ΒΑΛΕΡΙ ΖΑΛΟΥΖΝΙ ΕΝΑΣ ΙΚΑΝΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΣΕ ΚΑΙΡΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ

Γράφει ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος

Πρόλογος

Ο Βαλερί Ζαλούζνι αναγνωρίζεται σήμερα ως ένας από τους κορυφαίους στρατηγούς του ουκρανικού στρατού, με πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντιτρομοκρατική επιχείρηση του Κιέβου κατά την περίοδο 2014-2021. Σημαντικό ρόλο είχε επίσης και στην αντιμετώπιση της ρωσικής εισβολής την περίοδο 2022-2024. Ο Ζαλούζνι υπηρετεί σήμερα ως πρέσβης της Ουκρανίας στο Ηνωμένο Βασίλειο και αποτελεί έναν εκ των πλέον αποδεκτών στρατιωτικών για την ουκρανική κοινωνία.

Τα πρώτα χρόνια

Ο Βαλερί Ζαλούζνι γεννήθηκε το 1973 στην πόλη του Ζιτομίρ. Η μητέρα του εργαζόταν στο σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης και ο πατέρας του σε εργοστάσιο. Από μικρή ηλικία είχε τεράστιο πάθος για το στρατό. Μετά την αποφοίτηση του από το σχολείο
γράφτηκε στην σχολή μηχανολόγων μηχανικών «Νοβογκράντ-Βολίνσκι», από την οποία αποφοίτησε με άριστα το 1993. Στη συνέχεια, το όνειρό του άρχισε να παίρνει «σάρκα και οστά»: Εισήλθε στη στρατιωτική σχολή της Οδησσού από την οποία αποφοίτησε το 1997 με το βαθμό του ανθυπολοχαγού πεζικού. Τα πρώτα 8 χρόνια υπηρέτησε σε μάχιμες μονάδες του ουκρανικού πεζικού. Από εκείνη την χρονική περίοδο λόγω της σύρραξης μεταξύ Ρωσίας και Τσετσενίας, ο Ζαλούζνι πίστευε ότι μια ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας ήταν θέμα χρόνου.

Το 2005 μπήκε στη σχολή Εθνικής Άμυνας της Ουκρανίας. Το 2012 ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βίκτωρ Γιανουκόβτς του ανέθεσε την διοίκηση της 51 ης μηχανοκίνητης ταξιαρχίας.

Η συμμετοχή του στην αντιτρομοκρατική επιχείρηση του Κιέβου

Τον Φεβρουάριο του 2014 ο ουκρανικός λαός ανέτρεψε την κυβέρνηση Γιανουκόβιτς, γεγονός όμως που οδήγησε λίγο καιρό μετά στην κατάληψη της Κριμαίας από την Ρωσία και στον ξεσηκωμό των ρωσόφωνων κατοίκων των ανατολικών ουκρανικών
επαρχιών. Τα επεισόδια ήταν συνεχή κι έτσι, προκειμένου να αντιμετωπίσει την κατάσταση την άνοιξη του 2014, η Ουκρανία ξεκίνησε μεγάλη αντιτρομοκρατική επιχείρηση: Ο Βαλερί Ζαλούζνι έφτασε με την ταξιαρχία του στο μέτωπο του Ντονέτσκ
τον Ιούλιο του 2014.

Η 51 η Ουκρανική μηχανοκίνητη ταξιαρχία έλαβε μέρος στην μάχη του Ντεμπάλτσεβε, έχοντας όμως δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες. Αυτές οι εικόνες με τους νεκρούς και τραυματίες στρατιώτες του έμειναν στη μνήμη του Ζαλούζνι. Εντούτοις, η μονάδα του ήταν μια από τις τελευταίες που εγκατέλειψαν την πόλη. Εκείνη την περίοδο το επίπεδο εκπαίδευσης του ουκρανικού στρατού ήταν χαμηλό, με ελάχιστες μονάδες να έχουν εκπαιδευτεί έστω και στοιχειωδώς στα πρότυπα του ΝΑΤΟ.

Το 2017 ανέλαβε διοικητής των δυνάμεων στο δυτικό μέτωπο. Χάρις στον ηρωισμό που είχε επιδείξει στο Ντεμπάλτσεβε κέρδισε το σεβασμό και την αγάπη των στρατιωτών του. Ένας από τους λόγους που ήταν εξαιρετικά συμπαθής στο προσωπικό των
ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων ήταν επίσης και το γεγονός ότι κατανοούσε τα προβλήματα των στρατιωτών και αγωνιζόταν να τα λύσει.

Ο πόλεμος με την Ρωσία πλησιάζει

Στις 12 Φεβρουαρίου 2022 ο Ζαλούζνι και το επιτελείο του παρακολουθούν προβληματισμένοι τη μεγάλη συγκέντρωση ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων που ξεκίνησε να αναπτύσσεται στα σύνορα. Μάλιστα είχε αρχίσει να ανησυχεί ότι κάτι θα
συνέβαινε τις επόμενες ημέρες. Η ανησυχία αυτή στηριζόταν στον αυξανόμενο αριθμό επιθέσεων των ρωσόφωνων αποσχιστών στη γραμμή επαφής. Ο ουκρανός στρατηγός εισηγήθηκε στον πρόεδρο την επιβολή στρατιωτικού νόμου, έτσι ώστε όλο το
προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων να τεθεί σε ύψιστη ετοιμότητα. Συγχρόνως, μαζί με το επιτελείο του ξεκίνησε να μελετά διάφορα σενάρια εισβολής. Ένα σενάριο που εξετάστηκε ήταν μια ρωσική καταδρομική επιχείρηση για την κατάληψη του Κιέβου.

Στις 22 Φεβρουαρίου 2022, μετά την αναγνώριση από τη Ρωσία της ανεξαρτησίας των αποσχιθέντων επαρχιών του Ντονμπάς Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ, η ρωσική εισβολή ήταν αναπόφευκτη. Στο πολεμικό συμβούλιο ο Ζαλούζνι εισηγήθηκε για ακόμη μια
φορά στον Ζελένσκι (έχοντας αυτή τη φορά την υποστήριξη του υπουργού άμυνας Ρέζνικοφ) την επιβολή στρατιωτικού νόμου. Όμως ο Ζελένσκι, φοβούμενος τη δημιουργία γενικότερου πανικού, απέρριψε τη σχετική εισήγηση. Δέχτηκε όμως να θέσει την χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Προσωπικές διακρίσεις

Στις 23 Μαίου 2022 το περιοδικό Time συμπεριέλαβε τον στρατηγό Βαλερί Ζαλούζνι και τον πρόεδρο Ζελένσκι στις 100 πιο σημαντικές προσωπικότητες, αναγνωρίζοντας με αυτόν τον τρόπο τη μεγάλη τους συμβολή κατά την ηρωική αντίσταση του ουκρανικού λαού. Ο τότε αρχηγός ΓΕΕΘΑ των ΗΠΑ Μάρκ Μίλευ έγραψε στο περιοδικό TIME ότι ο Ζαλούζνι «ήταν το στρατιωτικό μυαλό που χρειάζεται η Ουκρανία αυτές τις δύσκολες μέρες».

Το Σεπτέμβριο του 2022 ο Βαλερί Ζαλούζνι ηγήθηκε της ουκρανικής αντεπίθεσης σε Χάρκοβο και Χερσώνα. Στο μέτωπο της Χερσώνα ο ουκρανικός στρατός κατέλαβε το 33% της πόλης, ενώ αντίθετα στο Χάρκοβο οι ουκρανικές δυνάμεις ανακατέλαβαν όλα τα εδάφη που είχαν χάσει.

Το Μάρτιο του 2023 δημιουργείται κρίση στις σχέσεις του ουκρανού προέδρου με τον Ζαλούζνι. Αιτία ήταν η κατάσταση στο Μπαχμούτ, όπου οι ουκρανικές δυνάμεις αποδεκατίζονταν από το ρωσικό στρατό. Ο Ζαλούζνι, από τα τέλη Φεβρουαρίου του
2023, εισηγείται την εγκατάλειψη της πόλης. Κάτι όμως που έβρισκε κάθετα αντίθετο τον Ζελένσκι. Ο πρόεδρος είχε χαρακτηρίσει από τον Δεκέμβριο του 2022 την πόλη του Μπαχμούτ «φρούριο και σύμβολο της ουκρανικής αντίστασης». Τόσο ο Ζαλούζνι όσο και πολλοί ουκρανοί αναλυτές θεωρούσαν ότι το Μπαχμούτ είχε μετατραπεί σε παγίδα για τον ουκρανικό στρατό.

Η απομάκρυνση του από την θέση του αρχηγού ΓΕΕΘΑ

Στις 8 Φεβρουαρίου 2024 ο πρόεδρος της Ουκρανίας ανακοίνωσε την απομάκρυνση του Ζαλούζνι από τη θέση του αρχηγού ΓΕΕΘΑ . Η απόφαση του ουκρανού προέδρου προκάλεσε την οργή της κοινωνίας, της οποίας ο Ζαλούζνι είχε κερδίσει την
εμπιστοσύνη. Σε σχετική δημοσκόπηση, το 72% της ουκρανικής κοινωνίας ήταν αντίθετό με την απομάκρυνση του.

Η θητεία του ως πρέσβης στο Ηνωμένο Βασίλειο

Μία σπουδαία διάκριση περίμενε τον Ζαλούζνι στις 9 Μαΐου 2024, όταν ανέλαβε επίσημα πρέσβης της Ουκρανίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, με διαπίστευση και για την Βόρεια Ιρλανδία. Ο Ζαλούζνι έφτασε στο Ηνωμένο Βασίλειο το καλοκαίρι του 2024 μετά από ταχύτατη εκπαίδευση στη διπλωματική ακαδημία της Ουκρανίας. Ανέλαβε επίσημα τα καθήκοντα του στις 11 Ιουλίου 2024 .

Το Δεκέμβριο του 2024 εκδόθηκε το πρώτο του βιβλίο με τίτλο «Ο πόλεμος μου», μία αφήγηση 248 σελίδων που συνδέει γεγονότα από διαφορετικές εποχές. Στις 23 Μαίου 2025 ο Ζαλούζνι μίλησε στο Βρετανικό φόρουμ για την ασφάλεια.
Υποστήριξε ότι η Ουκρανία θα πρέπει να αλλάξει την τακτική της και να καταστρέψει το στρατιωτικό-οικονομικό σύμπλεγμα της Ρωσίας, καθώς μόνο έτσι θα μπορέσει να ανακαταλάβει τα χαμένα της εδάφη. Στην ουσία ο Ζαλούζνι κάλεσε τον Ζελένσκι να
προχωρήσει στην καταστροφή της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας και του ενεργειακού δικτύου της Ρωσίας, έτσι ώστε να πιεστεί ποικιλοτρόπως ο ρωσικός στρατός.

Την 1 η Δεκεμβρίου 2025, σε άρθρο του στο LIGA.net, υποστήριξε ότι η Ουκρανία δεν έχει ξεκάθαρους στόχους στον πόλεμο αυτό. Ο ουκρανός στρατηγός δε μπορεί να κατανοήσει αν στόχος της Ουκρανίας και της Ευρώπης είναι η απελευθέρωση των κατεχόμενων εδαφών, ή πρωτίστως η αλλαγή καθεστώτος στην Ρωσία. Ο Ζαλούζνι εκτιμά ότι, σταδιακά, οι οικονομικές παρενέργειες του πολέμου έχουν σημαντικές επιπτώσεις σε αρκετές περιοχές του παγκόσμιου χάρτη.

Σε άλλο άρθρο του στις 30 Μαΐου 2026 υποστήριξε ότι το ΝΑΤΟ δεν έχει ξεκάθαρη στρατηγική για την Μαύρη Θάλασσα , παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζεται στις τάξεις της συμμαχίας η σημασία της περιοχής αυτής για την Ουκρανία. Επίσης, χαρακτήρισε ως πρόκληση την κινεζική παρουσία στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στη Μαύρη Θάλασσα.

Παρεμβάσεις που δημιουργούν αίσθηση και ποικίλες αντιδράσεις

Στις 4 Αυγούστου 2026 ο Βαλερί Ζαλούζνι δήλωσε ότι η Ουκρανία δε μπορεί να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Ο ουκρανός πρέσβης χαρακτήρισε το συγκεκριμένο εγχείρημα περιττό (ουσιαστικά άνευ ουσίας), καθώς ο ουκρανικός στρατός, κατά τον ίδιο, είναι
πλέον πολύ πιο σύγχρονος και αξιόμαχος σε σχέση με τους στρατούς της συμμαχίας… Ο ουκρανός στρατηγός υποστήριξε ότι πολλά μέλη της συμμαχίας ακολουθούν δόγματα του β’ παγκοσμίου πολέμου, αλλά και του ψυχρού πολέμου! Το υπουργείο Εξωτερικών της Ουκρανίας κράτησε σαφείς αποστάσεις από τις δηλώσεις Ζαλούζνι με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Γκεόργκι Τίκι να δηλώνει ότι η ενταξιακή πορεία της Ουκρανίας στη συμμαχία συνεχίζεται κανονικά.

Στις 11 Σεπτεμβρίου 2026 ο Ζαλούζνι κάλεσε την ουκρανική κυβέρνηση να συνεχίσει να επενδύει στα φθηνά όπλα (π.χ. Drones). Συμπληρώνοντας την άποψή του, κατέστησε σαφές ότι για να κερδίσει τον πόλεμο η Ουκρανία θα πρέπει να έχει τη δική
της τεχνολογία και τη δική της αμυντική βιομηχανία.

Στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 η Ρωσία βομβάρδισε την Ακαδημία Επιστημών στο Κίεβο, καταστρέφοντας την ολοκληρωτικά. Ο Ζαλούζνι χαρακτήρισε την επίθεση ως «βαρβαρότητα». Η έντονη αντίδραση του οφείλεται στο συναισθηματικό δέσιμο που
είχε με το συγκεκριμένο κτίριο, καθώς είχε μετατραπεί σε στρατηγείο του όταν ήταν αρχιστράτηγος.

Συμπεράσματα: Ο Βαλερί Ζαλούζνι αποτελεί, χάρις στη στρατιωτική του διαδρομή και στις αποδεδειγμένες ηγετικές του ικανότητες, μια από τις πιο αποδεκτές στρατιωτικές και πολιτικές προσωπικότητες στην Ουκρανία. Άλλωστε, από τα άρθρα και τις παρεμβάσεις του, διακρίνεται μία επιθυμία ακόμα και για την ανάληψη της προεδρίας της χώρας του! Μεγάλη μερίδα ουκρανών πολιτών πιστεύει ότι ο Ζαλούζνι μπορεί να δώσει την πολυπόθητη νίκη στην Ουκρανία, καθώς οι στόχοι του θεωρούνται ρεαλιστικοί. Είναι επίσης προφανές ότι ο Ζαλούζνι ασκεί αντιπολίτευση στην κυβέρνηση Ζελένσκι. Αλλά είναι ευνόητο ότι οποιαδήποτε πιθανή αλλαγή ηγεσίας της χώρας σε πολιτικό επίπεδο, θα μπορούσε να υλοποιηθεί μετά την λήξη του πολέμου και, προφανώς, ανάλογα με την τελική έκβαση για την Ουκρανία…

https://donpatriot.news/czikavymy-faktamy-z-zhyttya-kolyshnogo-
golovnokomanduvacha-zsu-valeriya-zaluzhnogo-podilyvsya-jogo-brat-artur
https://web.archive.org/web/20220529210820/https://www.ukrinform.ua/rubric-
world/3490165-time-nazvav-sotnu-najvplivovisih-ludej-2022-roku-sered-nih-zelenskij-
ta-zaluznij.html
https://zvyagel.com.ua/news/2802-redirect.html
https://web.archive.org/web/20220123002645/https://blogs.korrespondent.net/blog
/users/3232156-u-naibilshoi-viiskovoi-chastyny-u-volynskii-oblasti-novyi-komandyr
https://forbes.ua/news/moya-viyna-viyshla-debyutna-kniga-valeriya-zaluzhnogo-
persha-chastina-trilogii-20122024-25759
https://web.archive.org/web/20220411184126/https://armyinform.com.ua/2020/02
/15/hochemo-vidijty-vid-napysannya-bojovyh-nakaziv-zrazka-1943-roku-vid-czyh-
bezgluzdyh-dopovidej-bilya-kart-komanduvach-vijsk-ok-pivnich-general-major-valerij-
zaluzhnyj/
https://web.archive.org/web/20210728051106/https://www.mil.gov.ua/news/2017/
08/24/prezident-ukraini-pidpisav-ukaz-pro-prisvoennya-vijskovih-zvan/
https://gazeta.ua/articles/world-life/_zelenskij-sperechayetsya-z-zaluzhnim-cherez-
bahmut-bild/1135722
https://focus.ua/uk/voennye-novosti/489029-general-valerij-zaluzhnyj-novyj-
glavnokomanduyushij-vsu-biografiya-i-voennaya-karera
https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/3386299-valerij-zaluznij-golovnokomanduvac-
zsu.html
https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2026/feb/20/a-war-foretold-cia-
mi6-putin-ukraine-plans-russia
https://time.com/6216213/ukraine-military-valeriy-zaluzhny/
https://www.president.gov.ua/documents/592024-49661
https://www.pravda.com.ua/news/2023/12/20/7433829/
https://web.archive.org/web/20210727173109/https://www.radiosvoboda.org/a/val
eriy-zaluzhnyi-komanduvach-zsu/31379957.html