Breaking News
ΕΥΡΩΖΩΝΗ: ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΧΩΡΙΣ ΛΕΦΤΑ!
FORBES: ΟΙ ΗΠΑ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΑΝ ΤΟ 98% ΤΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΤΟ 2018
Ο ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ
Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΑΠΕΙΛΕΙ ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟΥ
ΟΙ ΗΠΑ ΑΝΑΘΕΩΡΟΥΝ ΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ
ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΟΥ ΛΙΒΑΝΟΥ: ΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΕ ΜΑΚΡΑΙΩΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: ΜΕ ΑΥΤΟΔΥΝΑΜΙΑ ΣΤΙΣ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ ΘΑ ΟΡΚΙΣΤΕΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΜΕ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ – ΤΙ ΕΙΠΕ ΓΙΑ ΤΟ DEBATE
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ: ΝΙΚΗΤΗΣ Ο ΙΜΑΜΟΓΛΟΥ ΣΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΗΜΟ
Ο ΤΟΜ ΧΑΝΚΣ ΨΗΦΙΣΤΗΚΕ ΩΣ Ο ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΗΘΟΠΟΙΟΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ
24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2019: ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
TΟ ΔΙΑΚΥΒΕΥΜΑ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ
ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΗΠΑ – ΤΟΥΡΚΙΑΣ, ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ….ΚΑΣΤΕΛΛΟΡΙΖΟ
ΠΡΩΤΗ Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΕ ΜΟΧΛΕΥΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΓΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ ΓΙΟΥΝΚΕΡ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ «SUMMER FANCY FOOD SHOW 2019»
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ 2019 VOLUNTARY ACTION
ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΓΙΑ 281 ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΑΠΟ ΒΛΑΒΗ ΤΟΥ «SUPER EXPRESS»
23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2019: ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ
ΣΤΗΝ “ΚΑΡΔΙΆ” ΤΟΥ ΑΙΓΑIΟΥ ΠΛEΕΙ ΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚO ΓΕΩΤΡYΠΑΝΟ ΓΙΑΒΟYΖ
ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΓΕΙΩΣΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΠΑΘΟ
ΠΥΡΚΑΓΙΆ ΣΤΟ ΛΑΓΟΝΗΣΙ – 11 ΟΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΒΕΣΗ
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΕΙΚΟΣΙ ΚΑΙ ΠΛΕΟΝ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΡΑ ΧΩΡΙΣ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ

Του Στέλιου Φενέκου*

Αυτό που κυριαρχεί μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας εδώ και πολλά χρόνια είναι μία σχέση με διακυμάνσεις σχετικά σταθερές και προβλέψιμες, η οποία όμως μπορεί να επηρεάζεται σημαντικά από περιστασιακά, τυχαία ή μη γεγονότα.

Και αυτό γιατί η σημασία των γεγονότων πολλές φορές διογκώνεται, «νεοπλασίες» δημιουργούνται λόγω δυσνοήσεων, συγκυριών και παρερμηνειών, και μαζί με την παραδοσιακή καχυποψία και τις θεωρίες συνωμοσίας στις οποίες είμαστε επιρρεπείς στην περιοχή μας, δημιουργείται αδυναμία πρόβλεψης, μεγαλύτερο χάος και ραγδαία επιδεινούμενη ένταση.

Ότι και να συμβεί σήμερα που να αφορά τις δύο χώρες (σε διμερές είτε πολυμερές επίπεδο), εντάσσεται χωρίς πολύ σκέψη σε αυτό το πλαίσιο,από ένα σύστημα που αδυνατεί να δει ορθολογικά και χωρίς προκαταλήψεις τα γεγονότα, να τα αξιολογήσει αντικειμενικά και να εκτιμήσει δίκαια και με ακρίβεια την πραγματική τους σημασία.

Συνακόλουθα καταλήγουμε σε αδυναμία βελτίωσης των διμερών σχέσεων, δεδομένης της επιθετικής συμπεριφοράς της Τουρκίας, της προϊστορίας, της καχυποψίας, της προκατάληψης και του ευμετάβλητου συναισθηματικά χαρακτήρα των δύο λαών.

Για να καταστήσουμε τις σχέσεις μας λιγότερο ευπαθείς και ευάλωτες, Θα πρέπει να εργασθούμε για να αρθούν η καχυποψία και οι προκαταλήψεις με προσεκτικά βήματα, και επίσης θα πρέπει να μπορούμε να ελέγξουμε ψύχραιμα και ορθολογικά την επίδραση των τυχαίων και ήσσονος σημασίας γεγονότων διακρίνοντάς τα έναντι αυτών που είναι πραγματικά σημαντικά και μείζονος σημασίας.

 

Προσπάθειες βελτίωσης των σχέσεων

Για το σκοπό αυτό έγιναν πολλές προσπάθειες βελτίωσης της αλληλοκατανόησης τόσο με μνημόνια, με πρωτόκολλα συνεργασίας, κοινές διακηρύξεις και Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, όσο και με άλλους κάπως ιδιόμορφους και προσωποπαγείς τρόπους επικοινωνίας.

Κάποιοι πρωθυπουργοί και υπουργοί προσπάθησαν να μειώσουν το εύρος των διακυμάνσεων στις μεταξύ μας σχέσεις με χορούς και κουμπαριές, άλλοι με κατευνασμό και άλλοι (ακόμη χειρότερα), ανεχόμενοι και υποβαθμίζοντας τα γεγονότα, αδιαφορώντας για την πραγματική τους σημασία και τους συμβολισμούς.

Όλοι τους όμως σύντομα προσγειώθηκαν απότομα, όταν διαπίστωσαν ότι τίποτε δεν άλλαζε σημαντικά στην βασική αυτή μορφή των Ελληνοτουρκικών θεμάτων.

 

Ζητήματα «χαμηλής πολιτικής»

Παρ’ όλα αυτά τα αδιέξοδα προωθήθηκαν κάποιοι λιγότερο ανορθόδοξοι τρόποι, όπως η ανάπτυξη της διμερούς συνεργασίας σε τομείς «χαμηλής πολιτικής», στο εμπόριο, στο τουρισμό, πολιτισμό, αθλητισμό, στις κοινωνικές δράσεις και δράσεις αλληλεγγύης κλπ.

Για το σκοπό αυτό δημιουργήθηκε ένας μηχανισμός προώθησης και διάρθρωσης της συνεργασίας σε τομείς «χαμηλής πολιτικής», το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας (High Level Cooperation Council, HLCC) (14 Μαΐου 2010 η ιδρυτική σύνοδος στην Ελλάδα). Συμμετέχουν οι δύο Πρωθυπουργοί, οι ΥΠΕΞ (ως συντονιστές) και οι αρμόδιοι υπουργοί και εκπρόσωποι των τομέων χαμηλής πολιτικής. Έγιναν μέχρι σήμερα τέσσερις συναντήσεις. Συνολικά όμως από το 1999 μέχρι και σήμερα, έχουν συμφωνηθεί να προωθηθούν τα παρακάτω:

– Διερευνητικές Επαφές – Συνομιλίες για την δυνατότητα διευθέτησης του ζητήματος της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Μείωση της έντασης, μέσω της σταδιακής υιοθέτησης Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (M.O.E.).

– Ομάδα Εργασίας για την διαδικασία προσέγγισης και σταθερής υποστήριξης της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας.
Πρωτόκολλο περί τακτικών πολιτικών διαβουλεύσεων μεταξύ των ΥΠΕΞ.

– Κοινή Διακήρυξη για την άρση περιορισμών στην μεθοριακή διάβαση στις Καστανιές – Pazarkule.

– Κοινή Διακήρυξη για προώθηση της οικονομικής και επιχειρηματικής συνεργασίας των Υπουργείων Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας.

– Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ του Ελληνικού Οργανισμού Τυποποίησης (ΕΛΟΤ) και του Τουρκικού Οργανισμού Πιστοποίησης (TSE).

– Μνημόνιο Κατανόησης για προώθηση των Επενδύσεων μεταξύ του “InvestinGreece” και του Τουρκικού Φορέα Προώθησης Επενδύσεων (ISPAT).

– Μνημόνια Κατανόησης και Κοινές Διακηρύξεις σε θέματα Παιδείας, Πολιτισμού, Τουρισμού, Επιστημών και Τεχνολογίας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, Περιβάλλοντος, Υγείας, Αθλητισμού, Φυσικών πόρων, Ενέργειας, Κλιματικής Αλλαγής, και Δασών.

– Μνημόνιο Προθέσεων και Διακηρύξεις μεταξύ των Υπουργείων Υποδομών, Επικοινωνιών, Μεταφορών και Δικτύων για την Ανάπτυξη Σιδηροδρομικών και Συνδυασμένων Μεταφορών και των οδικών μεταφορών μεταξύ των δύο χωρών.Επίσης για τους τομείς της πληροφορικής, τεχνολογιών επικοινωνίας, των ταχυδρομικών υπηρεσιών

– Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Οργανισμών Λιμένων Θεσσαλονίκης-Σμύρνης, Κοινή Δήλωση Συνεργασίας στον τομέα του Τουρισμού,

– Εξέταση της προοπτικής για ακτοπλοϊκή σύνδεση της Θεσσαλονίκης με τη Σμύρνη, και για κατασκευή υπερταχείας σιδηροδρομικής γραμμής, που θα συνδέει την Κωνσταντινούπολη με τη Θεσσαλονίκη και θα καταλήγει στην Ηγουμενίτσα.

– Κοινές Διακηρύξεις για κατάργηση της θεώρησης των τουρκικών ειδικών διαβατηρίων, για ζητήματα Παράνομης Μετανάστευσης, Ασύλου, Οργανωμένου Εγκλήματος, Διακίνησης Ναρκωτικών και Προστασίας του Πολίτη.

– Πρωτόκολλο Συνεργασίας μεταξύ του Πρακτορείου Anadolu και του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων – Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ) καθώς και Συνεργασίας ΕΡΤ-TRT.

– Μνημόνιο Κατανόησης για την Συνεργασία μεταξύ της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών και της Ένωσης Τουρκικών Τραπεζών (Banks Association of Turkey).

– Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ)

Έχοντας συμμετάσχει πολλές φορές ως μέλος αλλά και επικεφαλής επιτροπών (σε διμερές αλλά και διεθνές επίπεδο), για την διαπραγμάτευση «Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης» (ΜΟΕ) σε στρατιωτικό επίπεδο, μπορώ να πω με μεγάλη βεβαιότητα τα παρακάτω:

1. Τα ΜΟΕ που έχουν προταθεί (κάποια έχουν γίνει αποδεκτά, αλλά πολλά έχουν απορριφθεί και κάποια αποδυναμώθηκαν κατά την εφαρμογή τους ), είναι μέτρα τα οποία έχουν:

ΘΕΤΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ: Να κάνεις δηλαδή ενέργειες που να δομούν, να βελτιώνουν την εμπιστοσύνη.

ΑΡΝΗΤΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ: Να αποφεύγεις είτε να μην κάνεις ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν, να παρερμηνευθούν είτε να δημιουργήσουν ανασφάλεια στον άλλο για τις προθέσεις σου και να βλάψουν την εμπιστοσύνη.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ: Αφορούν διαδικασίες επικοινωνίας και ενημέρωσης, διαδικασίες συνεννόησης για την διευθέτηση τυχαίων και απρόβλεπτων γεγονότων, διαδικαστικών προβλημάτων κλπ.

ΕΘΙΜΟΤΥΠΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ – ΜΕΤΡΑ ΚΑΛΗΣ ΘΕΛΗΣΗΣ: Αυτά είναι συμφωνίες για ανταλλαγή επισκέψεων σχολών και αποστολών, για εκπαιδευτικά σεμινάρια και αθλητικούς αγώνες μεταξύ στρατιωτικών σχολών και άλλες εθιμοτυπικού χαρακτήρα εκδηλώσεις. Περιλαμβάνουν επίσης και συμφωνίες για αποφυγή πτήσεων και ασκήσεων σε περιόδους εθνικών εορτών, μεγάλων θρησκευτικών εορτών κλπ.

2. Ο λόγος που απέτυχαν εν πολλοίς και αποτυγχάνουν τα ΜΟΕ, είναι ακριβώς ότι τα μέτρα ΑΡΝΗΤΙΚΟΥ χαρακτήρα, δημιουργούν πεδίο διεκδικήσεων από κάθε πλευρά όπως π.χ.:

Να μην κάνουμε υποθαλάσσιες έρευνες στο Αιγαίο για υδρογονάθρακες και οι δύο πλευρές, γεγονός που είναι ετεροβαρές και οπωσδήποτε εις βάρος μας.

Να μην πετάνε τα πολεμικά αεροσκάφη και να μειωθούν οι περιπολίες πλοίων πέραν του 25ου μεσημβρινού, επίσης εις βάρος μας.

Να μην έρχονται τα τουρκικά πλοία στα διεθνή ύδατα των προσβάσεις κόλπων (όπως π.χ. ο Σαρωνικός, ο Θερμαϊκός, στο Ιόνιο κλπ), σε περιοχές δηλαδή που δεν εντάσσονται στα φυσιολογικά δρομολόγια εισόδου και εξόδου των Τουρκικών πλοίων από το Αιγαίο. Αυτό εκλαμβάνεται από την Τουρκία ότι είναι εις βάρος της, αφού περιορίζεται το δικαίωμα πλου σε διεθνή ύδατα.

Να μην κλείνουμε με NAVTEX μεγάλες και επί μακρόν περιοχές.

3. Όμως και τα μέτρα ΘΕΤΙΚΟΥ χαρακτήρα που κατά καιρούς επιδιώκουν, λειτουργούν ως πεδίο διεκδικήσεων εις βάρος μας (ίσο μοίρασμα με το πρόσχημα της καλής θέλησης), όπως π.χ.:

Να αλλάξουμε τα βιβλία της ιστορίας,

Να αποδεχθούμε να πετάνε χωρίς υποβολή από τα Τουρκικά αεροσκάφη σχεδίου πτήσεως εντός του FIR Αθηνών,με μόνη ενημέρωση την Νατοϊκή γενική ενημέρωση πτήσεων.

Να αποδεχθούμε να πετάνε τα αεροσκάφη άοπλα (ενώ αυτοί παραβιάζουν τον εναέριο χώρο), κλπ.

4. Τα πλέον ανώδυνα ( και αυτά όμως εάν δεν σχεδιασθούν και αξιολογηθούν σωστά και δεν τηρηθούν με συνέπεια, μπορεί να δημιουργήσουν ανασφάλεια), είναι τα ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΑ μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, όπως π.χ. Το κόκκινο τηλέφωνο με δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας μεταξύ των δύο πρωθυπουργών

Η δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας των δύο αρχηγών των Ε.Δ.

Η επικοινωνία μεταξύ συγκεκριμένων επιτελείων για διευκρινίσεις και αποφυγή παρανοήσεων και παρερμηνειών και για την διευθέτηση συνοριακών ζητημάτων.

Η αποστολή παρατηρητών για την διαφάνεια και την άρση της καχυποψίας, σε υποθέσεις που αφορούν και τις δύο πλευρές, κλπ.

5. Προσπάθειες δημιουργίας, επιβεβαίωσης αλλά και ελέγχου του βαθμού εφαρμογής των ΜΟΕ έχουν γίνει πολλές σε διμερές επίπεδο, αλλά και με την αδύναμη διαμεσολάβηση του ΝΑΤΟ επίσης. Δεν έχει αξιολογηθεί όμως πλήρως η αποτελεσματικότητα των μέτρων αυτών, γι αυτό και συνεχίζονται να προβάλλονται ως σημαντικά βήματα προόδου σε κάθε συνάντηση.

Μέτρα άρσης της καχυποψίας

1. Τα ΘΕΤΙΚΑ μέτρα καθώς και ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ που εξαγγέλθηκαν στην τελευταία συνάντηση των δύο ηγετών, είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσουν σε άνοιγμα της ατζέντας και διεύρυνση των διεκδικήσεων από την Τουρκία, με το επιχείρημα του ίσου μοιράσματος και το πρόσχημα της καλής θέλησης όπως προαναφέραμε.

2. Για όλους τους παραπάνω λόγους πρότεινα όπως στρέψουμε την κύρια προσπάθεια μας στα διαδικαστικά “Μέτρα Άρσης της Καχυποψίας”, σαν το πρώτο βήμα αποδυνάμωσης της κυριαρχίας των τυχαίων ή μηήσσονος σημασίας γεγονότων στις σχέσεις των δύο λαών.

3. Αυτά αναφέρονται στην εγκαθίδρυση συγκεκριμένων, καλύτερα σχεδιασμένων και πιο αποτελεσματικών προβλέψεων διαδικαστικού (ΜΟΝΟ) χαρακτήρα.

4. Τα προτεινόμενα αυτά “Μέτρα Άρσης της Καχυποψίας”, μπορούν να ενταχθούν στα “Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης “ (ΜΟΕ) (αν και δεν είναι ΜΟΕ αυτά καθ’ αυτά). Είναι το θεμέλιο για να προχωρήσουμε με διαφορετικό τρόπο και με περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας από ότι στο παρελθόν.
Καταλήγοντας

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, είναι αναγκαίο να ξεχωρίσουμε τα μέτρα που έχουν ήδη δοκιμασθεί, έχουν αξιολογηθεί και πραγματικά βελτιώνουν τις διμερείς σχέσεις των δύο χωρών, χωρίς να λειτουργούν παρελκυστικά σε βάρος μας.

Η συνεχής διεύρυνση της ατζέντας χωρίς αυτή τη προϋπόθεση, δεν βοηθάει στην βελτίωση των σχέσεων αλλά αντιθέτως αυξάνει το βαθμό έλλειψης εμπιστοσύνης στις σχέσεις των δύο χωρών.

Όσον αφορά τα στρατιωτικά ΜΟΕ, εξ αυτών εκείνα που έχουν αποδεχθεί περισσότερο εφικτά και αποτελεσματικά είναι όσα έχουν διαδικαστικό χαρακτήρα και τα οποία θεωρούμε περισσότερο ως“Μέτρα Άρσης της Καχυποψίας” (ο όρος ΜΟΕ αναφέρεται σε κάτι πολύ ευρύτερο). Σκοπός τους είναι να βελτιώσουν την σταθερότητα στις διακυμάνσεις των Ελληνοτουρκικών σχέσεων, με μοναδικό σκοπό να μην επιτρέψουμε να κυριαρχούν τυχαία και μη γεγονότα, στο ήδη επισφαλές και απρόβλεπτο μέλλον μας.

*Ο Στέλιος Φενέκος είναι Υποναύαρχος ε.α. ΠΝ και Πρόεδρος της «κοινωνίας αξιών».

 

 

 

 

 

 

(Σημ, Το άρθρο εκφράζει προσωπικές απόψεις και εκτιμήσεις) 

Πηγή: Liberal.gr

Related Post

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!