Σε μια κρίσιμη διπλωματική πρωτοβουλία για την αποτροπή νέας στρατιωτικής σύγκρουσης ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ προχωρούν η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν, στέλνοντας υψηλόβαθμες αντιπροσωπείες στην Τεχεράνη.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας The Guardian, οι τρεις χώρες επιχειρούν να περιορίσουν την ένταση στη Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο κατά την οποία η ρητορική της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης γίνεται ολοένα πιο σκληρή και παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Οι συνομιλίες της Δευτέρας επικεντρώνονται, μεταξύ άλλων, στις επιθέσεις των ανταρτών Χούθι στην Υεμένη, στο ενδεχόμενο συμμετοχής του Ιράν σε μια νέα περιφερειακή συμφωνία ασφαλείας και στις προϋποθέσεις για την αποκλιμάκωση της αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ.

Ποιοι βρίσκονται στην Τεχεράνη για τις κρίσιμες συνομιλίες

Στην ιρανική πρωτεύουσα μετέβησαν ο υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, Χαλίντ μπιν Σαλμάν, ο αρχηγός του στρατού του Πακιστάν, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, και ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών, Ιμπραχίμ Καλίν.

Οι τρεις αξιωματούχοι επρόκειτο να συναντηθούν με ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους ασφαλείας και διαπραγματευτές, επιδιώκοντας να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για μια συμφωνία ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον.

Η διπλωματική πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι τρεις χώρες είχαν υπογράψει τον Αύγουστο, στη Μέκκα, συμφωνία αμοιβαίας άμυνας.

Παρότι ορισμένοι στο Ιράν είχαν εκφράσει φόβους ότι η συμφωνία αυτή στρεφόταν εναντίον της Τεχεράνης, οι συμμετέχουσες χώρες έχουν υποστηρίξει ότι πρόκειται αποκλειστικά για ένα πλαίσιο αμοιβαίας αμυντικής συνεργασίας.

Οι επιθέσεις των Χούθι και οι πιέσεις στη Σαουδική Αραβία

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα των συνομιλιών είναι ο πόλεμος στην Υεμένη και οι επιθέσεις των φιλοϊρανών ανταρτών Χούθι εναντίον υποδομών της Σαουδικής Αραβίας.

Οι Χούθι έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, προκαλώντας σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια και την οικονομία της χώρας.

Μάλιστα, οι ίδιοι ισχυρίζονται ότι έχουν καταφέρει να θέσουν εκτός λειτουργίας το αεροδρόμιο του Ριάντ και να προκαλέσουν σημαντικές οικονομικές ζημιές. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν επιβεβαιώνονται ανεξάρτητα στο δημοσίευμα.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες της Guardian, οι συμμετέχοντες στις συνομιλίες αναμένεται να εξετάσουν με ποιον τρόπο το Ιράν θα μπορούσε να πείσει τους Χούθι να σταματήσουν τις επιθέσεις τους.

Στο τραπέζι μια νέα συμμαχία ασφαλείας με συμμετοχή του Ιράν

Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο ένταξης του Ιράν σε μια νέα συμφωνία ασφαλείας μεταξύ χωρών του ισλαμικού κόσμου.

Η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα προτείνει τη δημιουργία ενός περιφερειακού μηχανισμού ασφάλειας στον οποίο θα συμμετέχει η ίδια, αντί η ασφάλεια της περιοχής να εξαρτάται κυρίως από την παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η αντιπαράθεση ΗΠΑ και Ιράν έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση μεταξύ των κρατών του Κόλπου σχετικά με το κατά πόσο οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις αποτελούν εγγύηση προστασίας ή ενδεχόμενη πηγή κινδύνου.

Το Ομάν συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν εξετάσει την προοπτική ενός περιφερειακού συμφώνου ασφαλείας με συμμετοχή της Τεχεράνης.

Ωστόσο, μια τέτοια πρωτοβουλία αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες, καθώς αρκετά κράτη της περιοχής έχουν υποστεί οικονομικές και στρατιωτικές συνέπειες από ιρανικές ενέργειες ή επιθέσεις οργανώσεων που υποστηρίζονται από το Ιράν.

Τεχεράνη: «Η ασφάλεια δεν μπορεί να εισάγεται από το εξωτερικό»

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι η συνάντηση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερη συνεργασία στον τομέα της περιφερειακής ασφάλειας, στη βάση κοινών συμφερόντων.

«Τα γεγονότα των τελευταίων δύο ετών, ιδιαίτερα των τελευταίων οκτώ μηνών, έδειξαν ότι η βιώσιμη και αξιόπιστη ασφάλεια στην περιοχή μας θα είναι δυνατή μόνο μέσα από την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και τη συνεργασία μεταξύ των χωρών της περιοχής», ανέφερε.

Στο ίδιο πνεύμα, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Τζαβάντ Ζαρίφ, τάχθηκε υπέρ ενός ολοκληρωμένου περιφερειακού δικτύου που θα βασίζεται στη μη επιθετικότητα, στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και στην κοινή ευημερία.

«Η περιφερειακή ασφάλεια δεν εισάγεται. Πρέπει να δημιουργείται από κοινού από τους ίδιους τους λαούς της περιοχής», υπογράμμισε.

Ο Ζαρίφ συνόδευσε την παρέμβασή του με αναφορά σε στίχους του Κορανίου που δίνουν έμφαση στην ενότητα, στην αποφυγή των διχασμών και στη διαβούλευση.

Αμερικανική στρατιωτική κινητοποίηση και διαβουλεύσεις για τα Στενά του Ορμούζ

Η διπλωματική κινητικότητα πραγματοποιείται υπό τη σκιά αναφορών για ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή.

Σύμφωνα με την Guardian, συνεχίζονται οι ενημερώσεις του Πενταγώνου σχετικά με μια σημαντική στρατιωτική συγκέντρωση δυνάμεων, ενόψει ενδεχόμενης επίθεσης μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.

Παράλληλα, διαμεσολαβητές από το Κατάρ βρέθηκαν την Κυριακή στην Τεχεράνη, αναζητώντας όρους που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στο εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Το συγκεκριμένο ζήτημα αποτελεί μία από τις βασικές εκκρεμότητες στις σχέσεις Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, καθώς οι ΗΠΑ ζητούν την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας διόδου πριν από την άρση των αμερικανικών κυρώσεων.

Ανησυχία για νέα σύγκρουση και στο Ισραήλ

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με ισραηλινά δημοσιεύματα που επικαλείται η Guardian, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, φέρεται να ασκεί πιέσεις προς τη στρατιωτική ηγεσία για ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέα σύγκρουση με το Ιράν πριν από τις ισραηλινές εκλογές της Τρίτης.

Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί αποδίδονται στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης και δεν παρουσιάζονται ως ανεξάρτητα επιβεβαιωμένα γεγονότα.

Στο μεταξύ, οι επανειλημμένες δημόσιες εκκλήσεις του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, υπέρ της επανεκλογής του Νετανιάχου εντείνουν, σύμφωνα με το βρετανικό δημοσίευμα, την ανησυχία για τις εξελίξεις στην περιοχή.

Τα εμπόδια σε μια ενδεχόμενη συμφωνία

Παρά τη διπλωματική κινητοποίηση, η επίτευξη μιας ευρύτερης περιφερειακής συμφωνίας ασφαλείας δεν θεωρείται εύκολη υπόθεση.

Οι διαφορετικές προτεραιότητες των εμπλεκόμενων χωρών, η αντιπαράθεση για τις επιθέσεις των Χούθι και η συνεχιζόμενη ένταση γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα αποτελούν σοβαρά εμπόδια.

Στο εσωτερικό του Ιράν, μάλιστα, σκληροπυρηνικοί κύκλοι υποστηρίζουν ολοένα περισσότερο ότι η χώρα θα μπορούσε να ενισχύσει την ασφάλειά της επιδιώκοντας την απόκτηση πυρηνικού όπλου, αμφισβητώντας την υφιστάμενη θρησκευτική απαγόρευση για την κατοχή όπλων μαζικής καταστροφής.

Ακόμη και αν υπάρξει συμφωνία για ένα νέο περιφερειακό πλαίσιο ασφαλείας, οι διαπραγματεύσεις ενδέχεται να διαρκέσουν πολλούς μήνες.

Το άμεσο ζητούμενο παραμένει η αποτροπή μιας νέας στρατιωτικής σύγκρουσης, με τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν να επιχειρούν να γεφυρώσουν τις διαφορές ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον, πριν η ένταση οδηγήσει σε νέα κλιμάκωση.

Πηγή: Νewsbeast.gr

Share on Facebook

Tweet