Τα βαριά πολιτικά ονόματα της Γαλλίας υψώνουν τις φωνές τους για να προειδοποιήσουν για τους κινδύνους μιας μη ισορροπημένης και αντιπαραγωγικής μεταρρύθμισης των κανόνων για το χρέος, καθώς οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να ολοκληρωθούν πριν από το τέλος του έτους και τα αυστηρά γερμανικά κριτήρια φαίνεται ότι ήρθαν για να μείνουν.

Τον Απρίλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισήγαγε μια αναθεώρηση του πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης, το οποίο θέτει κανόνες για τον συντονισμό των επιπέδων του δημόσιου χρέους και του ελλείμματος σε όλο το μπλοκ.

Σε αντίθεση με τους παλαιούς κανόνες, οι οποίοι θεωρούνταν από τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτικών ηγετών και των οικονομολόγων επιζήμιοι για τις επενδύσεις και την ανάπτυξη, η προτεινόμενη μεταρρύθμιση του πλαισίου αποσκοπεί στο να δώσει στα κράτη μέλη περισσότερα περιθώρια για επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.

Ειδικά προγράμματα επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων ανά χώρα – με στόχο τη μακροπρόθεσμη μείωση των δεικτών χρέους – θα καταρτιστούν για τις χώρες των οποίων τα επίπεδα δημόσιου χρέους θα υπερβούν το 60% του ΑΕΠ και τα επίπεδα ελλείμματος το 3% του ΑΕΠ.

Τα προγράμματα αυτά θα διαρκούσαν τουλάχιστον τέσσερα έτη, με δυνατότητα παράτασης σε επτά έτη, εάν η χώρα πραγματοποιεί διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις ή χρηματοδοτεί κρίσιμους τομείς, όπως η άμυνα και η πράσινη μετάβαση.

Ωστόσο, τα πράγματα άρχισαν να δυσκολεύουν, καθώς η γερμανική κυβέρνηση, γνωστή για τη δημοσιονομική της ορθότητα και λιτότητα – μαζί με χώρες όπως η Αυστρία, η Ολλανδία και οι σκανδιναβικές χώρες – επέμενε στην καθιέρωση ενιαίων αριθμητικών κριτηρίων, τα οποία θα ίσχυαν για όλα τα κράτη μέλη αδιακρίτως.

Αυτό για τη Γαλλία και τους υπόλοιπους επικριτές, θα ήταν απλώς μια επανάληψη των παλαιών κανόνων με οριακές βελτιώσεις.

Η λιτότητα δεν είναι πολιτικό σχέδιο

Καθώς οι διαπραγματεύσεις εισέρχονται στο τελευταίο στάδιο, μεγάλα γαλλικά ονόματα της πολιτικής σκηνής αυξάνουν τις πιέσεις  για την εν λόγω μεταρρύθμιση.

«Δεν μπορείς να είσαι φίλος της ενιαίας αγοράς και [παράλληλα] λιτό [κράτος μέλος]», δήλωσε ο Γάλλος επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς Τιερί Μπρετόν σε συνέδριο του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ τη Δευτέρα (11 Δεκεμβρίου).

Η χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης, είπε, δεν θα πρέπει να είναι μόνο ευθύνη των κρατών μελών, καθώς τα δημοσιονομικά τους δεν μπορούν πάντα να αντεπεξέλθουν στο μέγεθος των επενδύσεων που απαιτούνται για αυτήν.

Αντ’ αυτού, «χρειαζόμαστε παγκόσμιους μηχανισμούς [για να επιτρέψουμε] εγκάρσιες επιλογές χρηματοδότησης», είπε – υποδεικνύοντας τελικά τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού ταμείου μετρητών, ενδεχομένως ως αποτέλεσμα ενός νέου γύρου κοινού δανεισμού της ΕΕ.

Στο ίδιο πνεύμα, μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο Γάλλος υπουργός Οικονομίας Μπρουνό Λεμέρ προειδοποίησε για τους κινδύνους ενός νέου κύματος λιτότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

«Η λιτότητα δεν αποτελεί ευρωπαϊκό πολιτικό σχέδιο», δήλωσε, προτάσσοντας την υπόθεση υπέρ της παροχής περισσότερων δυνατοτήτων στο πακέτο κανόνων χρέους για τις πράσινες επενδύσεις: «Δεν μπορούμε να πούμε ‘ακούστε, στα τρία με τέσσερα χρόνια που πρέπει να μειώσετε τα επίπεδα των δημόσιων δαπανών, δεν θα υπάρξουν επενδύσεις στην ασφάλεια [ή] στην πράσινη βιομηχανία’. Για μένα, είναι ένα όχι [σε αυτό]».

Ακόμη και ο πρόεδρος της γαλλικής Αρχής Ανταγωνισμού, Μπενουά Κερέ , τόνισε στο συνέδριο Ζακ Ντελόρ ότι «οι συζητήσεις για τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ ήταν οι χειρότερες».

«Το να βασίζεσαι στις δυνατότητες των κρατών μελών για δημόσιες δαπάνες για τη χρηματοδότηση της [πράσινης] μετάβασης απλώς δεν είναι βιώσιμο», δήλωσε.

Από τη στιγμή που η πρόταση της Επιτροπής έφτασε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, η Γαλλία είχε ως στόχο τη δημιουργία περισσότερου χώρου για επενδύσεις. Το Παρίσι γνωρίζει επίσης ότι στο σημερινό σενάριο, όπου οι παλιοί κανόνες πρόκειται να εφαρμοστούν και πάλι την 1η Ιανουαρίου 2024, θα υπαχθεί αυτόματα σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ).

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να ενεργοποιήσει μια ΔΥΕ για να πιέσει τα κράτη μέλη να μειώσουν τα ελλείμματα που θεωρούνται πολύ μεγάλα. Όταν συμβεί αυτό, οι χώρες-στόχοι πρέπει να παρουσιάσουν σχέδια μείωσης και προθεσμίες – διαφορετικά, κινδυνεύουν να τους επιβληθεί πρόστιμο. Ωστόσο, στο παρελθόν, οι ΔΥΕ δεν εφαρμόστηκαν ποτέ πλήρως.

Η Γαλλία έχει αυτή τη στιγμή έλλειμμα 4,9% και σχεδιάζει να πέσει κάτω από το όριο του 3% της Συνθήκης το 2027.

«But de guerre»

Η συνάντηση των υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών της ΕΕ (ECOFIN) την περασμένη εβδομάδα έδειξε ότι οι Γάλλοι προσπαθούν σκληρά να ελιχθούν γύρω από τις «αριθμητικές εγγυήσεις» της Γερμανίας.

Η τελευταία πρόταση της ισπανικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η οποία παρουσιάστηκε λίγες ημέρες πριν από το ECOFIN και είδε το Euractiv, προτείνει μια νέα «εγγύηση ανθεκτικότητας στο έλλειμμα», σύμφωνα με την οποία οι υπερχρεωμένες χώρες θα πρέπει να μειώσουν τα ελλείμματά τους κάτω από το 1,5% του ΑΕΠ αντί για μόλις 3% του ΑΕΠ.

Επιπλέον, οι χώρες σε μια ΔΥΕ θα πρέπει να μειώνουν τα ελλείμματά τους κατά 0,5% του ΑΕΠ κάθε χρόνο.

Όπως αντιλαμβάνεται το Euractiv, ο Λεμέρ παρενέβη με μια αντιπρόταση – έναν «πολεμικό σχέδιο/στόχο» (“but de guerre”), όπως φέρεται να τον αποκάλεσε. Σύμφωνα με την πρόταση αυτή οι χώρες που βρίσκονται πάνω από το όριο του 3% του ΑΕΠ που προβλέπει η Συνθήκη για το έλλειμμα και συνεπώς υπόκεινται σε ΔΥΕ, θα μπορούσαν να μειώσουν το έλλειμμά τους με πιο αργό ρυθμό έως το 2027.

«Μια ομάδα χωρών, με επικεφαλής τη Γαλλία, ήθελε να εξαιρέσει τόσο τις πληρωμές τόκων όσο και τις δαπάνες για πράσινες επενδύσεις από τον υπολογισμό του ελάχιστου ορίου προσαρμογής 0,5% […]. Οι πληρωμές τόκων της Γαλλίας προβλέπεται να αυξηθούν κατά 0,2%-0,3% του ΑΕΠ ετησίως, καθώς τα υψηλότερα επιτόκια ανεβάζουν το μέσο κόστος δανεισμού», έγραψε η δεξαμενή σκέψης Bruegel σε ανάρτησή της την Τρίτη (12 Δεκεμβρίου).

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της γαλλικής κυβέρνησης, το δημόσιο έλλειμμα θα πρέπει να πέσει κάτω από τον πήχη του 3% στο 2,7% το 2027.

Ένα τέτοιο αποτέλεσμα, εάν εγκριθεί, αν και αρκετά κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη δείξει την υποστήριξή τους, «θα επέτρεπε στα κράτη μέλη να διαχειριστούν τη μείωση του χρέους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ΕΕ χωρίς να διακινδυνεύσουν [τις] επενδυτικές τους ικανότητες σήμερα και αύριο», δήλωσε στο Euractiv η Στεφανί Γιον-Κουρτέν, ευρωβουλευτής της γαλλικής Renew που δραστηριοποιείται στον φάκελο.

Μια έκτακτη συνεδρίαση του ECOFIN αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις 19 Δεκεμβρίου, με την ελπίδα ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία πριν από το τέλος του έτους.

Πηγή: Euractiv.gr

Share on Facebook

Tweet