ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ 10/1/2019

Είναι γεγονός ότι η διεύρυνση της ΕΕ χωρίς παράλληλη εμβάθυνση της ολοκλήρωσης της σε θεσμικό επίπεδο είναι λάθος διότι όσο αυξάνεται το μέγεθος της Ένωσης πρέπει να υπάρχουν καλύτεροι μηχανισμοί αποτροπής και αντιμετώπισης κρίσεων.

Του Δρ. Παναγιώτη Σφαέλου∗

Οι ευρωεκλογές του ερχόμενου Μαίου είναι πολύ κρίσιμες καθώς γίνονται εν μέσω Brexit, το οποίο κλυδωνίζει τη συνοχή της ΕΕ. Όπως όλα δείχουν, τον Μάιο θα έχει ολοκληρωθεί το Brexit με συμφωνία (soft Brexit) ή χωρίς συμφωνία (hard Brexit), κάτι απευκταίο διότι θα απομονώσει τελείως τη Βρετανία. Η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ είναι αναμφισβήτητα μια αρνητική εξέλιξη για την ΕΕ – παρά τα προβλήματα που δημιουργούσαν οι Βρετανοί στην ΕΕ με τις διαφωνίες τους. Η ΕΕ χάνει από τους κόλπους της μια μεγάλη χώρα με σημαντική συμβολή στο Ευρωπαίκό ΑΕΠ και αμυντική δύναμη. Πέρα από το Brexit, υπάρχει το θέμα της οικονομικής ανάπτυξης μετά την οικονομική κρίση της τελευταίας δεκαετίας. Επίσης, το θέμα της μετανάστευσης και της φύλαξης των συνόρων είναι στις προτεραιότητες της Ένωσης. Οι Ευρωπαίοι καλούνται να επιλέξουν το μέλλον της ΕΕ. Τι Ευρώπη θέλουμε; Πόσο δημοκρατική είναι η Ευρώπη δεδομένης της ανόδου του λαϊκισμού και της ανόδου των άκρων στα κράτη μέλη, πχ. Σαλβίνι, Λεπέν κλπ; Αυτά είναι τα κρίσιμα ερωτήματα που κρίνονται στις ευρωεκλογές.

Από το 2014 που έγιναν οι προηγούμενες ευρωεκλογές έχουν συμβεί πάρα πολλά γεγονότα. Ξεκίνησε το Brexit και είχαμε άνοδο πολλών αντιευρωπαϊκών κινημάτων στα κράτη μέλη. Η οικονομική κρίση οδήγησε στην σκέψη της αυτόνομης διαχείρησης των προβλημάτων από τα κράτη μέλη. Παράδειγμα, η Ιταλία που δημιούργησε θέμα με τον προϋπολογισμό της. Άλλα κράτη μέλη έκλεισαν τα σύνορα τους κατά την μεταναστευτική κρίση. Οπότε, βλέπουμε μια δυσπιστία στους θεσμούς της ΕΕ. Θεωρούν ότι η λύση είναι πιο αποτελεσματική σε επίπεδο κρατών μελών. Αυτή η δυσπιστία δημιουργεί δημοκρατικό έλλειμα στην Ευρωπη το οποίο τροφοδοτεί την ακροδεξιά. Η ανεργία και η οικονομική δυσπραγία οδηγεί σε ακραίες λύσεις και αυτό πρέπει να γίνει αντιληπτό.

To Brexit έχει πυροδοτήσει εθνικιστικές τάσεις στη Bρετανία όπου βλέπουν του Eυρωπαίους ως αλλοδαπούς. Είναι μια κατάσταση που τροφοδοτήθηκε από τον Nigel Farage με το επιχείρημα ότι η Ευρώπη μας κάνει κακό, μας κοστίζει πολύ. Αυτή η προγπαγάνδα δημιούργησε εσφαλμένες εντυπώσεις στους Βρετανούς που τώρα βλέπουν ότι απομονωνόνται από την κοινή αγορά και χάνουν ολκληρωτικά το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας ιδιαίτερα σε περίπτωση άτακτου Brexit χωρίς συμφωνία. Φταίει και η ΕΕ που δεν μπόρεσε να περάσει το σωστό μήνυμα στους πολίτες των κρατών μελών και ιδιαίτερα των Βρετανών. Ότι, δηλαδή, η λύση των προβλημάτων γίνεται πιο εφικτή μεσα από τη συνεργασία και όχι μέσα από τη σύγκρουση. Επίσης, οι επιμέρους πολιτικές της ΕΕ πρέπει να βελτιωθούν και να στοχεύουν σε μια πιο ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη ανάμεσα στα κράτη μέλη. Δηλαδή, να υπάρχει μια προστασία στις πιο αδύναμες χώρες όπως η Ελλάδα. Η δημιουργία του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου θα βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση.

Στο θέμα της μετανάστευσης χρειάζονται να γίνουν πολλά ακόμα. Η φύλαξη των κοινών συνόρων πρέπει να γίνει πιο αποτελεσματική ιδίως και με την ευρωπαϊκή συνοριοφυλακή και ακτοφυλακή. Επίσης, η Σύμβαση του Δουβλίνου πρέπει επιτέλους να αναθεωρηθεί πλήρως ώστε να αναποκρίνεται στη σημερινή πραγματικότητα καθώς δεν είναι δυνατόν να φορτώνονται όλα τα βάρη οι χώρες του νότου. Η συνδιαχέιρηση και ισοκατανομή στο θέμα της μετανάστευσης είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για μια δημοκρατική ΕΕ με αλληλεγύη.

Κατά τα άλλα, η ΕΕ πρέπει να προχωρήσει και στην πολιτική ενοποίηση της ώστε να υπάρχει μια πιο πλήρης και οργανωμένη αντιμετώπιση των κοινών προβληματων. Τώρα περισσότερο από ποτέ, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση πρέπει να προχωρήσει ώστε να ενισχύσει τη συνοχή της που πλήγεται από το Brexit. Είναι γεγονός ότι η διεύρυνση της ΕΕ χωρίς παράλληλη εμβάθυνση της ολοκλήρωσης της σε θεσμικό επίπεδο είναι λάθος διότι όσο αυξάνεται το μέγεθος της Ένωσης πρέπει να υπάρχουν καλύτεροι μηχανισμοί αποτροπής και αντιμετώπισης κρίσεων.

Συνολικά, πρέπει να υπάρξει μια καλή ενημέρωση των Ευρωπαίων πολιτών πριν πάνε στην κάλπη των ευρωεκλογών. Η ΕΕ είμαστε όλοι εμείς οι πολίτες της. Στην Ελλάδα βλέπουμε τις Βρυξέλλες ως ένα απάμακρο κέντρο λήψης αποφάσεων που μας επιβάλλονται. Δεν είναι έτσι όμως τα πράγματα. Οικοιοθελώς έχουμε προσχωρήσει στην ΕΕ και γι’αυτό έχουμε τροποποιήσει και το Σύνταγμα μας ώστε να είμαστε μέρος του ενωσιακού κεκτημένου. Δεν μας το επέβαλε κανείς αυτό. Άρα πρέπει να σκεφτόμαστε για το μέλλον του κοινού μας σπιτιού, της Ευρώπης. Μέχρι το Μάιο, ας ενημερωθούμε, ας διαβάσουμε και ας ψηφίσουμε με σύνεση. Η ψήφος μας μπορεί να κάνει τη διαφορά και να αλλάξει τους συσχετισμούς στην ΕΕ και φυσικά να βελτιώσει τη ζωή όλων μας!

∗ Ο Παναγιώτης Σφαέλος BA, LLB, LLM, PhD είναι Δημοσιογράφος, Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ευρωπαίων Δημοσιογράφων. Είναι Νομικός, Διεθνολόγος, Διδάκτωρ Ευρωπαϊκού Δικαίου του Πανεπιστημίου του Kent και Ακαδημαϊκός

 [the_ad id=”17504″]

Share on Facebook

Tweet