Tης Κρητικού Αμαλίας*

Κατά προσέγγιση, 700 εκκατομύρια άνθρωποι παγκοσμίως έχουν διαγνωσθεί με δυσλεξία, ενώ ένας μεγάλος αριθμός των ατόμων αυτών χαρακτηρίζεται από κάποια μη διαγνωσμένη οπτική δυσλειτουργία. Αρκετοί ερευνητές θεωρούν πράγματι, ότι τα συμπτώματα που εμφανίζουν τα άτομα με δυσλεξία προκαλούνται από τη διοπτρική όραση (binocular), μια κατάσταση γνωστή ως ανεπάρκεια σύγκλισης των οφθαλμών (convergence insufficiency).

Το πρόβλημα της σύγκλισης των οφθαλμών υφίσταται όταν τα μάτια δε δουλεύουν μαζί σαν ομάδα αποτελεσματικά, πρωτίστως επηρεάζοντας την όραση του ατόμου σε κοντινό πεδίο. Για παράδειγμα, όταν το άτομο διαβάζει, κάθε οφθαλμός μπορεί να κοιτάζει σε διαφορετικό γράμμα, κάτι που προκαλεί σημαντική σύγχυση κατά την ανάγνωση, όπως αναφέρεται και παρακάτω.

Πώς σχετίζεται η διοπτρική όραση ως δυσλειτουργία της όρασης με τη δυσλεξία;

• Το άτομο αντιστρέφει γράμματα.

Όταν τα άτομα με δυσλεξία διαβάζουν, αυξάνονται σημαντικά οι οφθαλμικές κινήσεις. Τα μάτια συνεχώς μετακινούνται από αριστερά προς δεξιά και δεξιά προς αριστερά. Ως αποτέλεσμα, για παράδειγμα, διαβάζουν το ε ταυτόχρονα από αριστερά προς δεξιά και από δεξιά προς αριστερά, κάνοντάς το συχνά να φαίνεται ως 3.

• Παραλείπει λέξεις και γραμμές κατά την ανάγνωση.

Είναι εξαιρετικά εύκολο για παιδιά να παραλείψουν λέξεις και σειρές, εφόσον τα μάτια τους κινούνται τόσο γρήγορα.

• Δυσκολεύεται στην ορθογραφία.

Όταν τα άτομα με δυσλεξία διαβάζουν, δεν κοιτούν σε κάθε γράμμα. Ακόμη κι αν απλώς κοιτούν στιγμιαία σε ορισμένα γράμματα σε μια λέξη, μπορούν να τη διαβάσουν, μαντεύοντάς τη. Ωστόσο, για να τη γράψουν και να πουν κάθε γράμμα χωριστά πρέπει να ανακαλέσουν ένα-ένα γράμμα, κάτι που τους προκαλεί σύγχυση αφού δεν έχουν δει όλα τα γράμματα.

• Δυσκολεύεται κατά την αντιγραφή από τον πίνακα.

Όταν ένα παιδί καλείται να αντιγράψει από τον πίνακα, πρέπει να κοιτά στιγμιαία πρώτα τον πίνακα,μετά το χαρτί και μετά πάλι τον πίνακα. Αν το παιδί δεν ελέγχει επαρκώς τους οφθαλμούς και δε συγκεντρώνεται, αντιμετωπίζει δυσκολία όταν επιστρέφει πάλι στο να κοιτάξει τον πίνακα, αφού μπορεί να επιστρέψει σε λάθος σημείο του κειμένου. Έτσι, συνηθίζει να αντιγράφει λανθασμένα, παραλείποντας λέξεις ή επαναλαμβάνοντας λέξεις που έχει ήδη γράψει.

• Οι λέξεις μοιάζουν να εμφανίζονται διπλές ή να κουνιούνται.

Η πλειοψηφία των ατόμων με δυσλεξία αντιμετωπίζουν σημαντική δυσκολία στην εστίαση (focusing). Ο ένας οφθαλμός επικεντρώνεται στο ένα γράμμα και ο άλλος σε κάποιο άλλο. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο εγκέφαλος λαμβάνει δύο εικόνες τη στιγμή. Η γραμματοσειρά τότε δείχνει σα να ‘κουνιέται’, τη στιγμή που ο εγκέφαλος προσπαθεί να πάρει εντολή για το ποια εικόνα από τις δύο πρέπει να επεξεργαστεί.

• Χαρακτηρίζεται από μειωμένη αναγνωστική κατανόηση.

Η δυσκολία στην ανάγνωση έχει ως επακόλουθο τα άτομα με δυσλεξία να δυσκολεύονται σημαντικά στο να κατανοήσουν αυτό που διαβάζουν. Αυτό συμβαίνει, διότι ένα άτομο με δυσλεξία αναγιγνώσκει λανθασμένα τις λέξεις, πολλές φορές αποκωδικοποιεί λάθος, αντιμεταθέτει γράμματα και συλλαβές κά. Η ανάγνωση είναι μια πολύ κοπιαστική νοητική διεργασία για ένα άτομο με δυσλεξία, αφού πρωτίστως καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια να αποκωδικοποιήσει. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, ο εγκέφαλος να μην επεξεργάζεται όσα διαβάζει επαρκώς, αφού είναι απασχολημένος στο να προσπαθεί να τα αποκωδικοποιήσει, αλλά και όσα καταφέρνει να αποκωδικοποιήσει πολλές φορές τα έχει διαβάσει λάθος. Έτσι, σπαταλά χρόνο και ενέργεια στο να κατανοήσει ημιτελή ή και λανθασμένα νοήματα. Η σπατάλη αυτή της ενέργειας επηρεάζει σημαντικά την κατανόηση, ακόμη και αν όλη η αποκωδικοποίηση εν τέλει, έγινε σωστά.

• Διαβάζει αργά.

Ο εγκέφαλος ενός ατόμου με δυσλεξία χρειάζεται αρκετό χρόνο προκειμένου να συνειδητοποιήσει ποιο θα είναι το επόμενο γράμμα ή η επόμενη λέξη που θα διαβάσει, αφού τα μάτια κινούνται πολύ γρήγορα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, το άτομο να πρέπει να ξαναδιαβάσει το κείμενο προκειμένου ο εγκέφαλος να κατανοήσει.

*Η Κρητικού Αμαλία είναι Ειδική Παιδαγωγός

Πηγή: Logosgnosis.gr

Share on Facebook

Tweet