Γράφει ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος*

Πρόλογος

Από την 28 η Φεβρουαρίου 2026 μέχρι σήμερα η Μέση Ανατολή βιώνει τη σκληρότερη και πλέον απρόβλεπτη σύγκρουση στην ιστορία της. Εκείνη την ημέρα, ΗΠΑ και Ισραήλ (με «επίσημη» αφορμή τη σκληρή καταστολή από τους φρουρούς της επανάστασης των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν) αποφασίζουν να απαλλαγούν από την απειλή που συνιστούσε το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς. Μία απειλή που απλωνόταν σε όλα τα κράτη της Μέσης Ανατολής, τα οποία ακολουθούσαν μια πιο φιλοδυτική πολιτική. Πιο συγκεκριμένα, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Ιορδανία, την Σαουδική Αραβία, και το Κουβέιτ φιλοξενούνται χιλιάδες αμερικανοί στρατιώτες, οι οποίοι έχουν ως αποστολή την προστασία του Ισραήλ αλλά και των 4 αυτών κρατών. Το Ιράν θεωρεί ότι μια ενδεχόμενη αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ με κράτη της Μέσης Ανατολής θα οδηγήσει στην περικύκλωση και την απομόνωση του, τόσο από την περιοχή της Μεσογείου όσο και από την Μέση Ανατολή.

Σύντομα, ο πόλεμος παίρνει επικίνδυνη τροπή: Βομβαρδίζονται καίρια σημεία της Ιρανικής επικράτειας, με αποτέλεσμα η ευρύτερη περιοχή να βρίσκεται εν μέσω μίας γενικευμένης σύγκρουσης που διαρκεί μέχρι σήμερα. Ο πόλεμος όμως, έμμεσα πλην σαφώς, πλήττει επίσης τις χώρες της Μεσογείου και την Ελλάδα, κυρίως λόγω της
αύξησης των τιμών του πετρελαίου. Όμως, το νέο αυτό πολεμικό μέτωπο δίνει στην Ελλάδα και την Κύπρο μια ιστορική ευκαιρία: Την ενεργοποίηση του ενιαίου αμυντικού δόγματος, με διαρκή ελληνική παρουσία στην Μεγαλόνησο. Πως φτάσαμε όμως μέχρι το σημείο αυτό;

Η αντίδραση Αθήνας και Λευκωσίας με την έναρξη του πολέμου

Με την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων, Αθήνα και Λευκωσία τέθηκαν σε πλήρη επιφυλακή. Τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος φιλοξενούν σε στρατηγικά σημεία της επικράτειας τους δυνάμεις του ΝΑΤΟ (κυρίως αμερικανικές), οι οποίες δυνητικά θα μπορούσαν να βρεθούν στο στόχαστρο των φρουρών της επανάστασης. Η Κύπρος είχε δύο ακόμη λόγους να ανησυχεί:

1) Γεωγραφικά, βρίσκεται πολύ κοντά στο Ιράν, κάτι που σημαίνει ότι θα μπορούσε να πληγεί πιο εύκολα από ότι η Ελλάδα από μια επίθεση του Ιράν.

2) Στην κυπριακή επικράτεια είναι εγκατεστημένες βρετανικές βάσεις οι οποίες μπορούσαν εύκολα να πληγούν από το Ιράν.

Οι ανησυχίες της Λευκωσίας δυστυχώς επιβεβαιώνονται 24 ώρες μετά την έναρξη του πολέμου. Τα ξημερώματα 1-2 Μαρτίου 2026 2 ιρανικά ντρόουνς έπληξαν την βρετανική βάση, η οποία φιλοξενεί 2.000 άτομα βρετανούς και κύπριους στρατιώτες.

Η αντίδραση της κυπριακής δημοκρατίας

Η ιρανική επίθεση προκάλεσε όπως ήταν φυσικό συναγερμό στη Λευκωσία, κι ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης ζήτησε από τον υπουργό άμυνας Βασίλη Πάλμα και τον αρχηγό της κυπριακής εθνικής φρουράς αντιστράτηγο Εμμανουήλ Θεοδώρου να ενεργοποιήσουν το σχέδιο  “Εστία”

Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι ιδιαίτερο βάρος πέφτει στην προστασία των ξένων υπηκόων και των κύπριων πολιτών που ζουν κοντά στις βρετανικές και αμερικανικές βάσεις. Παράλληλα, με εντολή του στρατηγού Θεοδώρου, ενισχύθηκαν τα μέτρα ασφαλείας στα αεροδρόμια, ενώ το ναυτικό ξεκίνησε εντατικές περιπολίες.

Το κάλεσμα της Κύπρου για διεθνή βοήθεια και η αντίδραση της Αθήνας.

Η επίθεση του Ιράν στην Κύπρο προκάλεσε όπως ήταν φυσικό μεγάλη ανησυχία και στην Αθήνα. Ο έλληνας υπουργός άμυνας Νίκος Δένδιας επικοινώνησε τηλεφωνικά με
τον κύπριο ομόλογο του και τον διαβεβαίωσε ότι η Ελλάδα είναι πανέτοιμη να υπερασπιστεί την κυπριακή δημοκρατία ενάντια σε οποιαδήποτε απειλή. Η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή στάθηκε αλληλέγγυα στην Κύπρο καθώς δεν ήθελε σε καμία περίπτωση να δείξει στην Τουρκία και στην διεθνή κοινότητα είτε αδυναμία, είτε
απροθυμία να βοηθήσει την μεγαλόνησο.

Στις 3 Μαρτίου 2026 ο κύριος Δένδιας, συνοδευόμενος από τον αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγό Δημήτριο Χούπη, επισκέφτηκαν την Κύπρο. Στη συνέντευξη Τύπου που έλαβε χώρα μετά την συνάντηση με τον κύπριο υπουργό άμυνας Βασίλη Πάλμα, ο Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε την ενεργοποίηση του ενιαίου αμυντικού δόγματος Ελλάδας-
Κύπρου. Η Αθήνα προχώρησε στην αποστολή μαχητικών F-16, καθώς επίσης και των φρεγατών Κίμων και Ψαρά, οι οποίες θα περιπολούσαν για όσο χρειαστεί πέριξ της Κύπρου. Με τις κινήσεις αυτές, η Αθήνα ουσιαστικά ενεργοποιούσε το ενιαίο αμυντικό δόγμα Ελλάδας- Κύπρου.

Η κίνηση αυτή, εκτός από πράξη αλληλεγγύης προς την Κύπρο απέναντι στην επίθεση του Ιράν, αποτελούσε και ένα μήνυμα προς την Τουρκία: η Ελλάδα μπορεί να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις στην Μεσόγειο. Παράλληλα, η κυπριακή δημοκρατία ζήτησε την βοήθεια και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πράγματι, Γαλλία, Γερμανία και Ισπανία ανακοίνωσαν την αποστολή πολεμικών πλοίων και αντιαεροπορικών συστημάτων για την προστασία του κυπριακού εδάφους.

Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση Ερντογάν, βλέποντας ότι ο πόλεμος θα έχει μεγάλη διάρκεια και φοβούμενη μην κατηγορηθεί από την Κεμαλική αντιπολίτευση για εγκατάλειψη των τουρκοκυπρίων, προχώρησε στην ενίσχυση των δυνάμεων της στην Κύπρο στέλνοντας μοίρα μαχητικών αεροσκαφών.

Στις 24 Μαρτίου 2026 ιρανικός πύραυλος που είχε ως προορισμό την Κύπρο κατέπεσε στο Λίβανο. Στις 7 Απριλίου συμφωνήθηκε μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν εκεχειρία, αν και η εφαρμογή της δεν είναι απόλυτη. Παρόλα αυτά, οι ελληνικές δυνάμεις αλλά και τα πλοία των χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένουν σε ετοιμότητα.

Συμπεράσματα:  Η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να στείλει δυνάμεις στην Κύπρο και να ενεργοποιήσει για πρώτη φορά το ενιαίο αμυντικό δόγμα δείχνει εκ πρώτης όψεως να είναι ορθή. Βέβαια, το ζήτημα που προκύπτει είναι για πόσο διάστημα επιθυμεί η Ελλάδα να διατηρήσει τις ναυτικές της δυνάμεις στην Κύπρο.

Είναι δεδομένο ότι μια διαρκής ναυτική παρουσία της Ελλάδας, θεωρητικά θα απέτρεπε την Τουρκία από την διεξαγωγή προκλητικών ενεργειών, κυρίως στην κυπριακή αποκλειστική ζώνη. Επίσης θα έστελνε το μήνυμα στους μεγάλους ενεργειακούς κολοσσούς ότι μπορούν να προχωρήσουν στις έρευνες τους με περισσότερη ασφάλεια, και ότι δε θα χρειαστεί να αποσυρθούν από την περιοχή λόγω ενόχλησης της Τουρκίας. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι θα νιώσει μεγαλύτερη ασφάλεια ο Κυπριακός λαός.

Βέβαια, υπάρχει και η αντίθετη άποψη: Η ελληνική παρουσία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από την Τουρκία ως άλλοθι και αφορμή για να εκδηλώσει την επιθετικότητά της. Κάτι που δεν πρέπει να αποκλειστεί, αν θυμηθούμε την, κατά καιρούς, ρητορική της γειτονικής χώρας. Πρόκειται ουσιαστικά για μία άσκηση λεπτών ισορροπιών, όχι μόνο σε στρατιωτικό, αλλά και σε διπλωματικό επίπεδο. Το μήνυμα Ελλάδας και Κύπρου είναι ξεκάθαρο, απομένει να δούμε εάν θα ακολουθήσει κάποια «απάντηση» από πλευράς Τουρκίας.

https://www.ynetnews.com/article/bk4nq00fkbg#google_vignette

https://knews.kathimerini.com.cy/en/news/cyprus-on-high-alert-as-regional-tensions-
escalate

https://www.news18.com/world/greece-says-ready-to-defend-cyprus-after-iranian-
drone-hits-uk-base-ws-l-9938796.html

https://www.mod.mil.gr/episkepsi-yetha-nikoy-dendia-stin-kypro/

https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/917957/lbci-lebanon-articles/en

https://www.bbc.com/news/articles/c4g74npdwnyo

https://www.straitstimes.com/world/europe/spain-to-send-frigate-to-cyprus-after-
drone-strike

https://cyprus-mail.com/2026/03/05/turkey-says-it-will-not-hesitate-to-act-over-
cyprus-as-regional-conflict-continues

∗ Ο Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος είναι Δημοσιογράφος και Γεωστρατηγικός Αναλυτής

Share on Facebook

Tweet