ΟΙ ΗΠΑ ΜΕΤΑΤΡΕΠΟΥΝ ΤΗ ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ ΣΕ ΝΕΟ ΙΡΑΚ;

Γράφει ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος∗

Η Βενεζουέλα είναι μια χώρα για την οποία ο Τραμπ είχε δείξει το ενδιαφέρον του, ήδη από την πρώτη του θητεία ως πρόεδρος των ΗΠΑ. Σταθερή επιδίωξή του η ανατροπή του, νόμιμα εκλεγμένου, προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Από το 2018 ο αμερικανός πρόεδρος αναζητούσε αφορμή για μία ανοικτή σύρραξη με την Βενεζουέλα. Τότε, τον είχαν αποτρέψει ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο και, δευτερευόντως, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Τζόν Μπόλτον. Εκείνο που μπορούσε να κάνει την συγκεκριμένη περίοδο η αμερικανική κυβέρνηση ήταν να στηρίξει τον Χουάν Γκουαιδό (ένα προβεβλημένο στέλεχος της αντιπολίτευσης). Κάτι όμως που δεν απέτρεψε την εκλογή Μαδούρο.

Σε αμιγώς στρατιωτικό επίπεδο, η αμερικανική κυβέρνηση, αν και δεν έστειλε στρατιώτες απευθείας στη Βενεζουέλα, μετέφερε στρατιωτικό προσωπικό στην Κολομβία, σε μια προσπάθεια να ασκήσει πίεση στην κυβέρνηση Μαδούρο. Η Κολομβία ήδη από την δεκαετία του 80 είχε άριστες σχέσεις με τις ΗΠΑ και συνεργαζόταν στενά στο τομέα της καταπολέμησης των ναρκωτικών. Οι ΗΠΑ, από το 2000, είχαν αναλάβει την εκπαίδευση του κολομβιανού στρατού για την διεξαγωγή επιχειρήσεων κατά των καρτέλ ναρκωτικών. Ταυτόχρονα, η τότε κυβέρνηση της Κολομβίας, σε συνεργασία με την Ουάσινγκτον, υποδεχόταν οπαδούς της αντιπολίτευσης που έφευγαν από την χώρα.

Ο Μαδούρο άντεξε την πίεση της Ουάσινγκτον και από το Ιανουάριο του 2021 μέχρι και τον Ιανουάριο του 2025 δεν παρατηρείται ιδιαίτερη ένταση στις σχέσεις των δύο χωρών. Όλα όμως αλλάζουν σταδιακά από τον Ιανουάριο του 2025, με την ανάληψη της δεύτερης προεδρίας Τραμπ. Ένα από τα πρώτα διατάγματα που υπέγραψε ο αμερικανός πρόεδρος ήταν να κηρύξει τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι ο Μαδούρο είναι ένας από τους μεγαλύτερους ναρκέμπορους! Με τον ελιγμό αυτό, ο Τραμπ ξανάφερε στο προσκήνιο την αντιπαράθεση με την Βενεζουέλα, με άξονα την διακίνηση των ναρκωτικών.

Διότι, προφανώς, ο βαθύτερος στόχος της νέας αμερικανικής κυβέρνησης δεν είναι άλλος από την ανατροπή της κυβέρνησης του Νικολάς Μαδούρο. Ο πρόεδρος Τραμπ, σε αντίθεση με την πρώτη του θητεία, πέρα του ότι είναι πιο ώριμος έχει και πολύ πιο έμπιστους και αφοσιωμένους προς τον ίδιο συνεργάτες. Χαρακτηριστικά παραδείγματα, ο υπουργός Άμυνας και ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ των ΗΠΑ. Ειδικά ο Πίτ Χέγκσεθ (υπουργός Άμυνας) ήταν βετεράνος του πολέμου του Αφγανιστάν και είχε εγκατασταθεί στη χώρα της Νότιας Ασίας το 2012.Για πολλούς αναλυτές αλλά και δημοκρατικούς, ο Χέγκσεθ ήταν απλός ένας ταγματάρχης της εθνικής φρουράς με ακροδεξιές απόψεις. Μάλιστα στο παρελθόν είχε κατηγορηθεί και για σεξουαλική παρενόχληση, κατηγορία που ο ίδιος βέβαια αρνείται σθεναρά.

Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Νταν Κέιν είναι απόστρατος αξιωματικός της πολεμικής αεροπορίας και είχε διακριθεί στο πόλεμο κατά του Ισλαμικού κράτους. Ως διοικητής των ειδικών δυνάμεων της Combined Joint Task Force προκάλεσε συντριπτικά πλήγματα στο Ισλαμικό κράτος κατά την διάρκεια της μάχης της Μοσούλης το 2016. Ωστόσο, δεν είχε διοικήσει μέχρι το 2025 κανένα μεγάλο στρατιωτικό συνασπισμό. Συνεπώς, η επιλογή του είναι μία κίνηση αρκετά υψηλού ρίσκου.

Το Σεπτέμβριο του 2025 ο πρόεδρος Τραμπ ενέτεινε την πίεση του, στέλνοντας μεγάλη μοίρα του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού ανοικτά της θάλασσας της Βενεζουέλας. Μέχρι και σήμερα, οι ΗΠΑ έχουν βομβαρδίσει 20 μικρά σκάφη που έφευγαν από τις ακτές της Βενεζουέλας υποστηρίζοντας ότι μετέφεραν μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών. Από τις αμερικανικές επιθέσεις έχουν σκοτωθεί μέχρι στιγμής 105 άνθρωποι, με την κυβέρνηση της Βενεζουέλας να αρνείται κατηγορηματικά ότι πρόκειται για διακινητές ναρκωτικών. Η Βενεζουέλα υποστηρίζει, μέσω του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν να αλλάξουν το καθεστώς στη χώρα, με απώτερο στόχο τον έλεγχο των πλούσιων πετρελαιοπηγών της χώρας. Είναι ένας τρόπος ώστε ότι οι ΗΠΑ να τονώσουν την οικονομία τους, η οποία σήμερα αντιμετωπίζει σοβαρή κρίση, με το χρέος να ανέρχεται σε 350 τρισεκατομμύρια δολάρια!

Βεβαίως, εδώ προκύπτουν σοβαρά ζητήματα: Βασικότερο, το κατά πόσο είναι ρεαλιστικό ένα τέτοιο εγχείρημα. Η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι οι ΗΠΑ εισέρχονται σε νέες επικίνδυνες περιπέτειες. Αρχικά, οι αμερικανοί στην περιοχή διαθέτουν μόλις 4.000 πεζοναύτες, οι οποίοι βρίσκονται σε ετοιμότητα για επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα. Μια τέτοιου μεγέθους δύναμη όμως δείχνει ανεπαρκής, όχι μόνο να ανατρέψει το πρόεδρο Μαδούρο, αλλά και να θέσει υπό τον σταθερό έλεγχο της τις κρατικές υποδομές της Βενεζουέλας. Επιπρόσθετα, θεωρώ ότι ακόμα και αν καταφέρουν να ανατρέψουν τον Μαδούρο οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν την περαιτέρω καταστροφή του κρατικού μηχανισμού, προκειμένου να «ξεριζώσουν» το καθεστώς της χώρας εκ βάθρων.

Είναι άλλωστε γνωστή η περίπτωση του Ιράκ, όπου αμέσως μετά την κατάληψη της Βαγδάτης οι αμερικανικές δυνάμεις προχώρησαν στην διάλυση του κόμματος Μπάαθ (κόμμα του Σαντάμ Χουσείν) και στην αποδύναμωση του Ιρακινού στρατού, τον οποίο ουσιαστικά δημιούργησαν εξαρχής, εκπαιδεύοντας μεγάλο αριθμό σιιτών. Πιστεύω ότι οι ΗΠΑ θα ακολουθήσουν μια παρόμοια στρατηγική και στην περίπτωση της Βενεζουέλας.

Επίσης, μια εισβολή στη Βενεζουέλα θα προκαλούσε μεγάλη μεταναστευτική κρίση προς τις ΗΠΑ .Ταυτόχρονα, ο αμερικανικός λαός θα έβλεπε καθημερινά την επιστροφή νεκρών αμερικανών στρατιωτών. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα η αμερικανική κοινωνία να ασκούσε πιέσεις για άμεση αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την χώρα της Λατινικής Αμερικής.

Πηγές

https://www.reuters.com/article/eeuu-trump-bolton-venezuela-idESKBN23O3RE/

https://www.voanews.com/a/pentagon-won-t-rule-out-sending-troops-to-colombia/4764749.html

https://www.cfr.org/article/operation-southern-spear-us-military-campaign-targeting-venezuela

https://www.aryanews.com/News/120251116042334697/Scott-Ritter-Urges-US-to-Avoid-Military-Conflict-With-Venezuela-to-Preserve-Global-Peace

https://www.youtube.com/watch?v=H8wDK37zZVM

https://www.bbc.com/news/world-latin-america-19059953

https://www.e-ir.info/2017/08/22/imperialism-by-another-name-the-us-war-on-drugs-in-colombia/

https://hir.harvard.edu/americas-failed-war-on-drugs-in-colombia/

https://www.atlanticcouncil.org/in-depth-research-reports/report/untapped-potential-us-colombia-partnership/

https://www.crisisgroup.org/latin-america-caribbean/andes/colombia/war-and-drugs-colombia

https://www.defense.gov/News/Transcripts/Transcript/Article/2078339/remarks-by-secretary-esper-in-a-joint-press-briefing-with-colombian-minister-of/