ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ «ΑΝ» ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΑΜΠ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΩΝ Η.Π.Α

Γράφουν ο Παναγιώτης Αλιμήσης και ο Παναγιώτης Σφαέλος∗

Μεγάλες ανατροπές αναμένονται στο εσωτερικό πολιτικό τοπίο των ΗΠΑ αναφορικά με την κούρσα του χρίσματος για τον υποψήφιο του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Ο Ντόναλντ Τράμπ δείχνει να έχει το προβάδισμα αφήνοντας πίσω τους μέχρι πρότινος φαβορί αντιπάλους του και εφόσον ξεπεράσει και τις τελευταίες εκκρεμότητες με την δικαιοσύνη, τότε ο δρόμος για την προεδρία θα είναι πιο ανοιχτός από ποτέ. Τόσο ο τωρινός πρόεδρος Τζό Μπάιντεν όσο και ο Τραμπ, εξασφάλισαν τον απαιτούμενο αριθμό αντιπροσώπων για τα προσεχή συνέδρια των παρατάξεών τους και έτσι αναδείχθηκαν υποψήφιοι για το ύψιστο αξίωμα. Βέβαια, στην κούρσα για την προεδρία, οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν τον Τράμπ να παίρνει «κεφάλι» κατά μέσο όρο 1,7 με 2 ποσοστιαίων μονάδων.

Η πρόσφατη αθώωσή του Τραμπ από το ανώτατο δικαστήριο της χώρας των ΗΠΑ – το οποίο ανέτρεψε δικαστική απόφαση που απέκλειε τον πρώην πρόεδρο από το ψηφοδέλτιο του Κολοράντο βάσει της συνταγματικής διάταξης που αφορούσε την υποκίνηση εξέγερσης στα γεγονότα του Καπιτωλίου τον Ιανουάριο του 2021 – έχει δώσει «αέρα» στο επιτελείο του Αμερικανού μεγιστάνα, κάνοντας πολλούς αναλυτές να πιστεύουν ότι η ολική επαναφορά του στον προεδρικό θώκο θα πραγματοποιηθεί πανηγυρικά τον προσεχή Νοέμβρη. Βέβαια οι πιο συγκρατημένοι επισημαίνουν ότι ο δρόμος είναι μακρύς και όλα μπορεί να συμβούν στο τέλος της διαδρομής…

Έτσι, με τον ίδιο να… καλπάζει στις προκριματικές εκλογές των ΗΠΑ, πολλοί περιμένουν σύντομα αλλαγή στάσης της αμερικανικής κυβέρνησης, όχι μόνο στα εσωτερικά ζητήματα (μεταναστευτικό, επίπεδο διαβίωσης, εγκληματικότητα κ.α.), αλλά και στα φλέγοντα διεθνή θέματα, εφόσον ο αμφιλεγόμενος υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων μπει ξανά στον Λευκό Οίκο. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και στη Γάζα, αλλά και η αναβαθμισμένη παρουσία της Κίνας στις ανοιχτές θάλασσες, ασκούν στο αμερικανικό επιτελείο αφόρητη πίεση, εμπλέκοντας τις ΗΠΑ σε πολλαπλά μέτωπα.

Συνεπώς η πιθανή επαναφορά του Τράμπ, δημιουργεί ένα μεγάλο ερώτημα. Θα μπορέσει να αποδεχθεί την αναδυόμενη πολυπολική πραγματικότητα, ή θα διατηρήσει την ίδια ηγεμονική-ιμπεριαλιστική στρατηγική; Δεν είναι εύκολο να δοθεί απάντηση προς το παρόν. Ωστόσο, μπορεί να λεχθεί με σχετική ασφάλεια πως το βαθύ αμερικανικό κράτος βλέποντας να χάνει γεωπολιτικό έδαφος από την άνοδο του ευρασιατικού μπλοκ (BRICS), είναι βέβαιο πως θα κοιτάξει να διατηρήσει πάση θυσία τον Μπάιντεν στην εξουσία ή τουλάχιστον, να «τοποθετήσει» κάποιον άλλο «αντι-Τράμπ». Και αυτό, γιατί τα «νεο-γεράκια» θέλουν να συνεχίσουν στην ίδια γραμμή σε ότι αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, όπου έχουν την πεποίθηση/ψευδαίσθηση ότι μπορούν να καταβάλουν μακροπρόθεσμα τη Ρωσία, όσο και στη Γάζα-Μέση Ανατολή, όπου το Ιράν και το ισλαμικό κράτος αυξάνουν ολοένα και περισσότερο την επιρροή τους. Άλλωστε, η έγκριση του Κογκρέσου για αποστολή του πακέτου των 60 δις δολαρίων για την Ουκρανία, δεν φανερώνει μόνο την αγωνία των αμερικανικών ελίτ να σταματήσουν τους προελαύνοντες Ρώσους. Θεωρούν ότι αυτό το χρηματοδοτικό πακέτο ίσως να μην φτάσει ποτέ στην Ουκρανία αν ο Τραμπ επανέλθει στην εξουσία…

Δεν είναι όμως μόνο τα δύο παραπάνω μέτωπα που πονοκεφαλιάζουν την Ουάσιγκτον. Η προσπάθεια της Κίνας να εξισορροπήσει την αμερικανική ηγεμονία στην Άπω Ανατολή, έχει στρέψει μεγάλο μέρος της προσοχής των Αμερικανών. Τα δισεκατομμύρια δολάρια που ξοδεύτηκαν για την δημιουργία της περιβόητης AUKUS, της συμμαχίας δηλαδή με Αυστραλία και Μεγάλη Βρετανία, δεν αφήνουν καμία αμφιβολία για την αγονία των Δυτικών έναντι του Πεκίνου.

Αν ο Τράμπ δεν θέλει να χρηματοδοτεί το ΝΑΤΟ ή να συγκρουστεί ανοιχτά με τη Ρωσία, ακόμα περισσότερο δεν θα ήθελε να «ρίξει το γάντι» στον ανερχόμενο ασιατικό γίγαντα. Συνεπώς, αν ο ίδιος μπει ξανά στον Λευκό Οίκο τον ερχόμενο Νοέμβριο, οπωσδήποτε δεν θα ακυρώσει με μια μονοκοντυλιά όλες τις πολιτικές του προκατόχου του, αφού η οικονομική ζημιά που θα προκληθεί, θα είναι μεγάλη. Ωστόσο, ο απρόβλεπτος και εσωστρεφής χαρακτήρας του, ενδέχεται, έστω και με μικρές πιθανότητες, να προκαλέσει σοβαρή εκτροπή της αμερικανικής πολιτικής στα πιο κρίσιμα πεδία γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.

Τι θα σημάνει μια εκλογή Τραμπ για τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις;

Σε περίπτωση επανεκλογής του Ντόναλτ Τραμπ στον προεδρικό θώκο των Η.Π.Α, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις ίσως μπουν σε μια περίοδο έντασης, λόγω της παραδοσιακά ευνοϊκής στάσης του προς την γειτονική χώρα, καθώς είναι γνωστό πως ο ίδιος έχει επιχειρηματικά συμφέροντα στην Τουρκία. Δεν αποκλείεται δηλαδή, Τράμπ και Ερντογάν να αποκτήσουν πάλι μια απευθείας γραμμή συνεννόησης και συνεργασίας.

Σύμφωνα με τον Τζον Μπόλτον, πρώην Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας του Τραμπ, αναφορικά με τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας τόνισε πως «ο Ερντογάν θα προσελκύσει τον Τραμπ ως κάποιος με τον οποίο θα μπορούσε να συνεργαστεί και νομίζω ότι ο Τραμπ θα το δεχόταν αυτό. Αυτό είναι το μοτίβο συμπεριφοράς του σε σχέση με τον Ερντογάν». Ο Τραμπ γενικά έχει μια φιλική στάση σε αυταρχικούς ηγέτες όπως ο Ερντογάν, ο Όρμπαν ή ο Πούτιν, προσθέτει χαρακτηριστικά ο Μπόλτον. Αν μάλιστα, ο Τραμπ ακολουθήσει μια εξωτερική πολιτική απομονωτισμού με παράλληλη απαξίωση του ΝΑΤΟ, τότε ποιος θα καλύψει το κενό στην Ανατολική Μεσόγειο; Προφανώς η Τουρκία, η οποία θέλει να είναι τοποτηρητής της Δύσης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Βεβαία, δεν είναι σίγουρο ότι θα γίνουν όλα αυτά σε περίπτωση εκλογής του Τραμπ δεδομένου ότι το βαθύ κράτος των ΗΠΑ πάντα καθορίζει μια σταθερή γραμμή στην εξωτερική πολιτική, που δεν ανατρέπεται εύκολα από τον εκάστοτε πρόεδρο. Ακόμα και όσοι πίστευαν ότι ο Μπάιντεν θα πιέσει την Τουρκία έναντι της χώρας μας δεν επιβεβαιώθηκαν. Αντίθετα, ο νυν Αμερικανός Πρόεδρος ακολούθησε ως ένα βαθμό την ίδια πολιτική προς την Τουρκία, αφού η γειτονική χώρα τυγχάνει ευνοϊκής μεταχείρισης από τη Δύση, ακλουθώντας μια ιδιόρρυθμη πολυσυλλεκτική εξωτερική πολιτική η οποία καταγράφεται στις συναλλαγές της τόσο με τη Ρωσία, όσο και με την ευρύτερη Δύση. Έτσι, η Τουρκία μετατρέπεται σταδιακά σε περιφερειακή δύναμη που διεκδικεί μεγαλύτερη αυτονομία στην παγκόσμια σκακιέρα. Και όλα αυτά με τις… διακριτικές ευλογίες του Λευκού Οίκου.

∗ Ο Παναγιωτής Αλιμήσσης είναι Ιστορικός και Διεθνολόγος και ο Παναγιώτης Σφαέλος είναι Νομικός, Διεθνολόγος και Δημοσιογράφος

(Σημ: Το άρθρο εκφράζει προσωπικές απόψεις των συντακτών)

Πηγή φωτογραφίας: www.kathimerini.gr