ΤΑ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚA ΧΩΡIΣ ΦΤΙΑΣIΔΙΑ

Toυ Νίκου Μελέτη*

Η δημόσια αντιπαράθεση Δένδια – Τσαβούσογλου εξαφάνισε τα ελάχιστα φτιασίδια που έμεναν και αλλοίωναν την πραγματική εικόνα των ελληνοτουρκικών σχέσεων, δίνοντας την ευκαιρία σε όσους καλοπροαίρετους θέλουν να βλέπουν ακόμη και τώρα την Τουρκία σαν την χώρα εκείνη του 1994 ή του 2003, η οποία επιθυμούσε διακαώς να προσδεθεί στο ευρωπαϊκό άρμα και να δηλώσει την ευρωπαϊκή – δυτική ταυτότητα της.

Η επίσκεψη ήταν απολύτως χρήσιμη, καθώς δόθηκε με πειστικό τρόπο η ελληνική απάντηση στην προσπάθεια της Τουρκίας να κατοχυρώσει και να επιβάλει την δική της φόρμουλα για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, όπου μείζονα ζητήματα στα οποία η ίδια έχει προκαλέσει σοβαρές κρίσεις, όπως αυτά των θαλασσίων ζωνών, των παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου, των παρανόμων σεισμογραφικών ερευνών κ.ά. θα μπαίνουν κάτω από το χαλί, όταν αυτό βολεύει τις τουρκικές επιδιώξεις.

Και ενώ η ίδια θα δηλώνει ότι είναι νόμιμες οι έρευνες και οι γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, θα παραπεμφθεί όχι σε «διερευνητικές επαφές» αλλά σε «συμβουλευτικές», η αναζήτηση λύσης στα ζητήματα αυτά. Και η υπόλοιπη ατζέντα όμως θα παραμένει φορτωμένη με αυτά που η Τουρκία θεωρεί προβλήματα: Την «τουρκική» μειονότητα της Θράκης και την έκδοση όσων πολιτικών φυγάδων βαφτίζει τρομοκράτες το τουρκικό καθεστώς. Αλλά και πιο πρακτικά ζητήματα, όπως η πολύ μεγάλη αύξηση αδειών διέλευσης φορτηγών που ζητά η Τουρκία από τη χώρα μας.

Δεν είναι λίγες οι φορές στο παρελθόν κατά τις οποίες έχει επιχειρηθεί ο εξωραϊσμός της τουρκικής πολιτικής προκειμένου δήθεν να μην διαταραχθούν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Όμως όσο η απειλή και η αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων είναι ενεργές δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή και βιώσιμη προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεων. Θετική ατζέντα μπορεί να υπάρξει, συνεργασία στον οικονομικό, εμπορικό, τουριστικό τομέα και αλλού, μπορεί να υπάρξει, όχι όμως ομαλοποίηση των σχέσεων.

Ειδικά στην παρούσα φάση, η Τουρκία του Τ.Ερντογάν θεωρεί (και εν μέρει δικαιολογημένα) ότι έχει αλλάξει «πίστα» και ότι η Ελλάδα είναι πολύ μικρή για να διαπραγματευθεί μαζί της.

Κυρίως η τουρκική ηγεσία θεωρεί ότι δεν έχει τίποτα να κερδίσει αποκαθιστώντας ισότιμες και ειλικρινείς φιλικές σχέσεις με την Ελλάδα. Έτσι καθίσταται δύσκολο αυτό το πάρε-δώσε, που συχνά έχει επιστρατευθεί στις διεθνείς σχέσεις για την επίλυση διαφορών, καθώς η Τουρκία δεν έχει καμία διάθεση να κάνει πίσω από τις διεκδικήσεις της εάν δεν γνωρίζει ότι θα κερδίσει σε ένα άλλο μέτωπο.

Σύμφωνα με μια σχολή σκέψης της ελληνική διπλωματίας, υπό αυτές τις συνθήκες θα ήταν τρομερό λάθος να γίνει η οποιαδήποτε παραχώρηση στην Τουρκία, καθώς δεν πρόκειται να λειτουργήσει κατευναστικά, ούτε και να συμβάλει ουσιαστικά στην επίτευξη μιας μόνιμης συμφιλίωσης και επίλυσης των προβλημάτων.

Η Τουρκία θέλει να κρατά ανοικτά και με επίδειξη ισχύος, τα μέτωπα που αντιλαμβάνεται ότι δεν θα μπορεί να κερδίσει, είτε με μια Συμφωνία, είτε με αποφαση ενός διεθνούς μηχανισμού επίλυσης διαφορών

*Ο Νίκος Μελέτης γεννήθηκε στην Κεφαλλονιά το 1962. Είναι απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών της Νομικής Σχολής Αθηνών. Άρχισε να εργάζεται ως δημοσιογράφος το 1987. Από το 1990 καλύπτει το διπλωματικό ρεπορτάζ, αρχικά στην ΕΡΤ και κατόπιν και στην εφημερίδα “Έθνος”. Έχει πραγματοποιήσει δεκάδες δημοσιογραφικές αποστολές σε όλο τον κόσμο, έζησε από κοντά τις αλλαγές που επέφερε η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού στο χώρο των Βαλκανίων και των πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιώ��. Κάλυψε τους πολέμους στην πρώην Γιουγκοσλαβία και παρακολούθησε από κοντά όλες τις τελευταίες προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού αλλά και τη μακρά και επίπονη πορεία των ευρωτουρκικών και ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Photo: O N. Δένδιας και ο Μ. Τσαβούσογλου κατά τη συνάντηση της Παρασκευής στην Άγκυρα

Πηγή: Liberal.gr