Breaking News
ΕΛΑΣ: 4 ΠΑΡΑΒAΣΕΙΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜAΤΩΝ, 200 ΓΙΑ ΜΕΤΑΚIΝΗΣΗ ΚΑΙ 1.357 ΓΙΑ ΜΗ ΧΡHΣΗ ΜAΣΚΑΣ
ΣΥΛΛΥΠΗΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΠΤΔ ΣΤΟΝ ΓΑΛΛΟ ΠΡEΣΒΗ ΓΙΑ ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΘΕΣΗΣ ΣΤΗ ΝΙΚΑΙΑ
ΠΟΙOΣ ΘEΛΕΙ ΝΑ ΤΙΝAΞΕΙ ΣΤΟΝ ΑEΡΑ ΤΟ DEAL ΤΩΝ ΝΑΥΠΗΓΕIΩΝ ΣYΡΟΥ ΚΑΙ ΕΛΕΥΣIΝΑΣ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚA ΣΥΜΠΕΡAΣΜΑΤΑ ΑΠO ΤΙΣ ΣΥΓΚΡΟYΣΕΙΣ ΣΤΟ ΝΑΓΚOΡΝΟ – ΚΑΡΑΜΠAΧ
ΧΤYΠΗΜΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙA ΤΗΣ ΦΙΛΕΛΕYΘΕΡΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤIΑΣ
COVID-19: ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΝΟΝΤΑΙ ΝΕΑ ΜΕΤΡΑ – ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟΝ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΧΑΡΤΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΣΤΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: ΓΛΕΝΤΙ ΜΕΧΡΙ ΤΕΛΟΥΣ ΠΡΙΝ ΤΟ LOCKDOWN
ΕΛΓΑ: ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ 26 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ ΣΕ ΠΛΗΓΕΝΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΚΟΚΑΙΡΙΑ “ΙΑΝΟΣ”
Η ΝΟΣΟΣ COVID-19 ΔΙΑΛΥΕΙ ΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΕ
30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2020: TA ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
ΚΟΡΟΝΟΪΟΣ – ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ ΕΞΕΤΑΖΟΝΤΑΙ: ΜΑΣΚΕΣ ΚΑΙ ΣΕ «ΠΡΑΣΙΝΕΣ» ΠΕΡΙΟΧΕΣ, ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΝΥΧΤΕΡΙΝΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΝΩΡΙΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 00.30
ΗΠΑ ΚΑΙ ΜEΣΗ ΑΝΑΤΟΛH: ΤΙ ΘΑ AΛΛΑΖΕ Ο ΜΠAΙΝΤΕΝ;
Η ΕΠΙΛΟΓH ΤΗΣ 28ης ΟΚΤΩΒΡIΟΥ 1940 ΩΣ ΕΘΝΙΚHΣ ΜΑΣ ΕΟΡΤHΣ
ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: Η ΨΥΧΟΣΥΝΘΕΣΗ ΜΙΑΣ ΟΛΕΘΡΙΑΣ ΣΧΕΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ
Ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΣΜOΣ ΤΟΥ ΙΣΛAΜ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚEΣ ΚΟΙΝΩΝIΕΣ: ΤΟ ΓΕΝΙΚO ΠΛΑIΣΙΟ
ΚΟΡΩΝΟΪOΣ: 1.211 ΝEΑ ΚΡΟYΣΜΑΤΑ, 12 ΘAΝΑΤΟΙ, 114 ΟΙ ΔΙΑΣΩΛΗΝΩΜEΝΟΙ
ΤΡΑΓΩΔIΑ ΣΤΗ ΡOΔΟ: ΣΥΝΕΛHΦΘΗ EΝΑΣ 51ΧΡΟΝΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘAΝΑΤΟ ΤΩΝ ΔYΟ ΠΑΙΔΙΩΝ
ΣΕ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ 60 ΧΡΟΝΙΑ Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΔΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
ΣΤΟ ΣΤOΧΑΣΤΡΟ ΦΑΝΑΤΙΚΩΝ Η ΓΑΛΛΙΑ: ΤΡΕΙΣ ΑΙΜΑΤΗΡΕΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΣΕ ΝΙΚΑΙΑ, ΑΒΙΝΙΟΝ, ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ
ΝΤ. ΣΑΣOΛΙ ΓΙΑ ΕΠIΘΕΣΗ ΣΤΗ ΝIΚΑΙΑ: EΧΟΥΜΕ ΚΑΘHΚΟΝ ΝΑ ΣΤΑΘΟYΜΕ ΜΑΖI ΕΝAΝΤΙΑ ΣΤΗ ΒIΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΤΟΥ ΑΥΤΑΡΧΙΚΟΥ: ΟΙ ΑΡΠΑΓΕΣ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΥΤΙΝ ΚΑΙ ΤΟΝ XI ΙΣΩΣ ΠΡΟΜΗΝΥΟΥΝ ΚΑΛΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ;

Tων Adam E. Casey και Seva Gunitsky*

Ακόμη και σε μια εποχή εκτεταμένης απογοήτευσης με την δημοκρατία, δεν έχει ακόμη προκύψει μια καθολικά ελκυστική εναλλακτική λύση. Η στροφή προς την προσωποπαγή διακυβέρνηση, με όλα τα δυνητικά προβλήματα που θέτει, μόνο ενισχύει αυτή την πραγματικότητα.

Στις αρχές του Μαρτίου, ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, ανήγγειλε την υποστήριξή του για μια συνταγματική αλλαγή που θα του επιτρέψει δύο επιπλέον θητείες. Όταν τελειώσουν οι θητείες αυτές το 2035, θα είναι 84 ετών και -αν τα καταφέρει- ο μακροβιότερος ηγέτης [1] στην ρωσική ιστορία.

Παρόλο που η μακροβιότητα του Πούτιν ξεχωρίζει, η στροφή της Ρωσίας στην προσωποπαγή εξουσία [2] -στην οποία η πολιτική ισχύς συγκεντρώνεται όλο και περισσότερο σε ένα άτομο [3]- αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης τάσης [4]. Η Κίνα, για παράδειγμα, φαινόταν μέχρι πρόσφατα να εδραιώνει ένα μονοκομματικό καθεστώς στο οποίο οι ελίτ μοιράζονταν την εξουσία και συντηρούσαν έναν λειτουργικό μηχανισμό διαδοχής. Ωστόσο, τα τελευταία δύο χρόνια, ο Κινέζος πρόεδρος, Xi Jinping, [5] έχει καταργήσει τα όρια των θητειών και συγκέντρωσε την πολιτική εξουσία [6], συχνά σε βάρος άλλων θεσμών, όπως το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα και ο στρατός. Άλλες χώρες, όπως η Τουρκία υπό τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν [7] και οι Φιλιππίνες υπό τον Rodrigo Duterte [8], έχουν επίσης δει ότι τα καθεστώτα να συγχωνεύονται γύρω από ένα μεμονωμένο άτομο. Οι αυταρχικοί, φαίνεται, γίνονται ισχυρότεροι.

02042020-1.jpg

Ο Σι και ο Πούτιν ετοιμάζονται να σφίξουν τα χέρια, στη Μόσχα, τον Ιούνιο του 2019. Li Xueren Xinhua / eyevine / Redux

Αλλά η άνοδος των προσωποπαγών ηγετών, παρά τα προβλήματα που δημιουργεί, μπορεί να έχει κάτι καλό για το μέλλον της δημοκρατίας [9]. Τα προσωποπαγή καθεστώτα είναι πιο εύθραυστα από άλλους τύπους απολυταρχιών και τείνουν να τελειώνουν άσχημα για τους ηγέτες τους. Συγκεντρώνοντας την εξουσία σε ιδιωτικά χέρια, ο περσοναλισμός τροφοδοτεί την διαφθορά και υπονομεύει την κρατική ικανότητα. Το πιο σημαντικό, σε αντίθεση με τα μονοκομματικά καθεστώτα, τα προσωποπαγή καθεστώτα δεν προσφέρουν ένα εύκολα εξαγώγιμο μοντέλο αυταρχικής διακυβέρνησης που να μπορούν να μιμηθούν άλλες κυβερνήσεις.

 

Τα Δείνα του Περσοναλισμού

Η προσωποπαγής διακυβέρνηση εμφανίζεται όταν άλλες ελίτ δεν είναι σε θέση να εμποδίσουν επιτυχημένα [3] την συσσώρευση εξουσίας από έναν αυταρχικό. Ο περσοναλισμός είναι κακός για τις άλλες ελίτ: Φοβούμενοι την ανάδυση ενός αντιπάλου, οι προσωποπαγείς δικτάτορες συχνά εναλλάσσουν [10], εκκαθαρίζουν, φυλακίζουν ή ακόμη και εκτελούν τις φιλικές τους κυβερνώσες ελίτ. Υπό αυτές τις συνθήκες, καθίσταται όλο και πιο δύσκολο [11] για τις άλλες ελίτ να συντονίζονται μεταξύ τους για να απομακρύνουν τον απολυτάρχη. Με την πάροδο του χρόνου, οι προσωποπαγείς ηγέτες είναι δύσκολο να εκτοπιστούν από το εσωτερικό [της κυβέρνησης].

Αλλά με την πάροδο του χρόνου, μια τέτοια παραγόμενη από την παράνοια ακαμψία γίνεται η πηγή της πτώσης του καθεστώτος. Όπως έχει επανειλημμένα δείξει η έρευνα, τα προσωποπαγή καθεστώτα είναι λιγότερο ανθεκτικά από εκείνα που καθοδηγούνται από συλλογικά κυβερνώμενα κόμματα [3] –επιβιώνοντας στην εξουσία περίπου στο ήμισυ του χρόνου [12] από όσο τα κυρίαρχα κομματικά καθεστώτα- και η ευαλωτότητά τους προκύπτει από την αμείλικτη συσσώρευση εξουσίας. Δεδομένου ότι η νομιμοφροσύνη είναι καθοριστικής σημασίας, οι δυνάμεις ασφαλείας καταλήγουν να διευθύνονται από συκοφάντες και να παραμένουν αδύναμες με την ελπίδα ότι δεν θα μπορέσουν να πραγματοποιήσουν ένα επιτυχημένο πραξικόπημα [13]. Ως αποτέλεσμα, τα προσωποπαγή καθεστώτα είναι λιγότερο ικανά στην διεξαγωγή πολέμων [14]. Και όταν όντως ανακύπτουν μαζικές διαμαρτυρίες, αυτά τα καθεστώτα είναι πιο πιθανό να βλέπουν αποστασίες τόσο από τις ένοπλες δυνάμεις [15] όσο και από τις ελίτ [16].

Όταν ένας γλοιώδης Ρώσος τηλεοπτικός σχολιαστής πρόσφατα εξήγησε ότι «χωρίς τον Πούτιν, η Ρωσία δεν είναι βιώσιμη», το εννοούσε αυτό ως κομπλιμέντο. Αλλά η φράση του υπογραμμίζει επίσης την ασθενή φύση των προσωποπαγών καθεστώτων. Για να παραμείνει απαραίτητος, ο Πούτιν πρέπει να εκτελεί μια συνεχή πράξη εξισορρόπηση μεταξύ των ανταγωνιστικών ομάδων μέσα στο καθεστώς του, γεγονός που θέτει πραγματικά όρια στην εξουσία του [17] και διατηρεί τα ρωσικά θεσμικά όργανα σε μια μόνιμη κατάσταση αποδιοργάνωσης [18].

Μόλις βρεθούν στην εξουσία, οι προσωποπαγείς ηγέτες βρίσκονται κλειδωμένοι σε ένα δίκτυο ευνοιών στο οποίο οι προσωπικές σχέσεις υπερισχύουν των θεσμικών συμφερόντων. Ως αποτέλεσμα, οι μεταβάσεις στην ηγεσία δημιουργούν τεράστια ποσά αβεβαιότητας. Στην περίπτωση του Πούτιν, για παράδειγμα, η προοπτική της αποχώρησής του είναι αποσταθεροποιητική [19] ακόμη και για τους ανθρώπους που είναι δυσαρεστημένοι με την ηγεσία του. Τα προσωποπαγή καθεστώτα, αναμενόμενα, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις κρίσεις διαδοχής [3] μετά τον θάνατο του απολυτάρχη ή πριν ένας χρισμένος διάδοχος μπορέσει να εδραιώσει με επιτυχία τον έλεγχο.

 

Τοπική Διακυβέρνηση, Παγκόσμια Τάξη

Επομένως, μακροπρόθεσμα, η στροφή προς τον περσοναλισμό μπορεί να συμβάλει στην διαφύλαξη της βιωσιμότητας της φιλελεύθερης δημοκρατίας ως καθολικού μοντέλου. Ο περσοναλισμός μπορεί να είναι μόνο τοπικός. Η ιδεολογία του είναι να συσσωρεύει την εξουσία με οποιονδήποτε τρόπο είναι δυνατός˙ είναι μια τακτική για την προσωπική ενίσχυση, όχι μια στρατηγική για θεσμική διακυβέρνηση. Επομένως, δεν υπάρχει η ελκυστικότητα των προηγούμενων παγκοσμιοποιημένων ιδεολογιών, όπως ο φασισμός και ο κομμουνισμός, που προσέφεραν αξιόπιστες, συνεκτικές και κατά καιρούς εξαιρετικά ελκυστικές καθεστωτικές εναλλακτικές έναντι της φιλελεύθερης δημοκρατίας.

Το μονοκομματικό κράτος της Κίνας, μέχρι πρόσφατα, φαινόταν να προσφέρει μια τέτοια αντίπαλη ιδεολογία. Το Πεκίνο φάνηκε να έχει αναπτύξει ένα σύστημα [20], στο οποίο τα όρια των θητειών γίνονταν σεβαστά και ένας κύκλος ελίτ θα μπορούσε να επιδιώξει το εθνικό συμφέρον με τρόπο που να συνδυάζει τα πλεονεκτήματα της καπιταλιστικής ευελιξίας με αυταρχικό συγκεντρωτισμό. Αντί για ανταγωνιστικές ομάδες που θα εναλλάσσονται στην εξουσία, ένα μοναδικό σώμα θα αντιπροσωπεύει την βούληση του λαού. Με αυτόν τον τρόπο, υποσχέθηκε να αποφύγει το αδιέξοδο της πολυκομματικής δημοκρατίας, να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης, και να διασφαλίσει την κυριαρχία της χώρας ενάντια στις διεισδύσεις της υπό την ηγεσία των ΗΠΑ παγκόσμιας τάξης.

Οι προσωποπαγείς ηγέτες μπορούν να δώσουν τις ίδιες υποσχέσεις με τα προεξάρχοντα κυβερνώντα κόμματα. Αλλά οι υποσχέσεις των προσωποπαγών ηγετών υποστηρίζονται από την δύναμη του χαρίσματός τους και των προσωπικών τους πιστών, όχι από θεσμικούς μηχανισμούς. Ως αποτέλεσμα, η ικανότητά τους να κυβερνούν είναι πιο περιορισμένη από ό, τι φαίνεται. Πιο προβληματικά, η ισχύς των διακηρύξεών τους εξαρτάται από τις συλλογικές εκτιμήσεις για το πόσο καιρό θα παραμείνουν στην εξουσία. Καθεστώτα που όταν δεν αμφισβητούνται φαίνονται σταθερά και ιδιαίτερα αποδοτικά, αρχίζουν να φαίνονται εύθραυστα και κούφια μόλις απειλούνται.

Μια πρόσφατη υπεράσπιση [21] του επιχειρήματος του Francis Fukuyama σχετικά με το τέλος της ιστορίας σημείωσε ότι ο κεντρικός ισχυρισμός του -ότι «δεν υπάρχει κανένας πιθανός ιδεολογικός αντίπαλος για την φιλελεύθερη δημοκρατία» – παραμένει αληθής και σήμερα. Η Κίνα, η Ρωσία, το Ισλαμικό Κράτος (ή ISIS), ο εθνικισμός: Κανείς δεν προσφέρει ένα «ολοκληρωμένο σύνολο πολιτικών και οικονομικών ιδεών που να μπορούν να σταθούν ως ανταγωνιστικές της φιλελεύθερης δημοκρατίας με καθολικά ιδανικά και παγκόσμια ελκυστικότητα». Παρόλο που το μονοκομματικό κράτος, υποβοηθούμενο από την κατανομή της εξουσίας και την θεσμοποιημένη διαδοχή, θα μπορούσε να γίνει αυτός ο αντίπαλος, τούτο φαίνεται τώρα όλο και πιο απίθανο.

Αυτός δεν είναι λόγος για να είμαστε αισιόδοξοι σχετικά με την άνοδο των αυταρχικών. Η κίνηση προς τον περσοναλισμό μπορεί να είναι αυτοκαταστροφική μακροπρόθεσμα, αλλά, όπως είπε ο John Maynard Keynes, μακροπρόθεσμα θα είμαστε όλοι νεκροί. Τα προσωποπαγή καθεστώτα ξεκινούν περισσότερους πολέμους [22] και κάνουν την ζωή μίζερη για τον λαό τους [23]. Ούτε τα προσωποπαγή καθεστώτα είναι ανίκανα για προσαρμογή: Τόσο η Κίνα όσο και η Σοβιετική Ένωση υποβλήθηκαν σε περιόδους έντονου περσοναλισμού [3] (υπό τον Μάο και τον Στάλιν) αλλά κατάφεραν να ανακάμψουν και να επανέλθουν στην μονοκομματική κυριαρχία.

Ωστόσο, ακόμη και σε μια εποχή εκτεταμένης απογοήτευσης με την δημοκρατία, δεν έχει ακόμη προκύψει μια καθολικά ελκυστική εναλλακτική λύση. Η στροφή προς τον περσοναλισμό, με όλα τα δυνητικά προβλήματα που θέτει, μόνο ενισχύει αυτή την πραγματικότητα. Οι αυταρχικοί μπορεί να γίνονται ισχυρότεροι, αλλά η ιδεολογία που χρησιμοποιείται για να στηρίξει την διακυβέρνησή τους, όχι.

*Ο Adam E. Casey είναι υποψήφιος διδάκτωρ στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών και συνεργάτης στο Κέντρο Trudeau για την Ειρήνη, την Σύγκρουση και την Δικαιοσύνη στην Σχολή Παγκόσμιων Υποθέσεων και Δημόσιας Πολιτικής Munk στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο.

* Ο  Seva Gunitsky είναι αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο και ο συγγραφέας του βιβλίου με τίτλο Aftershocks: Great Powers and Domestic Reforms in the Twentieth Century.

Σύνδεσμοι:

[1] https://www.foreignaffairs.com/articles/russian-federation/2019-08-12/pu…
[2] https://doi.org/10.5129/001041518822704872
[3] https://www.cambridge.org/core/books/how-dictatorships-work/8DC095F7A890…
[4] https://www.foreignaffairs.com/articles/2016-09-26/new-dictators
[5] https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2019-08-14/party-man
[6] https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2018-04-17/chinas-new-revo…
[7] https://www.foreignaffairs.com/articles/turkey/2019-08-12/erdogans-way
[8] https://www.foreignaffairs.com/articles/philippines/2019-08-12/vigilante…
[9] https://www.foreignaffairs.com/articles/2018-04-16/end-democratic-century
[10] https://doi.org/10.1016/j.socnet.2017.07.002
[11] https://www.cambridge.org/core/books/politics-of-authoritarian-rule/7F78…
[12] https://global.oup.com/academic/product/authoritarianism-9780190880200?c…
[13] https://doi.org/10.1177%2F0022002717692652
[14] https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0022002716684627
[15] https://jhupbooks.press.jhu.edu/title/defect-or-defend
[16] https://doi.org/10.1080/13510347.2020.1737677
[17] https://www.newsweek.com/putin-president-life-weaker-1493314
[18] https://www.npr.org/sections/parallels/2017/07/21/538535186/in-putins-ru…
[19] https://thediplomat.com/2020/03/one-way-to-look-at-the-overhaul-in-russi…
[20] https://www.cambridge.org/core/books/chinas-governance-puzzle/6DA23AD2ED…
[21] https://www.the-american-interest.com/2019/01/14/fukuyama-was-right-mostly/
[22] https://doi.org/10.1017/S0003055412000111
[23] https://doi.org/10.1086/706049

Photo: Ιefimerida.gr

Copyright © 2020 by the Council on Foreign Relations, Inc.All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2020-03-23/weakness-strongman

 

(Το άρθρο εκφράζει αποκλειστικά προσωπικές απόψεις και εκτιμήσεις του συντάκτη)

Πηγή: Foreignaffairs.gr

Related Post

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *