Του Παναγιώτη Αλιμήση∗

“Τα αιματηρά γεγονότα στην Ουκρανία άνοιξαν τον δρόμο για την «επόμενη φάση ολοκλήρωσης» του τριπολικού -για άλλους πολυπολικού κόσμου- στον οποίο αναμένεται να ηγεμονεύσουν οι τρεις υπερδυνάμεις, ο «αμερικανικός αετός» στη μία όχθη και στην άλλη η «ρωσική αρκούδα» μαζί με τον «κινεζικό δράκο»…”

Ο πόλεμος στην Ουκρανία φανερώνει μια νέα πραγματικότητα. Ο νέος «τριπολικός κόσμος» που ακουγόταν ως ουτοπία στις αρχές του 21^ου αιώνα, αρχίζει πλέον να λαμβάνει «σάρκα και οστά». Η Ρωσία και η Κίνα, οι δύο άλλες υπερδυνάμεις πέρα των Η.Π.Α, ορθώνουν με αυτοπεποίθηση το ανάστημά τους στο παραδοσιακό αγγλοσαξονικό μπλοκ, σε ευαίσθητες περιοχές του πλανήτη που έως τώρα οι Δυτικοί είχαν τον πρώτο λόγο. Η νέα αυτή αρχιτεκτονική που χτίζεται στον ευρασιατικό χώρο, φέρνει τριγμούς στο δυτικό οικοδόμημα, το οποίο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, και ειδικά μετά την πτώση του υπαρκτού Σοσιαλισμού το 1991, απολάμβανε -και ως ένα βαθμό συνεχίζει- καθεστώς μονοπωλίου τόσο σε στρατιωτικό επίπεδο όσο και στους τομείς της οικονομίας του πολιτισμού και φυσικά της ενημέρωσης. Παράλληλα, το πρότυπο ζωής του Δυτικού ανθρώπου, όπως αυτό εξελίχθηκε τις τελευταίες δεκαετίες και τόσο προπαγανδίστηκε, αρχίζει να ξεθωριάζει στις συνειδήσεις εκατομμυρίων ανθρώπων ανά την υφήλιο. Ενδεικτικά, σε αυτό συνηγορεί η τάση επιστροφής στις αξίες του έθνους-κράτους μερίδας των ευρωπαϊκών λαών, οι οποίοι  αρχίζουν να αμφισβητούν παγιωμένες μεταμοντέρνες θεωρίες και πρακτικές.

Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει πως οι Ρώσοι και οι Κινέζοι θα υποσκελίσουν βραχυπρόθεσμα την δυτική ηγεμονία. Ακόμα και στις μέρες μας, πολιτικές δυνάμεις και λαϊκές μάζες στις δυο αυτές χώρες δελεάζονται από το υλιστικό και ατομιστικό δυτικό μοντέλο, γεγονός που αναπόφευκτα δημιουργεί εγχώριους φιλοδυτικούς θύλακες, ανασταλτικούς για την επίτευξη εσωτερικής ενότητας και χάραξης συμπαγούς εξωτερικής πολιτικής (π.χ. «αντιπολεμικές» διαδηλώσεις στη Μόσχα, υπονομευτική αντιπολίτευση κ.τ.λ.). Επιπλέον, οι υψηλά δικτυωμένες οικονομίες σε συνδυασμό με ποικίλες αντιλήψεις πολιτικής ορθότητας, επηρεάζουν -στο μέτρο του εφικτού- την χάραξη στρατηγικής στην Κίνα και περισσότερο στη Ρωσία. Ειδικότερα, από τη δεκαετία του ’50, πιθανόν και νωρίτερα, πλειοψηφεί η πεποίθηση ότι η «δημοκρατική Δύση» αντιστέκεται στην «αυταρχική Ανατολή» για το καλό της ανθρωπότητας… Έτσι, κάθε άλλη θεώρηση για τον κόσμο και την κοινωνική συγκρότηση συχνά αντιμετωπίζεται ως παρωχημένη.

‘Όμως, ήδη οι Αμερικανοί και η ουρά τους (Ευρώπη) αντιλαμβάνονται ότι δεν θα λένε πάντα την τελευταία λέξη στη λήψη αποφάσεων για την τύχη του πλανήτη. Η ρωσική επέμβαση στην Ουκρανία, παρότι λαμβάνει χώρα εκτός του πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου, στοχεύει στο να θέσει φραγμό στην επιθετική επέκταση του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη -ίσως και παραπέρα-, που είναι, μεταξύ άλλων, ένας από τους πιο ισχυρούς ιδεολογικούς πυλώνες του Δυτικού συστήματος. Στο ερώτημα αν θα πετύχει τους στόχους της επί του πεδίου η Μόσχα είναι άλλης τάξεως συζήτηση. Σε κάθε περίπτωση, οι Ρώσοι εκπέμπουν το εξής μήνυμα: «είμαστε υπερδύναμη και δεν κάνουμε εκπτώσεις στα συμφέροντά μας». Πόσο μάλλον όταν θίγεται η ασφάλειά τους… Ακολουθώντας, λίγο-πολύ, την ίδια προπαγανδιστική τακτική της Δύσης σε πρόσφατους πολέμους (Ιράκ, Γιουγκοσλαβία, Αφγανιστάν κ.τ.λ.), η κυβέρνηση του Βλαντιμίρ Πούτιν, ουσιαστικά αποκλεισμένη από το πανίσχυρο δυτικό μιντιακό κατεστημένο, απλά πολεμά… την φωτιά με φωτιά.

Επόμενος στόχος ο «κινέζικος δράκος»

Οι εξοντωτικές κυρώσεις που επέβαλαν με πρωτοφανή ζήλο κράτη και… πολυεθνικές στη Μόσχα, δεν σκοπεύουν μόνο να αλλάξουν γνώμη στον Πούτιν, αλλά αν είναι δυνατόν να τον γονατίσουν οικονομικά για πολλές δεκαετίες. Απώτερος στόχος είναι να ανακοπεί η ανάδυση της Ρωσίας ως μια από τις τρείς παγκόσμιες δυνάμεις και έτσι η Δύση να επικεντρωθεί ανενόχλητη στον άλλο μεγάλο ανταγωνιστή της, την Κίνα. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος στο τελευταίο του διάγγελμα, με αφορμή το εμπάργκο που επέβαλε στο ρωσικό πετρέλαιο, δήλωσε ανοιχτά ότι «αυτοί (οι Ρώσοι) τώρα είναι αδύναμοι και εμείς ισχυρότεροι»…

Εκτιμάται δε, από πολλούς αναλυτές ότι η αμερικανική φυγή από το Αφγανιστάν, έγινε άρον άρον για να εξοικονομηθούν χρήματα για τον στρατό, προκειμένου να είναι έτοιμος για τη νέα πρόκληση στην Άπω Ανατολή. Το Πεκίνο, παίρνοντας μαθήματα από τα όσα συμβαίνουν στη Ουκρανία, πιθανότατα την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, να ετοιμάζει την δική του αντίδραση όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή… αν έρθει. Ωστόσο, έχοντας μόνο 350 πυρηνικές κεφαλές, έναντι… 7.220 της Ρωσίας και 6.500 περίπου των Η.Π.Α., δεν φαίνεται να διαθέτει ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί έναντι της Ουάσιγκτον. Παρά τα όποια τεχνολογικά επιτεύγματα έχουν πετύχει οι Κινέζοι τις τελευταίες δεκαετίες στην πολεμική υψηλή τεχνολογία, η στρατιωτική υπεροπλία των Η.Π.Α. βρίσκεται… χιλιόμετρα μπροστά.

Μολαταύτα, μέσα στην τρέχουσα δεκαετία, η Κίνα αναμένεται να υποσκελίσει τη δυτική υπεροχή σε όλο το φάσμα των στρατιωτικών δυνάμεων (στρατός, ναυτικό, αεροπορία, πυρηνικά), πράγμα που σημαίνει ότι θα έχει μεγαλύτερη πρωτοβουλία κινήσεων στο πεδίο ενδιαφέροντός της που δεν είναι άλλο από την ανατολική θάλασσα (η λεγόμενη «θάλασσα της νότιας Κίνας») όπως φυσικά και η Ταϊβάν.

Η λογική λέει ότι οι Κινέζοι θα περιμένουν να δουν το πώς θα τρέξουν οι εξελίξεις στην Ανατολική Ευρώπη και ποια θα είναι η κατάσταση της Ρωσίας τα επόμενα χρόνια. Και αυτό γιατί η Κίνα, δεν θέλει να κάνει μια απότομη κίνηση εναντίον της Ταϊβάν και να στέψει όλη την Διεθνή κοινότητα απέναντί της, όπως έγινε με τη Ρωσία. Με τον Πούτιν σύμμαχο, θα μπορέσει να έχει μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ. Γιαυτό, μέχρι τώρα οι κινέζοι κρατούν ουδέτερη έως… υποστηρικτική προς την Μόσχα στάση μη συμμετέχοντας στις δυτικές κυρώσεις. Ακόμα, η περιβόητη αντι-κινεζική συμμαχία AUKUS (Μ. Βρετανία, ΗΠΑ, Αυστραλία), καθιστά για το Πεκίνο τη σινο-ρωσική προσέγγιση πιο επιτακτική από ποτέ.

Τα αιματηρά γεγονότα στην Ουκρανία άνοιξαν τον δρόμο για την «επόμενη φάση ολοκλήρωσης» του τριπολικού -για άλλους πολυπολικού κόσμου- στον οποίο αναμένεται να ηγεμονεύσουν οι τρεις υπερδυνάμεις, ο «αμερικανικός αετός» στη μία όχθη και στην άλλη η «ρωσική αρκούδα» μαζί με τον «κινεζικό δράκο»… Όπως όλα δείχνουν, η μοίρα θα ενώσει Ρώσους και Κινέζους σε μια κοινή γραμμή για την μεγάλη αναμέτρηση… Το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον. Και τώρα είναι μόνο η αρχή!

∗ Ο Παναγιώτης Αλιμήσης είναι Ιστορικός και Διεθνολόγος

Το άρθρο εκφράζει αποκλειστικά προσωπικές απόψεις και εκτιμήσεις του συντακτη

Share on Facebook

Tweet