Γάζας, το έπεισαν ότι ήταν έτοιμο να αντιμετωπίσει τυχόν εχθροπραξίες που θα μπορούσαν να ξεσπάσουν στα σύνορα. Το Ισραήλ υπέθεσε επίσης ότι η Χαμάς δεν θα επιδιώξει πόλεμο.
Αναθεώρηση
Στις 7 Οκτωβρίου το Ισραήλ πλήρωσε ακριβά τα λάθη του. Μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, το Ισραήλ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρέπει να αναθεωρήσει τη στρατηγική εθνικής ασφάλειας. Μια τόσο σημαντική διαδικασία θα πρέπει να διεξάγεται με προσεκτικό τρόπο εξετάζοντας μεθοδικά όλες τις επιλογές. Ωστόσο, το Ισραήλ αποφάσισε να προχωρήσει αμέσως στην επίθεση, εξαπολύοντας μαζικούς εναέριους βομβαρδισμούς που ακολουθήθηκαν από χερσαία επίθεση μεγάλης κλίμακας. Αυτό είχε νόημα πολιτικά δεδομένου ότι το Ισραήλ έλαβε (στην αρχή) τη συμπάθεια και -το πιο σημαντικό- την υποστήριξη για τις ενέργειές του από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες δυτικές χώρες. Πλέον, όμως, καθημερινά χάνει ένα υπολογίσιμο μέρος ή ακόμα και το μεγαλύτερο μέρος αυτής της υποστήριξης καθώς ο πόλεμος εξελίσσεται λόγω των μεγάλων απωλειών (αμάχων) στον παλαιστινιακό πληθυσμό και της τεράστιας κλίμακας καταστροφών στη Λωρίδα της Γάζας.
Σε κάθε έναν από τους προηγούμενους γύρους μαχών, το Ισραήλ παρέμεινε στην πολιτική του να συνεχίσει μια περιορισμένη επιχείρηση λόγω των περιορισμών και των αρνητικών συνεπειών ενός πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Τώρα, το Ισραήλ έχει αλλάξει δραστικά την πολιτική του, παρόλο που οι περιορισμοί παραμένουν και ορισμένοι από αυτούς έχουν γίνει ακόμη πιο έντονοι (ειδικά από τον ΟΗΕ και δυτικές δυνάμεις).
















Leave a comment